Największym partnerem handlowym Brazylii są Chiny: w 2025 roku kupiły brazylijskie towary za około 100 miliardów dolarów (28,7 procent eksportu) i sprzedały Brazylii towary za 70,9 miliarda dolarów (25,3 procent importu). Na drugim miejscu wśród odbiorców są Stany Zjednoczone (37,7 mld USD, 10,8 procent), a na trzecim Argentyna (18,1 mld USD, 5,2 procent). Łączny eksport Brazylii wyniósł rekordowe 348,7 miliarda dolarów, a nadwyżka handlowa 68,3 miliarda. Chiny są numerem jeden od 2009 roku, a w pierwszej połowie 2026 roku ich udział wzrósł do 31,5 procent, podczas gdy udział USA spadł do 9,4 procent.
Jeśli kojarzysz Brazylię głównie z zachodnią półkulą i wpływami Stanów Zjednoczonych, ta mapa handlu może zaskakiwać. Brazylia sprzedaje soję, ropę, rudę żelaza i wołowinę przede wszystkim do Azji, kupuje od Chin maszyny i chemikalia, a z Europą właśnie zaczyna stosować umowę handlową, którą Polska zaskarżyła do Trybunału Sprawiedliwości UE.
W tym poście zebrałam dane z 2025 roku i z pierwszej połowy 2026 roku: kto kupuje od Brazylii, od kogo ona kupuje, co sprzedaje, jak na jej handel wpłynęły cła USA, co zmienia umowa Mercosur-UE i dlaczego dla Polaków to nie jest abstrakcyjny temat. Wszystkie liczby pochodzą z danych brazylijskiego ministerstwa rozwoju, przemysłu, handlu i usług (MDIC) w opracowaniu mediów i instytutów.
Handel zagraniczny Brazylii w pigułce (2025):
Eksport: 348,7 mld USD (rekord, wzrost o 3,5 procent wartościowo i 5,7 procent wolumenowo)
Import: 280,4 mld USD (wzrost o 6,7 procent)
Nadwyżka handlowa: 68,3 mld USD, trzeci wynik w historii serii
Top 3 odbiorców eksportu: Chiny (28,7 procent), USA (10,8 procent), Argentyna (5,2 procent)
Główne produkty: ropa naftowa (około 44,7 mld USD), soja (43,5 mld USD), ruda żelaza (28,9 mld USD), wołowina (16,6 mld USD), kawa zielona (14,9 mld USD)
Umowa z UE: Mercosur-UE stosowana tymczasowo od 1 maja 2026 roku
Trend 2026: udział USA w eksporcie Brazylii na najniższym poziomie od 1997 roku (9,4 procent w pierwszym półroczu)
Najwięksi odbiorcy brazylijskiego eksportu w 2025 roku
Według danych MDIC dziesięć największych kierunków eksportu Brazylii wyglądało w 2025 roku tak (wartości w miliardach dolarów, w nawiasie zmiana rok do roku):
Chiny: 100,1 (+6,0 procent), udział 28,7 procent
Stany Zjednoczone: 37,7 (-6,6 procent), udział 10,8 procent
Argentyna: 18,1 (+31,4 procent), udział 5,2 procent
Holandia: 11,7 (bez zmian), udział 3,4 procent
Hiszpania: 8,8 (-11,8 procent), udział 2,5 procent
Meksyk: 7,7 (-0,9 procent), udział 2,2 procent
Singapur: 7,4 (-5,7 procent), udział 2,1 procent
Kanada: 7,3, udział 2,1 procent (wzrost, ale źródła podają różne wartości zmiany)
Chile: 7,2 (+8,2 procent), udział 2,1 procent
Indie: 6,9 (+30,2 procent), udział 2,0 procent
Razem te dziesięć krajów kupiło około 61 procent brazylijskiego eksportu.
Chiny: numer jeden od 2009 roku
W 2009 roku Chiny wyprzedziły USA jako największy odbiorca brazylijskich towarów i od tamtej pory nie oddały pierwszego miejsca. W 2025 roku wymiana handlowa Brazylii z Chinami osiągnęła rekordowe 171 miliardów dolarów (wzrost o 8,2 procent), czyli ponad dwa razy więcej niż z USA (83 mld USD). Eksport do Chin wyniósł 100 mld USD, a import z Chin rekordowe 70,9 mld USD. Brazylia ma nadwyżkę w handlu z Chinami od 17 lat: w 2025 roku wyniosła ona 29,1 mld USD, czyli 43 procent całej nadwyżki handlowej kraju.
Struktura eksportu do Chin jest bardzo skoncentrowana. Według Brazylijsko-Chińskiej Rady Biznesu (CEBC) w 2025 roku Chiny kupiły:
soję za 34,5 mld USD (85,4 mln ton, czyli 79 procent brazylijskiego eksportu soi),
ropę naftową za 20 mld USD (45 procent brazylijskiego eksportu ropy),
rudę żelaza za 19,5 mld USD (294 mln ton),
wołowinę za 8,8 mld USD (wzrost o 47,9 procent),
celulozę za 4,1 mld USD.
Z moich obliczeń na podstawie tych danych wynika, że te pięć pozycji to około 87 procent całego eksportu do Chin. Jednocześnie eksport drobiu do Chin spadł o 53 procent, a wieprzowiny o 36 procent.
Stany Zjednoczone: spadek udziału i wojna celna
USA są drugim odbiorcą, ale ich znaczenie systematycznie maleje. Według ApexBrasil udział USA w brazylijskim eksporcie spadał od 2005 roku, z 19 do 11 procent w 2025 roku. W samym 2025 roku eksport do USA spadł o 6,6 procent. Import z USA to około 45 mld USD (moje obliczenie: obroty 83 mld USD minus eksport 37,7 mld USD), więc Brazylia ma w handlu z USA deficyt rzędu 7-8 mld USD.
Na ten spadek wpłynęły cła, o których piszę niżej. Wcześniej o długiej historii relacji obu krajów pisałam w poście o Brazylii i USA.
Argentyna: największy sąsiad i szybki wzrost
Argentyna jest trzecim odbiorcą brazylijskiego eksportu, a jej zakupy wzrosły w 2025 roku o 31,4 procent do 18,1 mld USD. Obie gospodarki są powiązane przez Mercosur, czyli południowoamerykańską unię celną.
Europa: Holandia i Hiszpania
Eksport Brazylii do Unii Europejskiej jako całości wzrósł w 2025 roku o 3,2 procent. Największymi europejskimi odbiorcami były Holandia (11,7 mld USD) i Hiszpania (8,8 mld USD, spadek o 11,8 procent). Holandia jest dla wielu towarów punktem wejścia do Europy, więc część tych dostaw może jechać dalej do innych krajów UE.
Indie, Kanada, Meksyk, Chile i Singapur
W pierwszej dziesiątce są też Meksyk, Singapur, Kanada, Chile i Indie. Warto zauważyć, że Indie i Kanada awansowały w rankingu, a eksport do Indii wzrósł o ponad 30 procent. Dla porównania: Japonii i Korei Południowej w pierwszej dziesiątce odbiorców w 2025 roku nie było.
Skąd Brazylia importuje?
Import Brazylii wyniósł w 2025 roku 280,4 mld USD. Największym dostawcą są Chiny: 70,9 mld USD, czyli 25,3 procent importu. Według CEBC najważniejsze pozycje z Chin to:
platforma wiertnicza FPSO za 2,66 mld USD (przeznaczona na pole Bacalhau w basenie Santos),
samochody hybrydowe za 1,87 mld USD (wzrost o 25 procent),
herbicydy za 1,55 mld USD (wzrost o 22 procent),
panele słoneczne za 1,5 mld USD (spadek o 41 procent),
nawozy za ponad 1 mld USD (wzrost o 78 procent),
farmaceutyki za ponad 1 mld USD (wzrost o 39 procent).
Z kategorii towarów najszybciej rosły w 2025 roku zakupy dóbr kapitałowych (o 23,7 procent), czyli maszyn i urządzeń, a spadły zakupy paliw (o 8,6 procent). Import w pełni elektrycznych samochodów z Chin spadł o 37 procent. Równolegle chiński producent BYD zaczął produkować w Brazylii: w 2025 roku uruchomił fabrykę w Camaçari w stanie Bahia, w którą zainwestował około 5,5 mld reali (około 1 mld USD). Zakład ma produkować do 150 tysięcy pojazdów rocznie, a pierwszym modelem został Dolphin Mini.
Co Brazylia eksportuje najwięcej?
Rekordowe wolumeny pokazują, że Brazylia pozostaje potęgą surowcową. W 2025 roku wyeksportowała m.in. 416 mln ton rudy żelaza, 98 mln ton ropy naftowej i 108 mln ton soi. Najważniejsze produkty pod względem wartości:
ropa naftowa: około 44,7 mld USD (spadek o 0,7 procent; wolumen wzrósł o 10,1 procent, ale średnia cena za baryłkę spadła o 9,8 procent),
soja: 43,5 mld USD (wzrost o 1,4 procent),
ruda żelaza: 28,9 mld USD (spadek o 3 procent),
wołowina: 16,6 mld USD (wzrost o 42,5 procent; udział w eksporcie wzrósł z 3,5 do 4,8 procent),
kawa zielona (niepalona): 14,9 mld USD (wzrost o 31,1 procent, głównie dzięki wzrostowi cen na rynkach światowych o około 60 procent),
złoto: 6,6 mld USD,
ruda miedzi: 5 mld USD (wzrost o 20,5 procent),
samoloty: 4,9 mld USD (wzrost o 12,1 procent, głównie dzięki firmie Embraer).
Warto przy tym pamiętać o jednym niuansie. Według MDIC przemysł przetwórczy sprzedał w 2025 roku towary za rekordowe 189 mld USD, czyli około 54 procent całego eksportu (moje obliczenie). Do tej kategorii wchodzą jednak także produkty przetworzone z surowców rolnych, takie jak wołowina, więc nie oznacza to, że Brazylia eksportuje głównie zaawansowane technologie. Rolnictwo samo w sobie odpowiadało za 77,6 mld USD eksportu (wzrost o 7,1 procent).
Cła Trumpa i przesunięcie handlu w stronę Chin
Chronologia sporu
Relacje handlowe z USA to jeden z najważniejszych wątków ostatnich kilkunastu miesięcy:
30 lipca 2025: prezydent USA Donald Trump podpisał zarządzenie wprowadzające dodatkowe 40-procentowe cła na towary z Brazylii (razem z podstawowymi 10 procent dawało to 50 procent). Zaczęły obowiązywać 6 sierpnia 2025 roku. Administracja USA powołała się na zagrożenie dla bezpieczeństwa narodowego, a w tle były sankcje wobec sędziego Alexandre'a de Moraesa i proces Jaira Bolsonaro.
Wyjątki: ok. 700 pozycji zostało wyłączonych z ceł, m.in. sok pomarańczowy, samoloty cywilne, celuloza, paliwa, minerały i nawozy. Objęte pozostały m.in. kawa i niektóre mięsa.
20 listopada 2025: USA rozszerzyły listę wyjątków o kolejne produkty rolne, m.in. kawę i wołowinę, ze skutkiem wstecznym od 13 listopada. Trump powołał się na rozmowę z Lulą z 3 października, w której uzgodniono rozpoczęcie negocjacji.
Luty 2026: według Jornal de Brasília Sąd Najwyższy USA uchylił dodatkowe cła nałożone na tej podstawie prawnej. Od kwietnia 2026 roku obowiązywały m.in. tymczasowe 10-procentowe cło globalne i cła sektorowe.
Lipiec 2026: jak opisałam w poście o wynikach wyborów w Brazylii, USA nałożyły po dochodzeniu 25-procentowe cła na podstawie sekcji 301 z licznymi wyłączeniami, a Brazylia złożyła skargę do WTO. Stan cel zmienia się szybko, więc aktualne stawki sprawdź w bieżących komunikatach.
Co to oznaczało dla handlu
Eksport do USA spadł w 2025 roku o 6,6 procent, a w pierwszym półroczu 2026 roku, według danych Amcham Brasil opisanych przez Jornal de Brasília, o kolejne 13 procent (do 17,4 mld USD). Udział USA w brazylijskim eksporcie spadł z 12,1 do 9,4 procent, czyli do najniższego poziomu od początku serii w 1997 roku. W tym samym czasie udział Chin wzrósł z 28,9 do 31,5 procent, a eksport do Chin zwiększył się o 21,9 procent. Eksport do UE wzrósł w tym okresie o 12,8 procent, a eksport całkowity o 11,5 procent.
Rząd Brazylii podkreślał, że kraj zrekompensował spadek sprzedaży do USA, kierując towary do innych rynków, przede wszystkim do Chin i Argentyny. W tym sensie cła przyspieszyły trend, który trwał od dwóch dekad, ale zmniejszyły też zróżnicowanie partnerów, co niesie własne ryzyko.
Umowa Mercosur-UE: stan na październik 2026 roku
Dla polskich czytelników to prawdopodobnie najważniejszy wątek tego posta. Umowa handlowa między Mercosurem a Unią Europejską jest już stosowana, choć jej los prawny wciąż nie jest przesądzony. Kluczowe daty:
9 stycznia 2026: Rada UE zgodziła się na podpisanie umowy. Polska głosowała przeciwko.
17 stycznia 2026: podpisanie umowy partnerskiej i przejściowej umowy handlowej.
21 stycznia 2026: Parlament Europejski zwrócił się do Trybunału Sprawiedliwości UE o opinię w sprawie zgodności umów z traktatami, co wstrzymało procedurę zgody.
1 maja 2026: rozpoczęło się tymczasowe stosowanie przejściowej umowy handlowej.
10 maja 2026: Polska złożyła do TSUE skargę o stwierdzenie nieważności decyzji Rady oraz wniosek o zawieszenie jej wykonania.
29 września 2026: wiceprezes TSUE oddalił wniosek Polski o zawieszenie tymczasowego stosowania umowy. Uznał, że Polska nie wykazała poważnej i nieodwracalnej szkody. To postanowienie nie rozstrzyga sprawy co do istoty, a wyrok w głównym postępowaniu jeszcze nie zapadł.
Polski rząd argumentował, że bez tzw. klauzul lustrzanych (czyli wymogu, by importowane produkty spełniały takie same normy jak unijne) tańsze towary z Mercosuru mogą obniżyć dochody rolników. Trybunał zwrócił uwagę m.in. na to, że produkty z Mercosuru podlegają unijnym przepisom o bezpieczeństwie żywności, że umowa pozwala blokować produkty niezgodne z normami, a Komisja ma narzędzia ochrony rolników. Według Notes from Poland w lutym 2026 roku Parlament Europejski zatwierdził też surowsze zabezpieczenia, uruchamiające interwencję przy spadku cen produktów rolnych o więcej niż 5 procent.
Szersze tło tej umowy, argumenty obu stron i historię Mercosuru opisałam w osobnym poście o Mercosurze. Dla Brazylii umowa ma znaczenie strategiczne: ma zwiększyć dostęp do rynku europejskiego i zmniejszyć zależność od Chin i USA. Na razie nie widać jeszcze jej wpływu w danych, bo eksport do UE rósł w 2025 roku o 3,2 procent, a w pierwszej połowie 2026 roku o 12,8 procent, ale trudno przypisać ten wzrost samej umowie.
BRICS i handel w lokalnych walutach
W lipcu 2025 roku Brazylia gościła szczyt BRICS w Rio de Janeiro. Prezydent Lula powiedział wtedy, że używanie walut lokalnych zamiast dolara w handlu międzynarodowym jest trendem, którego nie da się odwrócić, przypominając, że Brazylia już w 2004 roku zatwierdziła rozliczenia w walutach lokalnych z Argentyną. Zaznaczył jednak, że zmiana będzie stopniowa i wymaga ostrożnego udziału banków centralnych.
Nie należy z tego wnioskować, że Brazylia zrywa z Zachodem. Dane pokazują raczej, że handluje ze wszystkimi: największym partnerem są Chiny, ale USA nadal są drugim odbiorcą, UE rośnie, a rozmowy z Waszyngtonem toczą się mimo cel.
Handel a środowisko: Amazonia i Cerrado
Rosnący eksport soi i wołowiny budzi pytanie o wylesianie. Według systemu Prodes brazylijskiego instytutu INPE w okresie od sierpnia 2024 do lipca 2025 roku wylesiono w Amazonii 5796 km², czyli o 11,08 procent mniej niż rok wcześniej. To trzeci najniższy wynik w historii pomiarów od 1988 roku. W Cerrado, brazylijskiej sawannie, wylesianie spadło o 11,49 procent do 7235 km².
Z kolei system alertów Deter pokazał dla okresu od sierpnia 2025 do lipca 2026 roku 2874 km² alertów w Amazonii, najmniej od początku serii w 2016 roku. Deter mierzy wczesne ostrzeżenia, a nie oficjalną roczną stopę wylesiania, więc nie można go zestawiać bezpośrednio z Prodes. Szerzej o Amazonii pisałam w poście o Amazonii brazylijskiej.
Brazylia a Polska: dwa kraje, jedna zależność od jednego partnera
Porównanie z Polską dobrze pokazuje skalę koncentracji brazylijskiego handlu. Według GUS Niemcy odpowiadały w 2025 roku za 27 procent polskiego eksportu i 19,1 procent importu. W Brazylii największy partner, Chiny, kupuje 28,7 procent eksportu i dostarcza 25,3 procent importu. Skala jest więc podobna, ale charakter zupełnie inny. Polska eksportuje do Niemiec głównie towary przemysłowe w ramach wspólnego rynku UE, a Brazylia do Chin przede wszystkim surowce, w tym ropę, soję i rudę żelaza.
Warto też wiedzieć, że wartość polskiego eksportu w 2025 roku wyniosła 414,4 mld USD, czyli więcej niż brazylijskiego (348,7 mld USD), mimo że Brazylia ma ponad pięć razy więcej mieszkańców. O współpracy handlowej i dyplomatycznej obu krajów pisałam w osobnym poście.
Co dalej? Ryzyka i możliwe scenariusze
Koncentracja na Chinach. Jeśli popyt w Chinach osłabnie, ucierpi Brazylia, bo kilka produktów odpowiada za zdecydowaną większość sprzedaży do tego kraju.
Niestabilność cen surowców. W 2025 roku ropa i ruda żelaza sprzedawały się za mniej mimo wyższych wolumenów, a kawa zdrożała o około 60 procent. Rekordowy eksport nie oznacza więc rekordowych cen.
Cła USA. Ich los zależy od negocjacji, orzeczeń i decyzji administracji. Lula wygrał 25 października 2026 roku wybory prezydenckie, a zaprzysiężenie zaplanowano na 5 stycznia 2027 roku, więc moim zdaniem kierunek polityki handlowej najpewniej się nie zmieni, ale sama wygrana nie zmieniła żadnych ceł.
Umowa Mercosur-UE. Wyrok TSUE w sprawie Polski i opinia w sprawie umów mogą jeszcze wpłynąć na jej kształt.
Przetwarzanie krajowe. Rząd chce, by minerały krytyczne były przetwarzane w Brazylii. Szczegóły sporu z USA o ziemie rzadkie opisałam w poście o wynikach wyborów.
Dlaczego to ważne dla Polaków?
Po pierwsze, produkty z Brazylii trafiają także do polskich sklepów i na polskie stoły: kawa, wołowina czy soja w paszach dla zwierząt to towary, których ceny zależą od globalnych przepływów handlowych. Po drugie, umowa Mercosur-UE dotyczy polskich rolników, a Polska jest jedną ze stron sporu przed TSUE. Po trzecie, jeśli planujesz podróż do Brazylii, praktyczne przygotowania znajdziesz w moim ebooku „Brazylia dla początkujących".
Podsumowanie
Brazylijski handel ma w 2025 roku rekordową skalę (348,7 mld USD eksportu), ale rosnącą koncentrację: Chiny kupują prawie 29 procent eksportu, a w 2026 roku ponad 31 procent, podczas gdy udział USA spadł do najniższego poziomu w historii serii. Jednocześnie otwiera się europejska droga przez umowę Mercosur-UE, choć jej prawny los pozostaje otwarty, a rolnicy, także polscy, uważnie obserwują jej skutki.
Handel międzynarodowy wygląda jak tabela z liczbami, ale za każdą rubryką stoją ludzie: rolnicy w Mato Grosso, portowcy w Santos i hodowcy pod Poznaniem czy Lublinem.
Jeśli lubisz takie zestawienia, w newsletterze Brasletter raz w miesiącu podsumowuję najważniejsze tematy o Brazylii, a na Instagramie @brazyliada pokazuję więcej mojego polsko-brazylijskiego życia.
FAQ: handel zagraniczny Brazylii
Z kim Brazylia handluje najwięcej? Z Chinami. W 2025 roku Chiny kupiły około 28,7 procent brazylijskiego eksportu (100 mld USD) i dostarczyły 25,3 procent importu (70,9 mld USD). Obroty handlowe z Chinami wyniosły rekordowe 171 mld USD.
Kto jest drugim największym partnerem handlowym Brazylii? Stany Zjednoczone. W 2025 roku kupiły towary za 37,7 mld USD (10,8 procent eksportu), ale ich udział maleje: w pierwszym półroczu 2026 roku spadł do 9,4 procent, czyli do najniższego poziomu od 1997 roku.
Co Brazylia eksportuje najwięcej? Ropę naftową (około 44,7 mld USD), soję (43,5 mld USD), rudę żelaza (28,9 mld USD), wołowinę (16,6 mld USD) i kawę zieloną (14,9 mld USD). Eksportuje też samoloty (4,9 mld USD, głównie Embraer).
Dlaczego Chiny kupują tak dużo od Brazylii? Kupują duże ilości surowców, które Brazylia ma w nadmiarze: soję, ropę, rudę żelaza i wołowinę. W 2025 roku Chiny odebrały 79 procent brazylijskiego eksportu soi i 45 procent ropy. Z drugiej strony Brazylia kupuje od Chin maszyny, nawozy, farmaceutyki i samochody.
Jak cła Trumpa wpłynęły na handel Brazylii? Eksport do USA spadł w 2025 roku o 6,6 procent, a w pierwszym półroczu 2026 roku o kolejne 13 procent. Kawa i wołowina zostały w listopadzie 2025 roku wyłączone z ceł. Brazylia przekierowała część handlu do Chin i Argentyny, a stan cel zmienia się szybko, więc warto sprawdzać aktualne informacje.
Czy umowa Mercosur-UE obowiązuje? Przejściowa umowa handlowa jest stosowana tymczasowo od 1 maja 2026 roku. Pełna ratyfikacja po stronie UE czeka na opinię Trybunału Sprawiedliwości UE i zgodę Parlamentu Europejskiego. Polska zaskarżyła decyzję Rady do TSUE, a 29 września 2026 roku wiceprezes Trybunału oddalił jej wniosek o zawieszenie stosowania umowy. Wyrok co do istoty jeszcze nie zapadł.
Czy Brazylia jest zbyt zależna od Chin? Zależność jest znaczna: Chiny kupują prawie 30 procent eksportu, a pięć produktów to około 87 procent sprzedaży do tego kraju (moje obliczenie z danych CEBC). Rząd Brazylii dąży do dywersyfikacji, m.in. przez umowę z UE, ale na razie udział Chin rośnie.
Czy handel z Brazylią szkodzi Amazonii? Eksport rolny, w tym soi i wołowiny, jest powiązany z presją na grunty, a UE i inni partnerzy domagają się ochrony lasów. Według rządowych danych Prodes wylesianie Amazonii spadło w 2025 roku o 11,08 procent, ale to dane rządowe i warto je czytać krytycznie.