Flávio Bolsonaro to 45-letni senator ze stanu Rio de Janeiro, najstarszy syn byłego prezydenta Jaira Bolsonaro i przegrany kandydat Partii Liberalnej (PL) w wyborach prezydenckich w Brazylii w 2026 roku. W drugiej turze 25 października przegrał z Lulą, zdobywając 48,21% głosów wobec 51,79%. Dwa dni później opuścił Brazylię i 28 października wylądował w Miami. Od 1 lutego 2027 roku zostanie bez mandatu po raz pierwszy od ponad 20 lat.
Jeszcze rok temu niewielu komentatorów stawiało na to, że to właśnie Flávio poprowadzi brazylijską prawicę. Przez lata był przede wszystkim „synem Bolsonaro": politykiem z długim stażem w parlamencie stanowym Rio de Janeiro i w Senacie, ale bez doświadczenia w rządzeniu, a do tego z nazwiskiem regularnie pojawiającym się w doniesieniach śledczych. W 2026 roku znalazł się o kilka punktów procentowych od Palácio do Planalto, a kilka dni po porażce jego wyjazd z kraju stał się jednym z głównych tematów w brazylijskiej polityce.
Ten tekst zastępuje moją wcześniejszą sylwetkę kandydata, napisaną jeszcze przed głosowaniem. Opowiem Ci, kim jest Flávio Bolsonaro, jak wyglądała jego kariera, czym była afera „rachadinha", co wiadomo o sprawie Banco Master i filmie „Dark Horse", jak przebiegła kampania i co działo się po wyborach. Przy tematach spornych pokazuję argumenty obu stron. Wyniki całego głosowania opisałam osobno w poście o wynikach wyborów w Brazylii 2026.
Flávio Bolsonaro w pigułce:
Pełne imię i nazwisko: Flávio Nantes Bolsonaro
Urodzony: 30 kwietnia 1981 roku w Resende (stan Rio de Janeiro), ma 45 lat
Partia: Partido Liberal (PL)
Wykształcenie: prawo na Universidade Candido Mendes w Rio de Janeiro
Kariera: deputowany stanowy Rio de Janeiro (2003-2019), senator od 2019 roku (kadencja kończy się 31 stycznia 2027)
Wybory 2026: kandydat na prezydenta, 47,03% w pierwszej turze, 48,21% w drugiej (59 826 041 głosów), porażka z Lulą
Kandydat na wiceprezydenta: Alfredo Gaspar (PL, Alagoas)
Obecnie: po wyborach przebywa w Stanach Zjednoczonych, jest objęty śledztwami w Sądzie Najwyższym (STF)
Kim jest Flávio Bolsonaro? Biografia
Flávio Bolsonaro urodził się 30 kwietnia 1981 roku w Resende, w szpitalu przy Akademii Wojskowej Agulhas Negras, gdzie w tamtym czasie służył jego ojciec. Jest najstarszym z trzech synów Jaira Bolsonaro i jego pierwszej żony, Rogérii Nantes Bragi.
Ukończył prawo na Universidade Candido Mendes w Rio de Janeiro, a później zrobił specjalizacje m.in. z polityk publicznych i przedsiębiorczości w Fundação Getúlio Vargas. Oprócz polityki prowadził też działalność biznesową. Jest żonaty z Fernandą Antunes Figueirą, z którą ma dwie córki.
Rodzina Bolsonaro
W polityce działa niemal cała rodzina:
Jair Bolsonaro (ur. 1955): prezydent Brazylii w latach 2019-2022. Od 2023 roku ma zakaz kandydowania do 2030 roku, a we wrześniu 2025 roku Sąd Najwyższy skazał go na 27 lat i 3 miesiące więzienia za próbę zamachu stanu. Obecnie odbywa karę w areszcie domowym. Opisałam go w poście o Jairze Bolsonaro.
Flávio (ur. 1981): senator, kandydat na prezydenta w 2026 roku.
Carlos (ur. 1982): przez ponad 20 lat radny miasta Rio de Janeiro, wybrany po raz pierwszy w 2000 roku jako 17-latek. Uchodzi za architekta strategii ojca w mediach społecznościowych. W 2026 roku startował do Senatu w stanie Santa Catarina i według CNN Brasil został wybrany.
Eduardo (ur. 1984): były deputowany federalny z São Paulo, specjalizujący się w polityce zagranicznej i kontaktach z amerykańską prawicą. Od lutego 2025 roku mieszka w USA. W grudniu 2025 roku stracił mandat z powodu nieobecności na posiedzeniach Izby, a w 2026 roku został oskarżony przed Sądem Najwyższym w sprawie o próbę wywierania nacisku na wymiar sprawiedliwości w procesie ojca.
Jair Renan (ur. 1998): syn z drugiego związku Jaira, z Aną Cristiną Valle. Od 2025 roku jest radnym w Balneário Camboriú w Santa Catarina.
Laura (ur. 2010): córka Jaira i jego obecnej żony, Michelle Bolsonaro, byłej pierwszej damy i liderki kobiecego skrzydła PL. Michelle w 2026 roku kandydowała do Senatu z Dystryktu Federalnego i według CNN Brasil została wybrana.
O tym, jak bardzo polityka potrafi dzielić brazylijskie rodziny, pisałam w poście o brazylijskiej rodzinie.
Kariera polityczna Flávia Bolsonaro
16 lat w parlamencie stanowym Rio de Janeiro (2003-2019)
Flávio zadebiutował w polityce w wieku 21 lat: w 2002 roku został wybrany do Zgromadzenia Legislacyjnego stanu Rio de Janeiro (ALERJ). Wygrywał potem jeszcze trzy razy (2006, 2010, 2014), za każdym razem z lepszym wynikiem: od ok. 31 tys. głosów w 2002 roku do ponad 160 tys. w 2014 roku.
W parlamencie stanowym zajmował się przede wszystkim bezpieczeństwem publicznym, popierając twardą politykę wobec przestępczości i interesy policji. W tym czasie kilkakrotnie zmieniał partie: od PP, przez PSC, po PSL, z której w 2018 roku startowali on i jego ojciec. Od 2021 roku należy do Partii Liberalnej (PL).
Kampania na burmistrza Rio (2016)
W 2016 roku Flávio kandydował na burmistrza Rio de Janeiro. Zdobył 14% głosów i zajął czwarte miejsce, nie wchodząc do drugiej tury, w której zmierzyli się Marcelo Crivella i Marcelo Freixo. To jego jedyna wcześniejsza kampania o stanowisko wykonawcze.
Rekordowe wybory do Senatu (2018)
W 2018 roku, gdy Jair Bolsonaro wygrywał wybory prezydenckie, Flávio startował do Senatu Federalnego z Rio de Janeiro. Zdobył 4,38 mln głosów (31,4%), najwięcej w historii wyborów do Senatu w tym stanie. Jego ośmioletnia kadencja kończy się w styczniu 2027 roku. W 2026 roku nie ubiegał się o ponowny wybór do Senatu.
Senator w czasach prezydentury ojca
W latach 2019-2022 Flávio był jednym z najważniejszych łączników między prezydentem a Kongresem. Media opisywały go jako najbardziej pragmatycznego z synów Bolsonaro: tego, który negocjuje z partiami tzw. centrão, czyli bloku ugrupowań centrowych, bez których trudno w Brazylii zbudować większość. O tym, jak działa ten system i skąd biorą się afery korupcyjne, pisałam w poście o operacji Lava Jato.
Droga do kandydatury prezydenckiej
Dlaczego Flávio, a nie Jair?
Jair Bolsonaro nie mógł kandydować z dwóch powodów:
w czerwcu 2023 roku Najwyższy Trybunał Wyborczy (TSE) pozbawił go prawa wybieralności do 2030 roku za nadużycie władzy, m.in. za spotkanie z ambasadorami, na którym bez dowodów podważał wiarygodność elektronicznych urn,
11 września 2025 roku Sąd Najwyższy (STF) skazał go na 27 lat i 3 miesiące więzienia za próbę zamachu stanu po wyborach 2022 roku. Karę zaczął odbywać pod koniec listopada 2025 roku, a od marca 2026 roku, ze względu na stan zdrowia, przebywa w areszcie domowym.
Prawica potrzebowała więc nowego kandydata. Przez wiele miesięcy faworytem części elit gospodarczych i polityków centroprawicy był Tarcísio de Freitas, gubernator São Paulo i były minister w rządzie Bolsonaro. Rodzina Bolsonaro chciała jednak, by kandydat pochodził z jej grona.
Ogłoszenie 5 grudnia 2025 roku
5 grudnia 2025 roku, po wizycie u ojca w areszcie policji federalnej w Brasílii, Flávio ogłosił w serwisie X, że będzie kandydował. Napisał, że z wielką odpowiedzialnością potwierdza decyzję Jaira Bolsonaro, którego nazwał największym politycznym i moralnym przywódcą Brazylii, o powierzeniu mu „misji kontynuowania naszego projektu dla narodu".
Rynki zareagowały nerwowo: tego dnia kurs dolara wzrósł o ok. 2%, a giełda w São Paulo spadła o ponad 4%. Inwestorzy liczyli raczej na kandydaturę Tarcísia, uważanego za bardziej umiarkowanego. Napięcia pojawiły się też w samym obozie Bolsonaro, m.in. z Michelle Bolsonaro, której nie skonsultowano przed ogłoszeniem. Ostatecznie Tarcísio nie wystartował w wyborach prezydenckich, a Michelle zrezygnowała z kandydowania na prezydenta.
Konwencja, wiceprezydent i rejestracja
PL oficjalnie zatwierdziła kandydaturę Flávia na konwencji w São Paulo 25 lipca 2026 roku. 5 sierpnia ogłoszono, że kandydatem na wiceprezydenta będzie Alfredo Gaspar, 55-letni deputowany federalny z Alagoas, były prokurator i sekretarz bezpieczeństwa publicznego tego stanu. Gaspar zasłynął jako sprawozdawca parlamentarnej komisji śledczej w sprawie oszustw w systemie emerytalnym INSS.
Flávio startował w tzw. chapa pura, czyli bez formalnej koalicji z innymi partiami. Komentatorzy zwracali uwagę, że to znak trudności w porozumieniu z partiami centrum, ale też próba pokazania niezależności. Pełną listę kandydatów zebrałam w przeglądzie kandydatów na prezydenta Brazylii 2026.
Wybory 2026: kampania i wynik
Program Flávia Bolsonaro
Program przedstawiony w sierpniu i wrześniu 2026 roku miał dziewięć głównych osi. Najważniejsze propozycje to:
Bezpieczeństwo:
uznanie frakcji przestępczych i milicji za „organizacje narkoterrorystyczne",
wysłanie elitarnych jednostek wojska do ochrony granic przed przemytem narkotyków,
obniżenie wieku odpowiedzialności karnej za najcięższe przestępstwa (obecnie 18 lat),
budowa więzień o zaostrzonym rygorze i system monitoringu z rozpoznawaniem twarzy.
Gospodarka:
duże cięcia wydatków publicznych i likwidacja ok. dziesięciu ministerstw,
obniżenie podatków na energię elektryczną i paliwa,
rewizja niedawno uchwalonej reformy podatkowej.
Edukacja, zdrowie, środowisko:
więcej szkół cywilno-wojskowych i bony na prywatne żłobki,
uproszczenie pozwoleń środowiskowych,
zwiększenie wydobycia ropy i gazu.
Polityka:
zniesienie możliwości reelekcji dla prezydenta, gubernatorów i burmistrzów,
zapowiedź ułaskawienia ojca, którą Flávio wielokrotnie powtarzał w wywiadach,
bliskie partnerstwo z USA, w tym w sprawie ziem rzadkich i minerałów krytycznych.
Poglądy i różnice z ojcem
Flávio, podobnie jak ojciec, jest konserwatystą obyczajowym: sprzeciwia się liberalizacji aborcji i legalizacji narkotyków, krytykuje tzw. „ideologię gender" w szkołach i kwoty rasowe na uczelniach. Mocno krytykuje Sąd Najwyższy, zwłaszcza sędziego Alexandre'a de Moraesa, który prowadził sprawę jego ojca. Jak działa ten sąd i dlaczego budzi tak silne emocje, opisałam w poście o Sądzie Najwyższym Brazylii (STF).
Większość komentatorów zgadza się, że Flávio jest bardziej pragmatyczny i mniej konfrontacyjny w stylu niż Jair: rzadziej wdaje się w obraźliwe wypowiedzi, chętniej negocjuje z partiami centrum i stara się przedstawiać jako polityk „łagodniejszy". Krytycy odpowiadają, że to głównie zmiana tonu, a nie poglądów, bo program i najważniejsze postulaty pozostają bardzo bliskie linii ojca.
Pierwsza tura 4 października
W pierwszej turze Flávio Bolsonaro zdobył 56 104 503 głosy (47,03%) i wyprzedził Lulę, który dostał 45,16%. Dla wielu obserwatorów był to szok, bo ostatnie sondaże Datafolha i Quaest z 3 października dawały Luli niewielką przewagę. Po tym wyniku Flávio mówił, że to koniec ery PT. Rynki zareagowały entuzjazmem: indeks Ibovespa wzrósł o 7,7%.
Druga tura 25 października
W drugiej turze Lula zdobył 51,79% głosów (64 256 232), a Flávio 48,21% (59 826 041). Różnica wyniosła 4 430 191 głosów. Flávio dostał o ok. 3,7 mln głosów więcej niż w pierwszej turze, ale Lula zyskał aż o 10,4 mln. Szczegóły, w tym mapę głosowania i układ sił w nowym Kongresie, znajdziesz w poście o wynikach wyborów. Zasady głosowania w Brazylii, w tym obowiązek oddania głosu, wyjaśniłam w poście o tym, jak działają wybory w Brazylii.
Warto pamiętać o kontekście: w 2022 roku Jair Bolsonaro przegrał z Lulą 49,1% do 50,9%. Dla porównania z Polską: podobnie wąski wynik był w drugiej turze polskich wyborów prezydenckich w 2025 roku (50,89% do 49,11%).
Po wyborach: spór o wynik i wyjazd do USA
Najpierw „nie uznaję", potem zwrot
Głosowanie 25 października zostało przedłużone o dwie godziny, do 19:00, decyzją sędziego Sądu Najwyższego Cristiana Zanina. Wniosek złożyła koalicja Luli z powodu problemów z transportem w Bahii, a wcześniej o przedłużenie w 17 miastach prosiła też kampania Flávia z powodu ulew. Flávio uznał decyzję za niemożliwą do zaakceptowania i w dniu głosowania powiedział, że nie uznaje wyniku i będzie żądał unieważnienia wyborów.
26 października jego obóz zmienił kurs. Według CNN Brasil Flávio zrezygnował z wniosku o unieważnienie, a w nagranym wideo zapowiedział, że będzie dążył do pozbawienia Luli mandatu z powodu rzekomych nadużyć władzy politycznej i ekonomicznej, nie kwestionując przy tym samych głosów. Doradzali mu to m.in. Tarcísio de Freitas, Rogério Marinho i Tereza Cristina, a stanowisko radykalnej części obozu straciło poparcie, gdy MDB, Republikanie, União Brasil i PSD uznały zwycięstwo Luli. Prawnicy oceniali, że unieważnienie było mało prawdopodobne przy przewadze ponad 4,4 mln głosów.
Wyjazd z Brazylii
Najgłośniejszy wątek pojawił się dzień później. Według doniesień Gazety do Povo sędzia Alexandre de Moraes nakazał 26 października zatrzymanie paszportów Flávia, wskazując na ryzyko ucieczki. Termin oddania paszportów upływał, według AP, 27 października w południe. Tego dnia Flávio opuścił Brasílię z żoną i dwiema córkami, przekroczył granicę z Argentyną, prywatnym samolotem poleciał przez Guayaquil w Ekwadorze i 28 października wylądował na lotnisku Opa-locka koło Miami.
Sam Flávio wyjaśnił to w transmisji na Instagramie (relacjonowanej przez Metrópoles 30 października). Powiedział, że decyzję podjął po nakazie Moraesa, po rozmowie z ojcem i żoną. Mówił: „Decyzję podjąłem razem z żoną, nikt o niczym nie wiedział". Dodał, że nie poinformował sztabu ani sojuszników, aby uniknąć zablokowania wyjazdu.
Reakcje były ostre i podzielone. Według AP Lula powiedział, że żałuje wyjazdu, i ocenił, że Flávio mógł zostać w Brazylii, aby udowodnić fałszywość oskarżeń. Donald Trump powiedział, że rodzina Bolsonaro jest w USA mile widziana, a amerykańskie władze zatwierdziły im wizy. Sojusznicy Flávia, w tym Tarcísio, doradzali mu, aby nie opuszczał kraju. Szczegóły pozostają sporne: AP zaznacza, że nie jest jasne, czy wykonał nakaz zdania paszportów, i nie podaje informacji o nakazie aresztowania.
Bez mandatu od 1 lutego 2027 roku
Kadencja senatorska Flávia kończy się 31 stycznia 2027 roku. 1 lutego 2027 roku mandaty senatorskie z Rio de Janeiro obejmą Carlos Portinho i Carlos Jordy z PL. Flávio po ponad 20 latach nieprzerwanego sprawowania mandatów zostanie bez stanowiska. Brazylijskie media zwracają uwagę, że może to zmienić kwestię właściwości sądu w jego sprawach, bo jako senator ma przywilej rozpatrywania spraw przez STF (tzw. foro privilegiado).
Afery i kontrowersje
Poniżej opisuję najważniejsze sprawy rzeczowo. Flávio zaprzecza wszystkim zarzutom, a w żadnej z nich nie został skazany.
Afera „rachadinha": o co chodziło?
Rachadinha (od rachar, czyli „dzielić się", „łupać") to nielegalny proceder, w którym polityk zatrudnia w swoim biurze współpracowników, a ci oddają mu część pensji opłacanej z publicznych pieniędzy. W Brazylii taki zarzut traktuje się jako sprzeniewierzenie środków publicznych (peculato).
Przebieg sprawy:
Grudzień 2018: dziennik O Estado de S. Paulo ujawnia raport państwowej jednostki analiz finansowych (COAF), według którego na koncie Fabrícia Queiroza, byłego kierowcy i asystenta Flávia w parlamencie stanowym, w ciągu roku przepłynęło ok. 1,2 mln reali. Wiele wpłat pochodziło od pracowników biura Flávia i przypadało na dni wypłat.
Czerwiec 2020: Queiroz zostaje zatrzymany w Atibaii (stan São Paulo), w domu należącym do adwokata rodziny Bolsonaro, Frederica Wassefa.
Listopad 2020: prokuratura stanu Rio de Janeiro oskarża Flávia i kilkanaście innych osób m.in. o udział w organizacji przestępczej, sprzeniewierzenie i pranie pieniędzy.
Lata 2021-2022: Najwyższy Trybunał Sprawiedliwości (STJ) unieważnia decyzje o uchyleniu tajemnicy bankowej i skarbowej, a Sąd Najwyższy w listopadzie 2021 roku unieważnia raporty COAF i dowody z nich wynikające. Obrona przekonuje też, że sprawą powinien zajmować się sąd właściwy dla senatora.
Maj 2022: sąd stanowy w Rio de Janeiro (TJRJ) umarza sprawę. Sąd nie badał merytorycznie dowodów.
Luty 2025: Gilmar Mendes z Sądu Najwyższego odrzuca odwołania prokuratury stanowej, która chciała reaktywować sprawę. Prokuratura może jednak wnieść nowy akt oskarżenia, jeśli zdobędzie dowody niezależne od unieważnionych.
Zwolennicy Flávia podkreślają, że sprawa była politycznie motywowana i zakończyła się umorzeniem. Krytycy wskazują, że umorzono ją z powodów proceduralnych, a nie dlatego, że wyjaśniono przepływy pieniędzy. Dla porównania: w sprawie Luli w Lava Jato to również kwestie proceduralne zdecydowały o unieważnieniu wyroków, co obie strony sporu chętnie sobie wytykają.
Wątek milicji
Śledztwo ujawniło też, że w biurze Flávia pracowały matka i była żona Adriana da Nóbregi, byłego kapitana policji, którego prokuratura uważała za szefa jednej z grup przestępczych z milicji w Rio de Janeiro, tzw. Escritório do Crime. Wcześniej, w 2005 roku, Flávio wręczył Nóbredze najwyższe odznaczenie parlamentu stanowego, Medal Tiradentesa. Nóbrega zginął w 2020 roku podczas akcji policji w Bahii. Flávio twierdzi, że zatrudnieniami zajmował się Queiroz, a odznaczenie przyznał, gdy Nóbrega był jeszcze policjantem bez zarzutów.
Dom w Brasílii
W 2021 roku Flávio kupił dom w Brasílii za ok. 6 mln reali, częściowo na kredyt z publicznego banku BRB. Krytycy pytali o źródło środków przy jego oficjalnych dochodach, Flávio odpowiadał, że transakcja była legalna i udokumentowana.
„Dark Horse" i Banco Master
W maju 2026 roku portal The Intercept Brasil opublikował nagrania, na których Flávio rozmawia z Danielem Vorcaro, właścicielem zlikwidowanego Banco Master, o finansowaniu filmu „Dark Horse". To amerykańska produkcja o drodze Jaira Bolsonaro do władzy, w reżyserii Cyrusa Nowrasteha, z Jimem Caviezelem w roli głównej. Według publikacji Flávio zabiegał o łącznie ok. 134 mln reali.
23 lipca 2026 roku minister Sądu Najwyższego André Mendonça, po pozytywnej opinii Prokuratury Generalnej, zgodził się na wszczęcie śledztwa w sprawie milionowych przelewów z Banco Master na film. Według AP Flávio jest objęty postępowaniami o możliwą korupcję, pranie pieniędzy i uchylanie się od podatków, a drugi wątek dotyczy firmy bukmacherskiej, która miała posłużyć do prania pieniędzy z nielegalnych potrąceń z emerytur w systemie INSS. Kampania Flávia twierdzi, że w tym drugim wątku nie jest on formalnie objęty dochodzeniem i nie łączą go z adwokatem Willerem Tomazem relacje finansowe, tylko przyjaźń.
Flávio przyznał, że szukał prywatnego sponsora dla filmu, ale zaprzeczył, by chodziło o pieniądze publiczne lub jakiekolwiek nieprawidłowości, a doniesienia nazwał kłamstwami. Sprawy nie zostały rozstrzygnięte, a wyroki nie zapadły. Szerzej o tym największym skandalu finansowym ostatnich lat napisałam w poście o aferze Banco Master.
Co dalej: przyszłość Flávia i brazylijskiej prawicy
Dla samego Flávia kluczowe są dwie kwestie: toczące się śledztwa w Sądzie Najwyższym oraz to, czy i kiedy wróci do Brazylii. Dla prawicy pojawia się pytanie o sukcesję po rodzinie Bolsonaro.
Według CNN Brasil główną rolę w odbudowie opozycji zamierza odegrać Tarcísio de Freitas, ponownie wybrany gubernator São Paulo, który już w noc wyborczą sygnalizował chęć przewodzenia opozycji w drodze do wyborów 2030. Michelle Bolsonaro ma poparcie szefa PL, Valdemara Costy Neto, ale spotyka się z oporem części rodziny i zwolenników. Carlos Bolsonaro, jako nowy senator, działa raczej za kulisami. Nazwisko Bolsonaro nadal jednak ma ogromną siłę: PL zdobyła w tych wyborach 121 z 513 miejsc w Izbie Deputowanych i jest największą frakcją w Kongresie.
Rola Flávia w prawicy w kolejnych latach pozostaje otwarta. Sam wynik 48,21% w drugiej turze pokazuje jednak, że ma za sobą prawie połowę głosujących.
Szerszy kontekst: polityczne dynastie
Historia Flávia to ciekawy przykład zjawiska znanego z wielu krajów: polityczne dynastie. W Brazylii, podobnie jak w innych krajach Ameryki Łacińskiej, rodziny polityczne są częstsze niż w Polsce, a nazwisko potrafi być zarówno największym atutem, jak i największym obciążeniem kandydata. Nazwisko Bolsonaro dało Flávio ogromną bazę wyborców, ale też sprawiło, że przy każdym kroku porównywano go z ojcem i z jego wyrokiem. Podobnie jak w przypadku jego ojca, ważną częścią elektoratu są wierni kościołów ewangelickich, o których pisałam w poście o ewangelikach w Brazylii.
Dlaczego to powinno Was interesować?
Dla osób z Polski, zwłaszcza tych z brazylijskim partnerem lub znajomymi, Flávio Bolsonaro to nazwisko, które przez najbliższe miesiące będzie padać w rozmowach o polityce w Brazylii. Wybory 2026 pokazały, że kraj jest podzielony niemal dokładnie na pół, a o wyniku zdecydowały różnice rzędu kilku punktów procentowych. Wyjazd Flávia do USA po nakazie Sądu Najwyższego pokazuje też, jak głęboki jest w Brazylii spór o rolę sądów w polityce.
Dla Polski to także lekcja o tym, jak trudno oddzielić politykę krajową od międzynarodowej. Wątek relacji z Waszyngtonem, w tym postawa Donalda Trumpa wobec rodziny Bolsonaro i spór o cła, nie wynika wyłącznie z samych wyborów. Jeśli planujesz wyjazd do Brazylii, sama polityka nie zmienia zwykle codziennego bezpieczeństwa turystów, ale warto śledzić komunikaty przed podróżą.
Podsumowanie
Flávio Bolsonaro przeszedł drogę od młodego deputowanego stanowego w Rio de Janeiro, przez rekordowy wynik w wyborach do Senatu w 2018 roku, do roli głównego kandydata brazylijskiej prawicy w 2026 roku. Jest bardziej pragmatyczny w stylu niż ojciec, ale program i wartości ma bardzo podobne. Wybory przegrał, zdobywając 48,21% głosów, a kilka dni później wyjechał do USA, co stało się jednym z głównych tematów debaty politycznej w Brazylii. Ciągną się za nim pytania o aferę rachadinha, powiązania z ludźmi z milicji w Rio i finansowanie filmu o ojcu przez bankiera z Banco Master, choć w żadnej z tych spraw nie został skazany, a w sprawach toczących się w STF obowiązuje domniemanie niewinności.
Dla zwolenników jest politykiem, który reprezentuje prawie połowę kraju i którego dotyka polityczne prześladowanie. Dla krytyków to polityk, któremu przez lata towarzyszą poważne pytania o pieniądze i relacje z wymiarem sprawiedliwości. Oba spojrzenia są obecne w brazylijskiej debacie.
W Brazylii 2026 roku na karcie wyborczej był syn, ale wielu wyborców i tak głosowało „za" albo „przeciw" ojcu.
Jeśli chcesz dostawać skrót najważniejszych wydarzeń z Brazylii, zapisz się na mój miesięczny newsletter Brasletter, a więcej codziennych historii z polsko-brazylijskiego życia znajdziesz na moim Instagramie @brazyliada.
FAQ: Flávio Bolsonaro
Kim jest Flávio Bolsonaro? To 45-letni brazylijski polityk, najstarszy syn byłego prezydenta Jaira Bolsonaro. Był deputowanym stanowym w Rio de Janeiro w latach 2003-2019, a od 2019 roku jest senatorem. W 2026 roku był kandydatem Partii Liberalnej (PL) na prezydenta Brazylii i przegrał drugą turę z Lulą.
Ile lat ma Flávio Bolsonaro? Urodził się 30 kwietnia 1981 roku w Resende w stanie Rio de Janeiro, więc w 2026 roku ma 45 lat.
Czy Flávio Bolsonaro wygrał wybory w 2026 roku? Nie. W drugiej turze 25 października 2026 roku zdobył 48,21% głosów (59 826 041), a Lula 51,79% (64 256 232). Różnica wyniosła 4 430 191 głosów. W pierwszej turze, 4 października, to Flávio był na prowadzeniu (47,03% wobec 45,16%).
Dlaczego Flávio kandydował zamiast Jaira Bolsonaro? Jair Bolsonaro ma od 2023 roku zakaz kandydowania do 2030 roku za nadużycie władzy, a we wrześniu 2025 roku został skazany na 27 lat i 3 miesiące więzienia za próbę zamachu stanu. Flávio ogłosił kandydaturę 5 grudnia 2025 roku, mówiąc, że to ojciec powierzył mu tę misję.
Gdzie jest teraz Flávio Bolsonaro? Według AP wyjechał z Brazylii 27 października 2026 roku przez Argentynę i Ekwador, a 28 października wylądował w Miami w USA. Sam tłumaczył, że zrobił to po nakazie Sądu Najwyższego dotyczącym paszportów.
Co to była afera rachadinha? To śledztwo w sprawie podejrzeń, że pracownicy biura Flávia w parlamencie stanowym oddawali część pensji, a pieniądze trafiały przez jego asystenta Fabrícia Queiroza. Prokuratura oskarżyła go w 2020 roku, ale po unieważnieniu kluczowych dowodów przez wyższe sądy sprawę umorzono w maju 2022 roku. Flávio nie został skazany.
Jakie śledztwa toczą się wobec Flávia Bolsonaro? W Sądzie Najwyższym toczy się m.in. śledztwo w sprawie milionowych przelewów z Banco Master na film „Dark Horse", zatwierdzone 23 lipca 2026 roku. Flávio zaprzecza zarzutom, a w żadnej sprawie nie zapadł wyrok.
Co będzie robił Flávio Bolsonaro po wyborach? Jego kadencja senatora kończy się 31 stycznia 2027 roku i od 1 lutego nie będzie miał mandatu. Obecnie przebywa w USA. Rola, jaką odegra w prawicy, jest otwarta, a o przywództwo w opozycji zabiegają m.in. Tarcísio de Freitas i Michelle Bolsonaro.