Sąd Najwyższy Brazylii (STF) – rola i najważniejsze orzeczenia
3 stycznia 2023 roku tysiące zwolenników Jaira Bolsonaro wtargnęło do trzech najważniejszych budynków brazylijskiej demokracji: Pałacu Prezydenckiego (Planalto), Kongresu Narodowego i Supremo Tribunal Federal (STF – Sąd Najwyższy).
Tłum rozbijał meble, niszczył dzieła sztuki, wykrzykiwał hasła przeciwko sędziom STF. Niektórzy nosili transparenty: "STF = Dictadura" (Sąd Najwyższy = Dyktatura). Inni krzyczeli: "Prendam o Alexandre de Moraes!" (Aresztujcie Alexandre de Moraesa – sędziego STF).
Dla wielu Brazylijczyków ten atak nie był przypadkowy. STF stał się w ostatnich latach najbardziej kontrowersyjną instytucją w Brazylii – dla jednych strażnikiem demokracji, dla innych niewybraną władzą, która przekracza swoje uprawnienia.
Ale czym właściwie jest Supremo Tribunal Federal? Jak działa? Jaką ma władzę? I dlaczego wywołuje tyle emocji?
W tym artykule poznasz pełną historię STF: jak działa brazylijski Sąd Najwyższy, jakie ma kompetencje, najważniejsze orzeczenia – od historycznych po współczesne kontrowersje wokół fake news, Bolsonaro, Luli i Elona Muska.
Czym jest STF – podstawy systemu
Supremo Tribunal Federal – najwyższa instancja sądowa
Supremo Tribunal Federal (STF) to sąd konstytucyjny i najwyższa instancja sądownicza Brazylii. Został utworzony w 1828 roku (wtedy jako Supremo Tribunal de Justiça, przemianowany na STF w 1891 roku po proklamacji Republiki).
Główne funkcje STF:
Strażnik Konstytucji – STF interpretuje Konstytucję z 1988 roku i ma ostatnie słowo w sporach konstytucyjnych.
Najwyższa instancja odwoławcza – wyroki STF są ostateczne, nie ma od nich apelacji.
Sąd dla najwyższych urzędników – prezydent, wiceprezydent, członkowie Kongresu, senatorowie, sędziowie sądów wyższych, generałowie armii – jeśli są oskarżeni o przestępstwa, ich sprawy trafiają bezpośrednio do STF (tzw. foro privilegiado – przywilej procesowy).
Skład STF – 11 sędziów (ministros)
STF składa się z 11 sędziów, zwanych ministros (ministrowie). To nie są zwykli sędziowie – to najważniejsze osoby w brazylijskim systemie prawnym.
Kto może zostać sędzią STF:
Obywatel brazylijski.
Wiek: 35-65 lat (przy nominacji – po 75. roku życia automatyczna emerytura).
"Nieskazitelna reputacja" i "wybitna wiedza prawnicza" (według Konstytucji, art. 101).
Jak są wybierani:
Prezydent nominuje kandydata (może wybrać kogokolwiek, kto spełnia formalne kryteria).
Senat głosuje – potrzebna większość bezwzględna (41 z 81 senatorów). Przed głosowaniem odbywa się przesłuchanie kandydata w Komisji Konstytucji i Sprawiedliwości Senatu (CCJ).
Jeśli Senat zatwierdzi – kandydat zostaje dożywotnim sędzią STF (do 75. roku życia).
Dlaczego prezydent ma taką władzę?
To daje prezydenturze ogromny wpływ na przyszłość Brazylii. Sędzia STF może sprawować funkcję przez 20-30 lat – długo po tym, jak prezydent, który go nominował, opuścił urząd.
Przykład: Lula w swojej pierwszej kadencji (2003-2010) nominował 5 sędziów (prawie połowę składu). Dilma Rousseff (2011-2016) – 3 sędziów. Bolsonaro (2019-2022) – 2 sędziów. Lula w trzeciej kadencji (od 2023) – już 1 sędziego (Flávio Dino, 2024).
Kompetencje STF – co może robić
STF ma niezwykle szerokie kompetencje – o wiele szersze niż sądy najwyższe w większości krajów demokratycznych.
1. Kontrola konstytucyjności ustaw
Każda ustawa uchwalona przez Kongres może być zakwestionowana w STF. Jeśli STF uzna, że ustawa jest niezgodna z Konstytucją – ustawa przestaje obowiązywać.
Mogą to zrobić: partie polityczne, związki zawodowe, organy państwowe (prokurator generalny, gubernatorzy stanów, itp.).
Przykład: W 2011 roku STF uznało, że związki partnerskie osób tej samej płci są konstytucyjne (mimo że nie było ustawy legalizującej małżeństwa homoseksualne).
2. Rozstrzyganie sporów między władzami
Jeśli prezydent, Kongres i władza sądownicza spierają się o interpretację Konstytucji – STF rozstrzyga spór.
Przykład: W 2020 roku STF orzekło, że stany i miasta mają prawo wprowadzać lockdowny covidowe – wbrew woli prezydenta Bolsonaro, który był przeciwny lockdownom.
3. Sądzenie najwyższych urzędników
Prezydent, wiceprezydent, członkowie rządu, senatorowie, deputowani, sędziowie wyższych sądów – jeśli są oskarżeni o przestępstwa popełnione w trakcie sprawowania funkcji, sądzi ich bezpośrednio STF (nie zwykłe sądy).
4. Nadzór nad wyborami (w połączeniu z TSE)
STF współpracuje z Tribunal Superior Eleitoral (TSE) – Najwyższym Trybunałem Wyborczym. TSE to oddzielna instytucja, ale jej prezesem jest zawsze jeden z sędziów STF. TSE nadzoruje wybory, walczy z fake news, może unieważnić wyniki wyborów.
Przykład: Alexandre de Moraes (sędzia STF) był prezesem TSE w wyborach 2022 (Lula vs Bolsonaro). Zablokował tysiące kont w mediach społecznościowych za szerzenie dezinformacji.
Historyczne orzeczenia STF – przełomowe momenty
1. Konstytucja 1988 – nowa era STF
Konstytucja z 1988 roku (po końcu dyktatury wojskowej 1964-1985) dała STF ogromne uprawnienia. Poprzednie konstytucje ograniczały rolę STF – dyktatura bała się niezależnych sądów.
Co zmieniła Konstytucja 1988:
STF stało się strażnikiem praw podstawowych – każdy obywatel może wnieść skargę konstytucyjną (ADPF – Arguição de Descumprimento de Preceito Fundamental), jeśli uważa, że jego konstytucyjne prawa zostały naruszone.
Rozszerzono katalog osób/instytucji, które mogą kwestionować ustawy w STF (wcześniej tylko prokurator generalny).
STF zaczęło odgrywać rolę polityczną – interpretując Konstytucję, STF kształtuje kierunek rozwoju Brazylii.
2. Impeachment Fernanda Collora (1992)
Fernando Collor de Mello – pierwszy demokratycznie wybrany prezydent po dyktaturze (1990-1992) – został oskarżony o korupcję. STF zatwierdziło proces impeachmentu w Senacie. Collor zrezygnował w grudniu 1992, zanim Senat zdążył go oficjalnie usunąć.
To był pierwszy test nowej Konstytucji – czy demokracja brazylijska jest wystarczająco silna, żeby usunąć skorumpowanego prezydenta? STF pokazało: tak.
3. Legalizacja związków osób tej samej płci (2011)
W maju 2011 roku STF jednogłośnie (11-0) orzekło, że związki partnerskie osób tej samej płci mają te same prawa co związki heteroseksualne. Dwa lata później (2013) Conselho Nacional de Justiça (Krajowa Rada Sądownictwa) nakazała wszystkim urzędnikom stanu cywilnego rejestrowanie małżeństw homoseksualnych.
To orzeczenie zmieniło Brazylię. Kongres Narodowy – zdominowany przez konserwatystów i ewangelików – nigdy by nie uchwalił takiej ustawy. STF zrobiło to za nich.
Reakcja:
Społeczność LGBT+: świętowanie, uznanie STF za bohaterów.
Konserwatywni politycy i ewangeliccy pastorzy: gniew, oskarżenia o "aktywizm sędziowski" i "narzucanie ideologii".
4. Mensalão (2012-2014) – pierwszy wielki proces korupcyjny
Mensalão (dosłownie: "duża miesięczna pensja") to afera korupcyjna z lat 2003-2005. Rząd Luli (PT) oskarżono o kupowanie głosów deputowanych – płacili miesięczne łapówki (40,000 BRL/miesiąc), żeby zagłosowali za projektami rządu.
Proces w STF (2012):
25 polityków i biznesmenów oskarżonych.
Sędzia Joaquim Barbosa (pierwszy czarny sędzia STF i wówczas przewodniczący) prowadził proces.
Wynik: większość uznana za winnych, kary więzienia (2-7 lat).
Znaczenie: To był pierwszy raz, gdy brazylijscy politycy z najwyższych szczebli zostali skazani i faktycznie trafili do więzienia. Dotychczas elity zawsze unikały kary.
5. Impeachment Dilmy Rousseff (2016)
Dilma Rousseff (następczyni Luli, PT, prezydent 2011-2016) została usunięta z urzędu w sierpniu 2016 za "pedaladas fiscais" (finansowe manipulacje – ukrywanie deficytu budżetowego przez opóźnianie płatności do banków publicznych).
STF zatwierdziło proces impeachmentu jako zgodny z Konstytucją. Część prawników argumentowała, że "pedaladas" nie są "przestępstwem odpowiedzialności" (crime de responsabilidade) wymaganym do impeachmentu – ale STF uznało inaczej.
Kontrowersja: Czy to był legalny impeachment, czy zamach stanu? Zwolennicy PT do dziś twierdzą, że Dilma została nielegalnie usunięta przez prawicową opozycję. STF odegrało kluczową rolę w tym procesie.
6. Uwięzienie i uwolnienie Luli (2018-2019)
W 2018 roku były prezydent Lula da Silva został skazany na 12 lat więzienia za korupcję (sprawa triplex – apartament w Guarujá rzekomo otrzymany jako łapówka). Sędzia Sérgio Moro (później minister sprawiedliwości Bolsonaro) prowadził sprawę w ramach operacji Lava Jato (Myjnia Samochodowa – największe śledztwo antykorupcyjne w historii Brazylii).
Kwiecień 2018: Lula trafia do więzienia w Kurytybie.
Listopad 2019: STF orzeka (6-5), że oskarżeni nie mogą być więzieni przed wyczerpaniem wszystkich apelacji. Lula zostaje zwolniony po 580 dniach w więzieniu.
Marzec 2021: STF unieważnia wszystkie wyroki przeciwko Luli w sprawach związanych z Curitiba – uznając, że sędzia Moro był stronniczy (dowody pokazały, że Moro współpracował z prokuratorami, by skazać Lulę). Lula odzyskuje prawa polityczne.
Efekt: Lula mógł kandydować w wyborach 2022 – i wygrał, pokonując Bolsonaro. Gdyby nie orzeczenia STF, Lula nigdy nie wróciłby do polityki.
STF w polityce współczesnej – kontrowersje i polaryzacja
Alexandre de Moraes – najbardziej kontrowersyjny sędzia
Alexandre de Moraes (nominowany przez Michela Temera w 2017) to obecnie najbardziej wpływowy i najbardziej znienawidzony sędzia STF – zależy kogo pytasz.
Dlaczego jest kontrowersyjny:
Walka z fake news i dezinformacją:
De Moraes prowadzi Inquérito das Fake News (Śledztwo Fake News, od 2019) i Inquérito dos Atos Antidemocráticos (Śledztwo Antydemokratycznych Działań, od 2020) – dochodzenia dotyczące dezinformacji, gróźb wobec sędziów STF i prób podważenia demokracji.
W ramach tych śledztw de Moraes nakazał zamknięcie kont w mediach społecznościowych (Twitter, Facebook, Telegram) polityków, biznesmenów, influencerów oskarżonych o szerzenie fake news.
Aresztowania i nakazy przeszukań:
De Moraes nakazał aresztowanie kilkudziesięciu osób (w tym członków rządu Bolsonaro, biznesmenów, youtuberów) za szerzenie dezinformacji lub groźby wobec demokracji.
Konflikt z Elonem Muskiem (2024):
Elon Musk (właściciel Twittera/X) odmówił blokowania kont wskazanych przez de Moraesa, nazywając go "dyktatorem" i "fałszywym sędzią".
De Moraes nakazał zablokowanie Twittera/X w całej Brazylii (sierpień-wrzesień 2024) za nieprzestrzeganie orzeczeń sądu. Twitter był niedostępny w Brazylii przez kilka tygodni, aż Musk się podporządkował.
Argumenty ZA Alexandre de Moraes:
"Broni demokracji przed faszyzmem" – zwolennicy (głównie lewica, centrum) twierdzą, że de Moraes ratuje brazylijską demokrację przed skrajną prawicą, która próbuje podważyć wybory, szerzy fake news i organizuje zamachy (8 stycznia 2023).
"Stosuje prawo" – fake news i groźby wobec sędziów to przestępstwa. De Moraes tylko egzekwuje prawo.
"Bez niego Bolsonaro mógłby przeprowadzić zamach stanu" – de Moraes blokował próby Bolsonaro podważenia wyników wyborów 2022.
Argumenty PRZECIW Alexandre de Moraes:
"Cenzura i naruszenie wolności słowa" – krytycy (głównie prawica, libertarianie) oskarżają de Moraesa o cenzurowanie oponentów politycznych pod pretekstem "walki z fake news".
"Koncentracja władzy" – de Moraes sam prowadzi śledztwa, sam decyduje, kogo aresztować, sam wydaje wyroki. To łamie zasadę podziału władzy (jeden sędzia nie może być oskarżycielem, śledczym i sędzią jednocześnie).
"Prześladowanie polityczne" – Bolsonaro i jego zwolennicy twierdzą, że de Moraes selektywnie ściga prawicę, ignorując lewicowe fake news.
8 stycznia 2023 – atak na STF
8 stycznia 2023 (tydzień po inauguracji Luli 3.0) tysiące zwolenników Bolsonaro zdemolowało budynki Planalto, Kongresu i STF. Wzięli wzór z ataku na Kapitol USA (6 stycznia 2021).
Co zniszczyli w budynku STF:
Dzieła sztuki (obrazy, rzeźby) wartości milionów BRL.
Meble, dokumenty, biura sędziów.
Zostawili transparent: "Perdeu, mané!" (Przegrałeś, frajerze!) – to cytat z Luli, który powiedział to do Bolsonaro po wygraniu wyborów.
Reakcja STF:
Alexandre de Moraes poprowadził śledztwo. Ponad 1,500 osób aresztowanych. Setki skazanych na kary więzienia (do 17 lat).
STF uznało, że atak był próbą zamachu stanu zorganizowaną przez skrajną prawicę z wiedzą (lub poparciem) Bolsonaro.
Najważniejsze orzeczenia ostatnich lat (2020-2024)
1. Dekryminalizacja posiadania narkotyków (2024)
W czerwcu 2024 STF orzekło (większość 6-5), że posiadanie marihuany do użytku osobistego nie jest przestępstwem.
Szczegóły:
Posiadanie do 40 gramów marihuany = brak kary kryminalnej (może być kara administracyjna, jak mandat).
Dotyczy tylko użytku osobistego – handel narkotykami nadal jest nielegalny.
Orzeczenie obowiązuje natychmiast (mimo braku ustawy Kongresu).
Reakcja:
Lewica i libertarianie: świętowanie, uznanie STF za "postępowy".
Prawica i ewangelicy: gniew. Bolsonaro nazwał to "promowaniem narkomanii". Proponują poprawkę do Konstytucji, żeby anulować wyrok STF.
2. Lockdowny covidowe – prawo stanów (2020)
W kwietniu 2020 STF orzekło, że gubernatorzy stanów i burmistrze mają prawo wprowadzać lockdowny, pomimo sprzeciwu prezydenta Bolsonaro.
Bolsonaro był przeciwny lockdownom, chciał, żeby gospodarka działała normalnie. Gubernatorzy (szczególnie w São Paulo, Rio de Janeiro) wprowadzili lockdowny wbrew prezydentowi.
STF poparło gubernatorów – uznając, że kwestie zdrowia publicznego są kompetencją stanów, nie tylko rządu federalnego.
Znaczenie: To orzeczenie uratowało prawdopodobnie setki tysięcy istnień – bez lockdownów pandemia w Brazylii byłaby jeszcze gorsza (i tak 700,000+ zgonów).
3. Potwierdzenie wyniku wyborów 2022 (grudzień 2022)
Po przegranej Bolsonaro w wyborach 2022 jego zwolennicy złożyli skargę do TSE (Trybunał Wyborczy), oskarżając o "fraudy" w urządzeniach do głosowania elektronicznego.
TSE (pod przewodnictwem Alexandre de Moraesa) odrzuciło skargę jako bezzasadną. STF potwierdziło decyzję TSE.
Efekt: Lula został zaprzysiężony 1 stycznia 2023. Bez tej decyzji mogłoby dojść do chaosu konstytucyjnego.
4. Suspensja Twittera/X w Brazylii (sierpień-wrzesień 2024)
Alexandre de Moraes nakazał Twitterowi/X zablokowanie kont oskarżonych o fake news. Elon Musk odmówił, nazwał de Moraesa "dyktatorem".
De Moraes nakazał całkowite zablokowanie Twittera/X w Brazylii + grzywna 50,000 BRL/dzień dla każdego, kto używa VPN, żeby ominąć blokadę.
Twitter był niedostępny przez kilka tygodni. Miliony Brazylijczyków przeniosły się na Bluesky, Threads, Mastodon.
Wrzesień 2024: Musk się podporządkował, zablokował wskazane konta, zapłacił grzywnę 5 milionów BRL. Twitter/X wrócił do Brazylii.
Kontrowersja: Czy de Moraes bronił prawa, czy to była cenzura?
Wyważona perspektywa – argumenty za i przeciw mocnemu STF
Argumenty ZA mocnym STF:
"Strażnik demokracji" – STF chroni Konstytucję przed politykami, którzy próbują ją łamać (autorytarni prezydenci, próby zamachów stanu).
"Ochrona mniejszości" – Kongres (zdominowany przez konserwatystów) nigdy nie uchwaliłby praw LGBT+, dekryminalizacji narkotyków, aborcji. STF może zrobić to za nich, broniąc praw mniejszości.
"Kontrola nad politykami" – w kraju z wysoką korupcją STF może pociągnąć polityków do odpowiedzialności (Mensalão, Lava Jato).
Argumenty PRZECIW mocnemu STF:
"Niewybrany trzeci parlament" – sędziowie STF nie są wybierani przez naród. Mają dożywotnią władzę. Mogą zmieniać prawa, mimo że nikt na nich nie głosował.
"Aktywizm sędziowski" – STF często wykracza poza interpretację Konstytucji i zaczyna tworzyć prawo (legalizacja małżeństw homo, dekryminalizacja narkotyków). To powinna być rola Kongresu, nie sądu.
"Koncentracja władzy" – STF ma zbyt wiele kompetencji. Jeden sędzia (Alexandre de Moraes) może cenzurować media, aresztować polityków, blokować Twittera. To niebezpieczne.
"Polityzacja" – STF stało się bardziej polityczne niż prawne. Sędziowie często głosują zgodnie z ideologią (lewica kontra prawica), nie prawem.
Podsumowanie – dlaczego STF ma znaczenie
Supremo Tribunal Federal to najbardziej wpływowa instytucja w Brazylii – potężniejsza niż Kongres, potężniejsza niż prezydent w wielu kwestiach.
STF decyduje:
Czy prezydent może wprowadzać lockdowny.
Czy Lula może kandydować w wyborach.
Czy małżeństwa homoseksualne są legalne.
Czy Twitter może działać w Brazylii.
Czy posiadanie narkotyków jest przestępstwem.
To ogromna władza. I w zależności od perspektywy – to albo ochrona demokracji, albo zagrożenie dla wolności.
Jedna rzecz jest pewna: STF nie jest neutralnym, technicznym sądem. To aktor polityczny, który kształtuje przyszłość Brazylii. I każdy Brazylijczyk – niezależnie od poglądów politycznych – musi zrozumieć, jak działa STF, żeby zrozumieć, jak działa ich kraj.
FAQ – najczęściej zadawane pytania
Czym różni się STF od Sądu Najwyższego w Polsce lub USA?
STF ma szersze kompetencje niż sądy najwyższe w większości krajów. W Polsce Sąd Najwyższy jest głównie instancją odwoławczą w sprawach cywilnych i karnych, ale nie ma uprawnień Trybunału Konstytucyjnego (to osobna instytucja). W USA Sąd Najwyższy zajmuje się głównie kontrolą konstytucyjności i sprawami federalnymi. STF łączy funkcje obu – jest jednocześnie sądem konstytucyjnym, najwyższą instancją odwoławczą i sądem dla najwyższych urzędników. Dodatkowo STF ma uprawnienia do prowadzenia śledztw (jak w przypadku Alexandre de Moraesa i fake news), czego nie mają sądy najwyższe w USA czy Polsce.
Ile zarabiają sędziowie STF?
Sędziowie STF zarabiają ok. 41,650 BRL miesięcznie – to najwyższa pensja w brazylijskim sądownictwie i administracji publicznej. Dla porównania: prezydent Brazylii zarabia 30,900 BRL miesięcznie. Sędziowie STF zarabiają więcej niż prezydent.
Czy sędziowie STF mogą być usunięci?
Tak, ale to bardzo trudne. Sędzia STF może być usunięty tylko przez Senat (wymagana większość 2/3 głosów, czyli 54 z 81 senatorów) w przypadku: (1) popełnienia przestępstwa, (2) rażącego naruszenia obowiązków służbowych, (3) niezdolności do pełnienia funkcji. W historii Brazylii nigdy nie usunięto sędziego STF. Dożywotnie stanowisko (do 75. roku życia) daje im ogromną niezależność.
Dlaczego Brazylia nie ma osobnego Trybunału Konstytucyjnego?
Wiele krajów europejskich (Polska, Niemcy, Włochy) ma oddzielny Trybunał Konstytucyjny do spraw konstytucyjnych + Sąd Najwyższy do spraw cywilnych/karnych. Brazylia poszła za modelem amerykańskim – jeden Sąd Najwyższy łączący obie funkcje. Konstytucja 1988 dała STF kompetencje konstytucyjne i od tego czasu STF koncentruje się głównie na dużych sprawach konstytucyjnych, podczas gdy sądy niższe (STJ – Superior Tribunal de Justiça) zajmują się rutynowymi apelacjami.
Co to jest "foro privilegiado" i dlaczego jest kontrowersyjne?
Foro privilegiado (przywilej procesowy) oznacza, że najwyżsi urzędnicy państwowi (prezydent, członkowie Kongresu, senatorowie, ministrowie, sędziowie wyższych sądów, generałowie) są sądzeni bezpośrednio w STF, nie w zwykłych sądach. Uzasadnienie: ochrona przed nieprawdziwymi oskarżeniami politycznymi ze strony sędziów niższych szczebli. Kontrowersja: System ten sprawia, że elity rzadko trafiają do więzienia – STF jest przeciążony, sprawy ciągną się latami, przedawniają się. Według krytyków to forma impunity (bezkarności) dla polityków. Niektóre partie chcą znieść foro privilegiado, ale elity polityczne blokują reformę.
Czy STF może anulować ustawę uchwaloną przez Kongres?
Tak. Jeśli STF uzna, że ustawa jest niezgodna z Konstytucją – może ją anulować całkowicie lub częściowo. Orzeczenie STF ma moc wiążącą (súmula vinculante) – wszystkie sądy w Brazylii muszą się do niego stosować. Kongres może próbować uchwalić poprawkę do Konstytucji, żeby obejść wyrok STF, ale wymaga to większości 3/5 w obu izbach (308 z 513 deputowanych + 49 z 81 senatorów) – bardzo trudne politycznie.
Dlaczego Alexandre de Moraes zablokował Twittera/X w Brazilii?
De Moraes nakazał Twitterowi/X zablokowanie kont oskarżonych o szerzenie fake news i gróźb wobec demokracji. Elon Musk (właściciel Twittera/X) odmówił, argumentując "wolnością słowa". De Moraes uznał to za nierespektowanie brazylijskiego prawa i nakazał zablokowanie całej platformy w Brazilii (sierpień 2024). Twitter był niedostępny przez kilka tygodni, aż Musk się podporządkował – zablokował wskazane konta, zapłacił grzywnę 5 milionów BRL i wyznaczył prawnego przedstawiciela w Brazilii (co jest wymagane prawem).
Czy STF jest "lewicowe" czy "prawicowe"?
STF nie jest jednolite politycznie. Z 11 sędziów: około 5-6 jest postrzeganych jako progresywni/centrum-lewica (Alexandre de Moraes, Edson Fachin, Rosa Weber, Luís Roberto Barroso, Dias Toffoli), około 3-4 jako konserwatywni/centrum-prawica (Gilmar Mendes, Nunes Marques, André Mendonça, Kassio Nunes Marques). Wyniki głosowań są często 6-5 lub 7-4 – żadna strona nie ma stałej większości. W sprawie małżeństw homoseksualnych (2011) – jednogłośnie za. W sprawie dekryminalizacji narkotyków (2024) – 6-5 za. W sprawach korupcyjnych – różnie, zależy od sprawy.