W Brazylii kłócą się przede wszystkim dwa obozy: lewica skupiona wokół Partii Pracujących (PT) i prezydenta Luli, która stawia na rolę państwa i programy społeczne, oraz prawica skupiona wokół Jaira Bolsonaro i partii PL, która stawia na wolny rynek, wartości konserwatywne i twardszą politykę bezpieczeństwa. Spór dotyczy gospodarki, korupcji i roli sądów, Amazonii, aborcji i praw LGBT+, broni i bezpieczeństwa oraz pamięci o dyktaturze i o ataku z 8 stycznia 2023 roku. Według stanu na 24 października 2026 roku w drugiej turze wyborów prezydenckich, zaplanowanej na 25 października, zmierzą się Lula i senator Flávio Bolsonaro, najstarszy syn byłego prezydenta.
W drugiej turze wyborów w 2022 roku o prezydenturze zdecydowała różnica 2,1 miliona głosów: Lula wygrał z Jairem Bolsonaro 50,90% do 49,10%, czyli z najmniejszą przewagą w historii brazylijskich wyborów prezydenckich. W 2026 roku podział znów jest niemal równy. W pierwszej turze 4 października Flávio Bolsonaro dostał 47,03% głosów ważnych, a Lula 45,16%.
W tym artykule rozkładam brazylijską politykę na części, bez stronniczości i oceniania: skąd wzięły się dwa obozy, o co dokładnie się spierają, kto na kogo głosuje i dlaczego ten spór bywa tak emocjonalny. Gdzie dane pochodzą od jednej ze stron sporu albo z jej otoczenia, zaznaczam to wprost.
Prawica i lewica w Brazylii w pigułce:
Dwa obozy: lewica wokół PT i Luli, prawica wokół Jaira Bolsonaro i partii PL
Główne spory: gospodarka, korupcja i rola sądów, Amazonia, aborcja i prawa LGBT+, broń i bezpieczeństwo, pamięć o dyktaturze i o 8 stycznia 2023
Wybory 2022: Lula 50,90%, Jair Bolsonaro 49,10%
Wybory 2026, pierwsza tura: Flávio Bolsonaro 47,03%, Lula 45,16%, druga tura 25 października
Jair Bolsonaro: skazany w 2025 roku na 27 lat i 3 miesiące więzienia za próbę zamachu stanu, obecnie nie może kandydować
Podziały wyborcze: region (Północny Wschód dla Luli), religia (ewangelicy częściej na Bolsonaro), dochód
Partie: 30 zarejestrowanych w TSE, 22 z mandatami w Izbie Deputowanych
Jak działa brazylijski system polityczny?
Zanim przejdziemy do sporów, krótki przegląd zasad gry:
Ustrój: republika federalna, podobnie jak Stany Zjednoczone.
Prezydent: wybierany na 4 lata, z możliwością jednej reelekcji z rzędu. Lula wrócił do władzy po przerwie, więc jego obecna kadencja jest trzecią w ogóle.
Dwie tury: jeśli nikt nie dostanie ponad 50% głosów ważnych, dwaj najlepsi kandydaci idą do drugiej tury.
Parlament: Izba Deputowanych (513 posłów) i Senat (81 senatorów). W 2026 roku odnawia się 54 miejsca w Senacie.
Partie: według TSE (Trybunał Wyborczy) w kwietniu 2026 roku zarejestrowanych było 30 partii, z czego 22 mają mandaty w Izbie. Wiele z nich tworzy federacje, na przykład PT działa razem z PCdoB i PV.
Najważniejsze dla tego tekstu są dwie partie: PT (Partido dos Trabalhadores, czyli Partia Pracujących), lewicowa, założona przez Lulę, oraz PL (Partido Liberal, Partia Liberalna), prawicowa, w której działa rodzina Bolsonaro. Pomiędzy nimi działa wiele partii centrowych, które często zmieniają koalicje. W praktyce brazylijska polityka bardziej niż o partie rozgrywa się wokół osób.
Skąd wzięły się dwa obozy?
Lula i PT
Luiz Inácio Lula da Silva urodził się w 1945 roku, był metalurgiem i działaczem związkowym, a w 1980 roku współzałożył PT. Prezydentem był w latach 2003 do 2010, a po nim władzę przejęła jego następczyni Dilma Rousseff (2011 do 2016), którą Kongres odsunął od władzy w procesie impeachmentu w 2016 roku. O tym pisałam w poście o Dilmie Rousseff.
W tym czasie wybuchły skandale korupcyjne: Mensalão w 2005 roku i operacja Lava Jato od 2014 roku, która dotyczyła wielu partii, nie tylko PT. Lula został skazany w 2017 roku w sprawie apartamentu w Guarujá i w latach 2018 do 2019 przebywał w więzieniu. W marcu 2021 roku sędzia Edson Fachin z Sądu Najwyższego (STF) unieważnił wszystkie wyroki w Curitibie, uznając, że ten sąd nie był właściwy, a w kwietniu plenum STF potwierdziło tę decyzję głosami 8 do 3. Dodatkowo w marcu 2021 roku druga izba STF uznała, że sędzia Sergio Moro był stronniczy w sprawie apartamentu. Zwolennicy Luli mówią o dowodzie, że proces był polityczny. Krytycy odpowiadają, że to nie był wyrok uniewinniający, tylko unieważnienie z powodów proceduralnych. O Lava Jato pisałam w poście o korupcji w Brazylii.
W 2022 roku Lula wygrał wybory i od 2023 roku sprawuje trzecią kadencję.
Jair Bolsonaro i jego obóz
Jair Bolsonaro jest byłym oficerem armii. Przez ponad 27 lat był deputowanym, a w 2018 roku wygrał wybory prezydenckie z kandydatem PT Fernandem Haddadem. Rządził w latach 2019 do 2022. Jego zwolennicy chwalą go za reformę emerytalną i walkę z korupcją PT, a krytycy zarzucają mu między innymi sposób zarządzania pandemią i politykę środowiskową. Szczegóły omawiam niżej. O nim samym pisałam w poście o Jairze Bolsonaro.
Po przegranej w 2022 roku część jego zwolenników nie uznała wyniku. 8 stycznia 2023 roku tłum wdarł się do budynków Kongresu, Pałacu Prezydenckiego i Sądu Najwyższego. 11 września 2025 roku pierwsza izba STF skazała Jaira Bolsonaro na 27 lat i 3 miesiące więzienia za kierowanie organizacją, która miała próbować zachować władzę po wyborach 2022 roku, głosami 4 do 1. Bolsonaro i jego zwolennicy mówią o prześladowaniu politycznym, a zwolennicy wyroku o obronie demokracji. Jak podaje prasa, część kary odbywał w zakładzie zamkniętym, a od marca 2026 roku przebywa w areszcie domowym ze względów zdrowotnych.
O co kłócą się prawica i lewica w Brazylii?
Poniżej sześć głównych tematów podziału. Przy każdym opisuję stanowisko obu stron i dane, na które się powołują. Nie rozstrzygam, kto ma rację, bo wiele z tych sporów dotyczy wartości, a nie tylko faktów.
1. Gospodarka: państwo czy rynek?
Stanowisko lewicy (PT, Lula): państwo powinno aktywnie wspierać najuboższych i redystrybuować dochody, na przykład przez Bolsa Família (program zasiłków dla rodzin, które posyłają dzieci do szkoły) i podnoszenie płacy minimalnej. Rząd powołuje się na dane za 2025 rok: bezrobocie na poziomie 5,2%, czyli najniższym w historii pomiarów, inflacja 4,26%, czyli najniższa od siedmiu lat, oraz wzrost PKB trzeci rok z rzędu. Według rządu ponad 2 miliony rodzin wyszły z Bolsa Família dzięki lepszej sytuacji na rynku pracy.
Krytyka: ekonomiści i opozycja zwracają uwagę, że dług publiczny brutto sięgnął w 2025 roku 78,7% PKB i wzrósł o 2,4 punktu procentowego w ciągu roku, a stopa procentowa banku centralnego utrzymywała się na poziomie 15%, co hamuje wzrost. Zwolennicy rządu odpowiadają, że wzrost długu wynika głównie z kosztów odsetek, a nie z wydatków.
Stanowisko prawicy (Bolsonaro, liberałowie): mniej państwa, więcej prywatyzacji i niższe podatki. Najważniejszym osiągnięciem rządu Bolsonaro jego zwolennicy nazywają reformę emerytalną z października 2019 roku, która wprowadziła minimalny wiek emerytalny, a według rządu miała dać 855,7 miliarda reali oszczędności w ciągu 10 lat. W czasie pandemii wypłacano Auxílio Emergencial (600 reali miesięcznie), z którego według rządu skorzystało 66,5 miliona osób.
Krytyka: inne planowane reformy, jak podatkowa i administracyjna, według analityków nie ruszyły, mimo że rząd zapowiadał liberalny program.
W praktyce obie strony chętnie sięgały po transfery gotówkowe: Lula po Bolsa Família, a Bolsonaro po Auxílio Emergencial.
2. Korupcja i sądy: kto jest ofiarą, a kto winnym?
Obie strony oskarżają się wzajemnie o korupcję i o polityczne wykorzystywanie sądów.
Lewica: wskazuje, że wyroki Luli w ramach Lava Jato zostały unieważnione, a sędzia Moro uznany za stronniczego. Według zwolenników PT operacja była narzędziem politycznym, które usunęło partię z władzy.
Prawica: wskazuje, że Lava Jato ujawniła system łapówek wokół Petrobrasu, a unieważnienie wyroków Luli było decyzją techniczną, która nie oznacza uniewinnienia. Zwolennicy prawicy mówią, że w wyroku skazującym Bolsonaro STF jest zbyt surowy i polityczny, a Flávio Bolsonaro nazwał ten wyrok prześladowaniem ze strony Sądu Najwyższego.
Dane: operacja Lava Jato objęła polityków wielu partii. W sprawie próby zamachu stanu z 2022 roku Bolsonaro i siedmiu innych oskarżonych zostało skazanych 4 głosami do 1. Przeciw skazaniu głosował tylko sędzia Luiz Fux.
Spór o ocenę STF wszedł w 2025 i 2026 roku w nową fazę:
17 grudnia 2025 roku Senat zatwierdził tak zwany projekt przeliczenia kar (PL da Dosimetria) głosami 48 do 25. Projekt zmniejsza kary dla skazanych za 8 stycznia 2023, w tym za próbę zamachu stanu, i zmienia zasady progresji kary. Jego autorzy mówili, że ma „pacyfikować kraj”, a przeciwnicy, że to „amnestię light”, która może też objąć inne przestępstwa.
8 stycznia 2026 roku Lula zawetował ustawę w całości. Kongres jednak odrzucił weto pod koniec kwietnia 2026 roku.
W maju 2026 roku sędzia Alexandre de Moraes zawiesił stosowanie ustawy do czasu rozstrzygnięcia przez STF. W odpowiedzi opozycja złożyła propozycję poprawki do konstytucji, która dawałaby pełną amnestię skazanym za 8 stycznia, w tym za próbę zamachu stanu.
O Lava Jato pisałam szerzej w poście o korupcji w Brazylii.
3. Amazonia: ochrona czy rozwój?
Lewica podkreśla, że Amazonia jest dobrem narodowym i globalnym, a ochrona lasów i ziem rdzennej ludności to priorytet. Prawica i część agrobiznesu mówią o prawie do rozwoju regionu: rolnictwa, górnictwa i infrastruktury, które tworzą miejsca pracy.
Oficjalne dane o wylesianiu pochodzą z systemu Prodes, prowadzonego przez INPE (brazylijski instytut badań kosmicznych). Według nich:
w latach 2019 do 2022, za rządu Bolsonaro, roczne wylesianie wynosiło kolejno 10 129, 10 851, 13 038 i 11 594 km²; średnio w tych czterech latach było o około 60% wyższe niż w czterech latach poprzednich,
w okresie od sierpnia 2022 do lipca 2023 roku wylesianie spadło o 22,3% do 9 001 km², co rząd Luli przypisuje zaostrzeniu kontroli i kar; Marina Silva, minister środowiska, zaznaczała, że bez około 6 tysięcy km² utraconych w ostatnich miesiącach rządu Bolsonaro spadek byłby większy.
Bolsonaro w debacie w 2022 roku mówił z kolei, że w pierwszych latach rządów Luli (2003 do 2006) wylesiano dwa razy więcej niż za jego prezydentury. To jest zgodne z danymi o samych tamtych latach (szczyt 27,8 tys. km² w 2004 roku), ale dane pokazują też, że w kolejnych latach wylesianie spadło o 67% do około 7 tys. km² w 2010 roku. Cel rządu Luli to zerowe wylesianie do 2030 roku. Ogólniej o Amazonii pisałam w poście o Amazonii brazylijskiej.
4. Aborcja i prawa LGBT+: wartości kontra prawa człowieka
To jedne z tematów, w których spór dotyczy przede wszystkim wartości, a nie danych.
Aborcja: w Brazylii jest przestępstwem, z trzema wyjątkami. Prawo od 1940 roku dopuszcza ją po gwałcie i gdy ciąża zagraża życiu kobiety, a od 2012 roku, na mocy orzeczenia Sądu Najwyższego, także przy anencefalii płodu, czyli ciężkiej wadzie, która uniemożliwia życie po porodzie. W tych trzech sytuacjach nie ma limitu tygodnia ciąży, a poza nimi grozi kara od roku do trzech lat więzienia. W praktyce dostęp do legalnej aborcji bywa utrudniany. Część lewicy i ruchów kobiecych chce jej rozszerzenia, a w 2016 roku pierwsza izba STF orzekła w konkretnej sprawie, że aborcja do 12. tygodnia nie powinna być przestępstwem. Konserwatyści i duża część środowisk ewangelikalnych sprzeciwiają się jej rozszerzaniu, a część popiera zaostrzenie prawa.
Prawa LGBT+: lewica wskazuje na prawa człowieka i ochronę przed dyskryminacją, a konserwatyści, zwłaszcza część Kościołów ewangelikalnych, na obronę tradycyjnego modelu rodziny. Znaczenie polityczne ma tu fakt, że ewangelicy stanowią około 27% brazylijskiego elektoratu (według Datafolha z 2022 roku) i w większości głosowali w 2022 roku na Bolsonaro.
O sytuacji prawnej społeczności LGBT+ pisałam w poście o LGBT w Brazylii, a o Kościołach ewangelikalnych w poście o ewangelikach w Brazylii.
5. Bezpieczeństwo i broń: jak walczyć z przestępczością?
Dane z Brazylijskiego Rocznika Bezpieczeństwa Publicznego (FBSP) pokazują, że liczba zabójstw i innych intencjonalnych zgonów spada:
w 2024 roku odnotowano 44 127 intencjonalnych zgonów gwałtownych,
w 2025 roku 40 775, czyli o 8,2% mniej, co daje 19,1 na 100 tysięcy mieszkańców i jest pierwszym wynikiem poniżej 20 od początku serii w 2012 roku.
Te same dane pokazują jednak wzrost zgonów w wyniku interwencji policji (o 5,4%) i feminicydów (o 4%, do 1571 przypadków). W siedmiu stanach liczba zgonów rosła.
Lewica argumentuje, że mniej broni to mniej przemocy, wskazuje na inwestycje w edukację i programy społeczne oraz krytykuje przemoc policji. Rząd Luli podkreśla, że 2025 rok przyniósł największą ofensywę przeciwko przestępczości zorganizowanej.
Prawica argumentuje, że obywatele mają prawo do samoobrony, i postuluje silniejszą policję. Za rządu Bolsonaro rozluźniono zasady dostępu do broni, zwłaszcza dla CAC, czyli łowców, strzelców sportowych i kolekcjonerów. Liczba broni zarejestrowanej w systemie Policji Federalnej wzrosła z około 1 miliona w 2019 roku do prawie 1,6 miliona w 2022 roku, a w 2022 roku Wojsko wydało 329 493 pozwolenia CAC.
Lula już pierwszego dnia kadencji, 1 stycznia 2023 roku, podpisał dekret zawieszający nowe rejestracje CAC, a w lipcu 2023 roku drugi, który ograniczył limity broni i amunicji. W 2023 roku liczba nowych rejestracji broni spadła o 79% (do 28 328 z 135 335 rok wcześniej). Dane z końca 2024 roku pokazują jednak, że po wznowieniu wydawania pozwoleń liczba CAC sięgała około 2 milionów osób. Kto lub co odpowiada za spadek liczby zabójstw, jest przedmiotem debaty. Analitycy zwracają uwagę, że na wynik wpływa wiele czynników naraz.
O bezpieczeństwie w Brazylii z perspektywy turysty pisałam w poście o tym, czy Brazylia jest bezpieczna.
6. Dyktatura, niewolnictwo i atak z 8 stycznia: jak pamiętać historię?
Brazylią w latach 1964 do 1985 rządziła dyktatura wojskowa. Lewica podkreśla tortury i represje tego okresu, a część prawicy ocenia ten czas jako przywrócenie porządku. Bolsonaro wielokrotnie wypowiadał się o dyktaturze pozytywnie, co krytycy uważają za relatywizowanie zbrodni. O tym okresie pisałam w poście o dyktaturze wojskowej 1964 do 1985.
Drugą linią sporu jest 8 stycznia 2023 roku. Dla zwolenników Luli i dla wyroku STF był to atak na demokrację, a dla części obozu Bolsonaro uczestnicy byli prześladowani nadmiernie surowymi karami, dlatego popierają redukcję kar lub amnestię (patrz wyżej).
Kto głosuje na kogo?
Podziały polityczne w Brazylii nie wynikają tylko z poglądów. Wiążą się też z regionem, religią i dochodem, choć każde takie zestawienie jest uproszczeniem.
Region: według sondaży z 2022 roku Lula miał ogromną przewagę na północnym wschodzie (Nordeste), co zdecydowało o wyniku wyborów, a Bolsonaro prowadził w pozostałych regionach. Kraj jest więc podzielony także geograficznie.
Religia: według Datafolha w 2022 roku 53% elektoratu stanowili katolicy, a 27% ewangelicy. Lula prowadził wśród katolików, wyznawców innych religii i osób bez religii, a Bolsonaro miał większość wśród ewangelików.
Dochód: w obrębie samych ewangelików widać duże różnice. W sierpniu 2022 roku, w badaniu Datafolha, wśród ewangelików zarabiających do dwóch płac minimalnych Lula miał 41% poparcia wobec 38% Bolsonaro. Wśród ewangelików zarabiających więcej Bolsonaro prowadził 61% do 22% (margines błędu dla tych podgrup wynosił 4 punkty procentowe).
Wniosek jest taki, że nie ma jednego „typowego wyborcy” każdego obozu. Nawet w grupach uważanych za kluczowe dla jednej ze stron decyduje często sytuacja materialna, a nie tylko wartości.
Dlaczego ten spór jest tak emocjonalny?
Odpowiedź zaczyna się od liczb. Różnice między obozami są bardzo małe: w 2022 roku Lula wygrał o 1,8 punktu procentowego, a w pierwszej turze 2026 roku Flávio Bolsonaro wyprzedził Lulę o około 1,9 punktu (47,03% do 45,16%). Gdy dwa obozy mają niemal po połowie elektoratu, każde wybory wyglądają jak rozstrzygnięcie o wszystkim.
Badanie Genial/Quaest ze stycznia 2026 roku pokazuje, jak głębokie są te podziały: 46% badanych bardziej obawiało się powrotu rodziny Bolsonaro do władzy, a 40% kontynuacji rządów Luli. Aprobata dla rządu Luli wynosiła wtedy 47%, a dezaprobata 49%.
Wybory są w Brazylii obowiązkowe dla osób w wieku od 18 do 70 lat, a mimo to w pierwszej turze 2026 roku nie zagłosowało 33,5 miliona osób, czyli 21,08% uprawnionych, co jest rekordem. Przyczyny nie są jednoznaczne, a nie wszyscy Brazylijczycy są zaangażowani w spór tak samo mocno jak jego aktywni uczestnicy.
Wybory 2026: stan na 24 października
Ten fragment opisuje sytuację na 24 października 2026 roku, czyli na dzień przed drugą turą.
Kandydaci: na prezydenta zarejestrowano 13 kandydatur. Jair Bolsonaro nie może startować (po wyroku TSE jest pozbawiony prawa kandydowania do 2030 roku, a po skazaniu przez STF to ograniczenie może trwać znacznie dłużej), więc poparł swojego syna Flávio, senatora z Rio de Janeiro.
Pierwsza tura (4 października): Flávio Bolsonaro (PL) 47,03% (56 104 503 głosy), Lula (PT) 45,16% (53 879 538 głosów), Augusto Cury (Avante) 2,89%, Renan Santos (Missão) 2,24%. Frekwencja wyniosła 78,92%, a abstencja 21,08%.
Druga tura: 25 października 2026 roku, między Flávio Bolsonaro i Lulą.
Sondaże: w styczniu 2026 roku Quaest dawał Luli zwycięstwo w drugiej turze nad Flávio Bolsonaro 45% do 38%, a wynik pierwszej tury wyglądał inaczej. To przypomnienie, że sondaże są obrazem chwili, a nie prognozą.
Opis obu kandydatów i ich programów znajdziesz w moich wcześniejszych tekstach: o Luli pisałam w poście o Luli jako kandydacie, o Flávio Bolsonaro w poście o Flávio Bolsonaro, a o samych wyborach w poście o wyborach prezydenckich 2026.
Czy to podobne do Polski?
Polacy znają ten mechanizm z własnego podwórka: dwa duże obozy, silne emocje i podziały, które przechodzą także przez rodziny. Są jednak istotne różnice. Brazylia ma system prezydencki, w którym prezydent jest zarazem szefem rządu, a w parlamencie zasiada wiele partii, często działających w federacjach. Wybory są obowiązkowe, a każdy rząd musi budować koalicje z partiami centrowymi, żeby cokolwiek przeprowadzić w Kongresie. Dochodzi do tego silny podział regionalny i religijny, o którym pisałam wyżej.
Podsumowanie: dwa obozy i spór o wartości
Spór prawicy i lewicy w Brazylii dotyczy gospodarki, korupcji, środowiska, wartości i bezpieczeństwa, ale też tego, jak oceniać sądy i jak pamiętać o historii. W wielu z tych tematów fakty są dostępne, na przykład dane o wylesianiu, zabójstwach czy bezrobociu, a spory dotyczą ich interpretacji i tego, co jest ważniejsze: rola państwa czy rynku, ochrona środowiska czy rozwój, wolność jednostki czy bezpieczeństwo wspólnoty.
Warto też pamiętać, że obie strony mają swoje mocne punkty, na które się powołują, i obie są krytykowane za swoje słabości. Zamiast pytać, kto ma całkowitą rację, lepiej sprawdzać, jakie konkretnie dane stoją za konkretnym twierdzeniem. Wynik drugiej tury wyborów 25 października 2026 roku zdecyduje o tym, kto będzie rządził Brazylią w kolejnych latach, ale nie zakończy samego sporu.
Brazylijska polityka to nie tylko dwa nazwiska na kartach do głosowania, ale dwie wizje państwa, które muszą się jakoś ze sobą dogadać.
Raz w miesiącu piszę o Brazylii w newsletterze Brasletter, a na Instagramie @brazyliada pokazuję więcej mojego codziennego polsko-brazylijskiego życia.
FAQ: prawica i lewica w Brazylii
O co kłócą się prawica i lewica w Brazylii?
O rolę państwa w gospodarce, korupcję i rolę sądów, Amazonię i ochronę środowiska, aborcję i prawa LGBT+, dostęp do broni i politykę bezpieczeństwa oraz o pamięć o dyktaturze wojskowej i o ataku z 8 stycznia 2023 roku. Na szczycie sporu stoją dwie osoby: Lula i Bolsonaro, a w 2026 roku jego syn Flávio.
Kim jest Lula?
Luiz Inácio Lula da Silva, urodzony w 1945 roku, dawny metalurg i działacz związkowy, współzałożyciel PT w 1980 roku. Prezydentem był w latach 2003 do 2010 i ponownie od 2023 roku, a w 2026 roku ubiega się o reelekcję. Jego skazanie w ramach Lava Jato zostało unieważnione w 2021 roku, co zwolennicy uważają za dowód stronniczości procesu, a krytycy za unieważnienie z powodów formalnych.
Kim jest Jair Bolsonaro?
Były oficer armii i deputowany, prezydent w latach 2019 do 2022. W 2025 roku Sąd Najwyższy skazał go na 27 lat i 3 miesiące więzienia za próbę zamachu stanu po wyborach 2022 roku, a od marca 2026 roku przebywa w areszcie domowym ze względów zdrowotnych. On i jego zwolennicy mówią o prześladowaniu politycznym, a zwolennicy wyroku o obronie demokracji.
Dlaczego Bolsonaro nie może kandydować w 2026 roku?
Trybunał Wyborczy (TSE) pozbawił go prawa kandydowania do 2030 roku za nadużycie władzy, a skazanie przez STF w 2025 roku wprowadza dalsze ograniczenia na podstawie ustawy Ficha Limpa. Zmienić to mogłaby tylko ustawa o amnestii, na którą naciska opozycja. W 2026 roku jego miejsce zajął syn Flávio Bolsonaro.
Czy Lula siedział w więzieniu?
Tak, w latach 2018 do 2019, po skazaniu w sprawie apartamentu w Guarujá w ramach Lava Jato. W 2021 roku Sąd Najwyższy unieważnił jego wyroki, a w sprawie apartamentu uznał, że sędzia Moro był stronniczy.
Kto zmierzy się w drugiej turze wyborów w 2026 roku?
Lula (PT) i Flávio Bolsonaro (PL), w drugiej turze 25 października 2026 roku. W pierwszej turze Flávio dostał 47,03% głosów ważnych, a Lula 45,16%.
Co to jest PT i PL?
PT (Partido dos Trabalhadores, Partia Pracujących) to lewicowa partia Luli, założona w 1980 roku. PL (Partido Liberal, Partia Liberalna) to prawicowa partia, w której działa rodzina Bolsonaro.
Kto głosuje na kogo w Brazylii?
Według sondaży z 2022 roku Lula miał dużą przewagę na północnym wschodzie, wśród katolików i osób bez religii, a Bolsonaro prowadził w pozostałych regionach i wśród ewangelików, choć wśród ewangelików o niższych dochodach poparcie było bardziej wyrównane. To uproszczenie: w każdej grupie są różne poglądy.