Zorganizowana wycieczka z lokalnym przewodnikiem po wybranej faweli w Rio de Janeiro jest dla większości turystów zwykle bezproblemowa, ale nigdy nie jest w pełni bezpieczna, bo o ryzyku decyduje nie tylko organizator, lecz także to, co akurat dzieje się w okolicy: policyjne operacje i strzelaniny wybuchają bez zapowiedzi. Samodzielne chodzenie po fawelach (slumsach, dzielnicach nędzy, jak czasem mówi się o nich po polsku) jest odradzane, także przez Brazylijczyków. Brytyjskie MSZ idzie dalej i odradza wszystkie fawele, także wycieczki.
Najlepszy dowód, że to nie jest teoria, to ostatnie miesiące. W kwietniu 2026 roku około 200 turystów utknęło na wzgórzu Dois Irmãos nad Vidigalem, kiedy w faweli zaczęła się policyjna operacja. W czerwcu 2026 roku strzelanina zaskoczyła grupę turystów na punkcie widokowym Dona Marta, nad faweli Santa Marta. W obu przypadkach, według doniesień, żaden turysta nie został trafiony, ale to pokazuje, jak szybko zwykła wycieczka zmienia się w niebezpieczną sytuację.
Z drugiej strony fawele to dzielnice, w których mieszka kilkanaście milionów ludzi, a dla wielu turystów wizyta z lokalnym przewodnikiem jest jednym z najciekawszych doświadczeń w Brazylii. W tym wpisie zebrałam aktualne dane (z lat 2025 i 2026), pokazuję, jak wygląda realne ryzyko, kiedy wycieczka ma sens, jakie są etyczne dylematy i jak wygląda alternatywa dla osób, które wolą nie ryzykować. Opisuję oba punkty widzenia, żeby każdy mógł podjąć własną decyzję.
W pigułce:
Skala: według spisu IBGE z 2022 roku w fawelach i społecznościach miejskich mieszka ok. 16,4 mln osób (8,1% ludności Brazylii).
Zorganizowana wycieczka: to najczęstszy i najrozsądniejszy sposób, ale ryzyko policyjnych operacji istnieje zawsze, także w fawelach popularnych wśród turystów.
Samodzielnie: odradzane. Brytyjskie MSZ odradza wszystkie fawele, a amerykański Departament Stanu także wprost odradza ich odwiedzanie.
Etykieta „bezpieczna fawela": jest zawodna. Santa Marta i Vidigal uchodzą za bezpieczniejsze, a w 2026 roku właśnie tam doszło do incydentów z turystami.
Pora dnia: wizyty tylko w dzień, ale poranki, które lubią turyści (wschód słońca na wzgórzach), okazały się w 2026 roku momentem ryzyka.
Etyka: spór o „safari po biedzie" jest realny. Pomaga wybór przewodników z danej społeczności i szacunek dla prywatności.
Alternatywy: Muzeum Faweli, filmy, wydarzenia kulturalne i wolontariat.
Czym właściwie jest fawela?
Fawela to nieformalne osiedle, które powstało bez planu zabudowy, zwykle na terenach nieprzeznaczonych pod mieszkania: na wzgórzach, na obrzeżach miast, czasem w samym centrum metropolii. Pierwsze fawele w Rio de Janeiro pojawiły się pod koniec XIX wieku, kiedy żołnierze wracający z wojny i byli niewolnicy, po zniesieniu niewolnictwa w 1888 roku, nie mieli gdzie mieszkać.
Typowe cechy faweli to:
brak formalnych tytułów własności: wiele rodzin ma dom, ale nie ma dokumentu potwierdzającego prawo do ziemi,
zabudowa rozwijana stopniowo: domy dobudowuje się piętro po piętrze, często bez pozwoleń, a uliczki są wąskie i strome,
ograniczone usługi publiczne: przez dziesięciolecia państwo ignorowało fawele, co oznaczało słabszy dostęp do wywozu śmieci, opieki zdrowotnej i szkół,
silne więzi sąsiedzkie: to miejsca, w których ludzie się wychowują, prowadzą drobne biznesy i budują własne tradycje.
Przy okazji o nazwach: w rozmowach Brazylijczycy często mówią „społeczność" (comunidade) zamiast „fawela", bo wydaje im się to bardziej neutralne. Samo słowo „fawela" nie jest obraźliwe, a wiele ruchów społecznych je odzyskuje. Brazylijski urząd statystyczny IBGE nazywa je od 2024 roku „favelami i społecznościami miejskimi", wcześniej używał technicznego terminu „nienormalne skupiska". Pisałam już o tym szerzej w poście o fawelach w Brazylii.
Ile osób mieszka w fawelach?
Według spisu powszechnego z 2022 roku w Brazylii jest 12 348 favel i społeczności miejskich, w których mieszka ok. 16,4 mln ludzi, czyli 8,1% populacji kraju. To równowartość ponad 40% ludności Polski.
Największe fawele w Brazylii według tego samego spisu:
Rocinha (Rio de Janeiro): 72 021 mieszkańców, największa fawela kraju,
Sol Nascente (Brasília): 70 908,
Paraisópolis (São Paulo): 58 527,
Rio das Pedras (Rio de Janeiro): 55 653,
Heliópolis (São Paulo): 55 583.
Dla porównania: oficjalnie Rocinha jest wielkością zbliżona do średniej wielkości polskiego miasta, a nieoficjalne szacunki bywają wyższe. Liczby różnią się w zależności od źródła, więc traktuj je orientacyjnie.
Bezpieczeństwo w fawelach: fakty i mity
Mit: wszystkie fawele są takie same
Poziom bezpieczeństwa różni się mocno w zależności od faweli, a nawet od jej części i pory dnia. W jednych na co dzień jest stosunkowo spokojnie, w innych kontrolę sprawują frakcje przestępcze (grupy zajmujące się handlem narkotykami) albo milicje.
W Rio przez lata próbowano to zmienić programem Jednostek Policji Pacyfikacyjnej (UPP). Pierwsza taka jednostka powstała w 2008 roku właśnie w Santa Marta, a program rozwijał się przed Mistrzostwami Świata 2014 i Igrzyskami 2016. Z czasem stracił impet i dziś etykieta „pacyfikowana fawela" nie gwarantuje spokoju, o czym przypominają incydenty z 2026 roku.
Mit: mieszkańcy faweli to przestępcy
Ogromna większość mieszkańców to zwykli ludzie: pracownicy, rodzice, studenci, drobni przedsiębiorcy, osoby sprzątające, kucharze, budowlańcy. Przestępczość istnieje, ale dotyczy niewielkiej części mieszkańców, a największe koszty przemocy ponoszą sami mieszkańcy.
Pokazuje to największa w historii Rio operacja policyjna, „Contenção", z 28 października 2025 roku w kompleksach Alemão i Penha. Skierowano do niej ok. 2500 funkcjonariuszy przeciwko Comando Vermelho (jednej z największych frakcji). Według doniesień zginęły co najmniej 121 osób, w tym 4 policjantów, a w trakcie obrażenia odniosły także osoby niezwiązane z konfliktem, m.in. pracownik złomowiska i kobieta na siłowni. Operacja wywołała w Brazylii ostry spór: władze stanowe mówiły o walce z „narkoterroryzmem", a sama skala ofiar budziła pytania o proporcjonalność działań.
Mit: fawele to tylko bieda
Większość mieszkańców żyje skromnie, ale fawele to też lokalna gospodarka i kultura. W Rocinha działają banki, apteki, siłownie, salony fryzjerskie i restauracje. To w fawelach narodził się funk carioca (styl muzyczny z Rio), a mieszkańcy tworzą znane bloki karnawałowe i szkoły samby. Wielu mieszkańców faweli pracuje w innych częściach miasta, także w restauracjach i hotelach w zamożnych dzielnicach.
Realne ryzyko dla turysty
Operacje policyjne i strzelaniny
To największe zagrożenie, bo nie da się go przewidzieć. Brytyjskie MSZ pisze wprost, że zbrojne incydenty, w tym operacje policyjne, mogą wybuchnąć z niewielkim ostrzeżeniem, i że turyści byli postrzeleni po przypadkowym wejściu do faweli. Co wydarzyło się w ostatnich miesiącach w miejscach typowo turystycznych:
20 kwietnia 2026, Vidigal: podczas dużej operacji policji cywilnej ok. 200 turystów, którzy weszli na wzgórze Dois Irmãos na wschód słońca, nie mogło zejść, bo jedyna droga prowadziła przez fawelę. Zeszli ok. 7:20, po tym jak policja częściowo odzyskała kontrolę, mijając po drodze radiowozy i pojazdy opancerzone. Zamknięto też drogę Avenida Niemeyer łączącą Leblon i São Conrado.
23 czerwca 2026, Dona Marta (Santa Marta): ok. 60 turystów, głównie Argentyńczyków i Chilijczyków, którzy przyszli na wschód słońca, znalazło się w centrum strzelaniny policji z grupami przestępczymi. Zginęły cztery osoby, żadna z nich nie była turystą, a pasażer autobusu został trafiony zbłąkaną kulą w nogę. Według relacji turyści kładli się na ziemię.
Branża hotelarska zareagowała. Stowarzyszenie HotéisRio uznało, że takie wycieczki „powinny zostać ponownie ocenione", bo nikt nie gwarantuje, że przy kolejnych starciach nikt nie ucierpi. Z drugiej strony urząd ds. turystyki Embratur wskazuje, że turystyka społeczna w fawelach rośnie i tworzy miejsca pracy dla mieszkańców. Obie strony mają rację w tym, co mówią.
Kradzieże i napady
Turyści są łatwym celem, bo mają przy sobie drogie telefony, aparaty i karty. W fawelach bez przewodnika ryzyko kradzieży jest wyższe niż w przeciętnej dzielnicy turystycznej, a zgubienie się w labiryncie schodów i zaułków dodatkowo ułatwia sprawę.
Nieformalne zasady narzucane przez grupy przestępcze
W części faweli obowiązują nieformalne reguły ustalane przez lokalne grupy, np. zakaz fotografowania pewnych osób i miejsc. Łamanie ich, nawet nieświadome, może mieć poważne konsekwencje. Dlatego tak ważne jest, żeby poruszać się tylko z kimś, kto zna dany teren.
Zgubienie się
Fawele to wąskie ścieżki, schody i skróty, które w nocy i bez znajomości terenu bywają niebezpieczne, a aplikacje nawigacyjne bywają zawodne. Brytyjskie MSZ radzi, by sprawdzać, czy trasa GPS nie prowadzi przez fawelę.
Co mówią urzędy, a co branża turystyczna
Opinie są podzielone:
Brytyjskie MSZ (FCDO) odradza wszystkie fawele, w tym „favela tours" reklamowane turystom, a także noclegi, restauracje i bary reklamowane jako położone w faweli.
Amerykański Departament Stanu także odradza wjazd do faweli, utrzymując dla Brazylii poziom ostrzeżenia 2 z 4. Pisałam o tym w poście o bezpieczeństwie w Brazylii.
Organizatorzy wycieczek i część mieszkańców twierdzą, że wycieczki z lokalnymi przewodnikami dają zatrudnienie i pozwalają opowiedzieć własną historię. Według relacji branżowej w pierwszym kwartale 2026 roku motocyklowe wycieczki po Rocinha i Vidigal, z opcjonalnym nagraniem z drona, przyciągnęły ponad 50 tys. odwiedzających (dwie wycieczki, głównie Rocinha).
HotéisRio uważa, że wycieczki powinny zostać ponownie ocenione ze względu na ryzyko dla życia i wizerunek miasta.
Nie rozstrzygam tu, kto ma rację. Warto znać obie strony, zanim podejmiesz decyzję.
Zorganizowane wycieczki do faweli: jak wybrać
Dobra wycieczka to nie „safari po biedzie", tylko lekcja historii, architektury i życia codziennego. Typowa trwa 2 do 4 godzin i obejmuje spacer po głównych ulicach, punkty widokowe, odwiedziny w lokalnych sklepach i punktach kulturalnych, czasem wizytę w szkole lub projekcie społecznym, a także lokalne jedzenie. Ceny zaczynają się zwykle od kilkudziesięciu dolarów od osoby (przykładowo około 50 dolarów za dwugodzinną wycieczkę przez platformę Civitatis), zależnie od zakresu i grupy.
Na co zwrócić uwagę przy wyborze:
Przewodnik z danej faweli: zna teren, ma zaufanie mieszkańców, a zysk zostaje w społeczności. Nie każda wycieczka tak działa, więc zapytaj wprost.
Mała grupa i stałe trasy: unikaj wycieczek, które wchodzą w głąb faweli bez wyraźnie ustalonej trasy.
Polityka na wypadek operacji: dobra firma odwołuje lub zmienia wycieczkę, gdy policja prowadzi działania w okolicy. Zapytaj, jak to robi.
Rejestracja i opinie: w Brazylii działa rządowy rejestr usługodawców turystycznych Cadastur, a opinie z ostatnich miesięcy są ważniejsze niż te sprzed kilku lat.
Rozsądne pory: wycieczki w ciągu dnia, bez schodzenia z gór o świcie bez ustalenia, jak wyglądają trasy zejścia.
Prywatność: wycieczki z dronem i wchodzenie na dachy budzą pytania o prywatność mieszkańców, więc warto dowiedzieć się, jak organizator ją chroni.
Wiele wycieczek wybiera Rocinha, Vidigal i Santa Marta, bo są przyzwyczajone do turystów. Pamiętaj jednak, że ta „przyzwyczajoność" nie chroni przed operacjami policji.
Odwiedzanie faweli na własną rękę
Krótko: generalnie odradzam. Ja nigdy nie wybrałabym się sama do faweli, tak samo jak wszyscy Brazylijczycy, z którymi do tej pory rozmawiałam. Dotyczy to zwłaszcza osób, które nie znają Brazylii, nie mówią po portugalsku i nie mają kontaktów w danej społeczności.
Sytuacje, w których jest to względnie rozsądne:
Zaproszenie od mieszkańca: ktoś ze społeczności zaprasza Cię do domu i może Cię oprowadzić. To zupełnie inna sytuacja niż błądzenie samemu.
Otwarte wydarzenie: festiwal, koncert lub blok karnawałowy, na którym obecność gości jest oczekiwana.
Muzeum i punkty kulturalne: miejsca urządzone z myślą o odwiedzających, choć wciąż warto sprawdzić dojazd.
Zasady, jeśli już tam jesteś
Zostaw w hotelu wartościowe rzeczy: biżuterię, drogi zegarek, zapasowe karty. Zabierz mało gotówki, a telefon trzymaj schowany.
Nie fotografuj bez zgody: nie rób zdjęć osób, zwłaszcza dzieci, ani sytuacji, które wyglądają na podejrzane lub wrażliwe.
Wychodź przed zmrokiem: po zachodzie słońca ryzyko rośnie. Planuj wizytę na godziny dzienne, np. 10:00 do 16:00.
Ubieraj się dyskretnie: bez widocznej biżuterii i sprzętu fotograficznego na szyi.
Zachowuj spokój: bez nerwowego rozglądania się i kurczowego trzymania torby.
Śledź informacje: aplikacja Fogo Cruzado pokazuje na bieżąco strzelaniny w Rio i okolicach. Sprawdzaj ją przed wejściem do wybranej dzielnicy.
Co robić, gdy zaczyna się strzelanina
Nie biegnij. Trzymaj się przewodnika i zrób to, co on mówi, a jeśli jesteś sama, połóż się lub schowaj za murem, z dala od okien. Nie wychodź, dopóki sytuacja się nie uspokoi, i nie filmuj. To zachowanie, które zaobserwowano w czerwcu 2026 roku u turystów na Dona Marta, a policja po kilku godzinach uznała sytuację za opanowaną.
Etyczny wymiar turystyki w fawelach
To jeden z najbardziej spornych tematów w tej dyskusji: czy turystyka w najbiedniejszych dzielnicach to edukacja, czy eksploatacja biedy?
Argumenty przeciwko
„Safari po biedzie": krytycy twierdzą, że ludzką trudną sytuację zamienia się w atrakcję, a mieszkańcy są traktowani jak eksponaty.
Brak zgody mieszkańców: nie zawsze ktoś pyta ich o zdanie, czy chcą być atrakcją, a turyści wchodzą w prywatną przestrzeń.
Zyski dla firm z zewnątrz: często największa część pieniędzy trafia do organizatorów spoza faweli.
Utrwalanie stereotypów: wycieczki mogą wzmacniać obraz faweli jako miejsc egzotycznych i niebezpiecznych.
Argumenty za
Edukacja: wizyta pomaga zobaczyć mieszkańców jako ludzi, a nie statystyki, i zrozumieć nierówności w Brazylii.
Dochód dla mieszkańców: dobrze prowadzona turystyka zatrudnia lokalnych przewodników i kieruje wydatki do lokalnych sklepów.
Głos mieszkańców: część mieszkańców mówi, że wycieczki dają im możliwość opowiedzenia własnej historii.
Widoczność: zainteresowanie może przyciągać uwagę mediów i władz.
Jak być odpowiedzialnym odwiedzającym
Wybieraj wycieczki prowadzone przez mieszkańców, pytaj o zgodę przed zdjęciem, kupuj coś w lokalnym sklepie lub jedz w lokalnej restauracji, słuchaj z szacunkiem i nie obiecuj pomocy, której nie udzielisz. Nie dawaj pieniędzy dzieciom, a jeśli chcesz coś zostawić, zostaw napiwek przewodnikowi.
Alternatywy dla zwiedzania faweli
Jeśli chcesz poznać fawele, ale wolisz nie ryzykować fizycznej wizyty, masz kilka opcji:
Muzeum Faweli (MUF): założone przez mieszkańców kompleksu Pavão-Pavãozinho i Cantagalo. W grudniu 2025 roku zostało otwarte w nowej siedzibie w Ipanema (Rua Alberto de Campos 12). Według informacji prasowych jest czynne od wtorku do soboty od 10:00 do 18:00, bilet kosztuje 30 reali (ulgowy 15), a wystawa stała opowiada o terytorium, ludziach i sztuce faweli. Zanim pojedziesz, sprawdź godziny na stronie muzeum.
Filmy: „Miasto Boga" (2002) pokazuje fawelę Cidade de Deus w latach 60. i 80., a „Elitarni" (2007) przedstawia perspektywę policji i jest znacznie brutalniejszy. Oba filmy są fabułami, nie dokumentami.
Wydarzenia kulturalne: festiwale muzyczne, wystawy i bloki karnawałowe organizowane przez społeczności, na które zapraszani są goście.
Wolontariat: jeśli chcesz coś realnie wnieść, a nie tylko zobaczyć, pisałam o sprawdzonych sposobach w poście o wolontariacie w Brazylii. Wybieraj organizacje, które można zweryfikować i które współpracują z mieszkańcami.
Uwaga praktyczna: w opisach pojawia się czasem kolejka gondolowa w Complexo do Alemão jako atrakcja. Od lat jest nieczynna, a według doniesień z września 2026 roku w tym systemie wymieniane są liny, z końcowymi testami zapowiadanymi na czerwiec 2027 roku. Nie licz więc na nią.
Konkretne fawele w Rio: co warto wiedzieć
Rocinha (między Gávea a São Conrado, południowa strefa Rio) to największa fawela kraju (72 021 mieszkańców według spisu 2022). Ma rozbudowaną lokalną gospodarkę: banki, apteki, restauracje i sklepy. Oferuje się tu wiele wycieczek. Mimo to jest to fawela, w której bywają operacje policji, więc samodzielne wędrowanie nie jest zalecane.
Vidigal (między Leblonem a São Conrado) słynie z widoków na Rio i morze oraz z modnych barów, które przyciągają także młodych Brazylijczyków i obcokrajowców. Wzgórze Dois Irmãos nad Vidigalem jest popularne o wschodzie słońca, ale właśnie tam w kwietniu 2026 roku utknęło ok. 200 turystów. Jeśli wybierasz się na ten szlak, rób to z organizatorem, który ma plan awaryjny.
Santa Marta (Botafogo) to jedna z najbardziej malowniczych faweli: kolorowe domy, murale i pomnik Michaela Jacksona, który nakręcił tu w 1996 roku teledysk „They Don't Care About Us". Działa tu kolejka szynowa (plano inclinado) dla mieszkańców. Pamiętaj, że w czerwcu 2026 roku na punkcie widokowym Dona Marta doszło do strzelaniny z udziałem turystów.
Complexo do Alemão (północna strefa Rio) w 2010 roku było sceną jednej z największych operacji policyjnych w historii miasta, a w październiku 2025 roku była to jedna z dwóch faweli objętych operacją „Contenção". Nie jest to miejsce, które polecam turystom bez doświadczenia.
Z kolei takie dzielnice jak Cidade de Deus czy Maré nie są dla turystów, którzy nie mają konkretnego powodu ani lokalnego kontaktu.
Polska i Brazylia: skala problemu
W Polsce nie ma odpowiednika faweli w tej skali. W Brazylii w takich społecznościach mieszka 8,1% ludności, czyli równowartość ponad 40% mieszkańców Polski. Różni się też skala przemocy: według rocznika Brazylijskiego Forum Bezpieczeństwa Publicznego w 2025 roku w Brazylii odnotowano 40 775 zgonów gwałtownych (19,1 na 100 tys. mieszkańców), a w Polsce wskaźnik zabójstw to ok. 0,7 na 100 tys. (kategorie liczy się nieco inaczej, więc porównanie jest orientacyjne). Średnia krajowa nie mówi jednak nic o tym, co spotka turystę na konkretnej ulicy, a przemoc dotyka głównie mieszkańców. Więcej o tym pisałam w poście o bezpieczeństwie w Brazylii.
Podsumowanie: czy warto odwiedzić fawelę?
Odpowiedź zależy od Twojej motywacji, tolerancji ryzyka i tego, jak przygotujesz wizytę.
Wycieczka ma sens, jeśli:
interesuje Cię prawdziwe życie Brazylijczyków poza plażami,
wybierzesz organizatora z lokalnymi przewodnikami i planem awaryjnym,
jesteś gotów zmienić plany, jeśli w okolicy trwa operacja policji,
traktujesz wizytę jako okazję do słuchania, a nie do robienia „dramatycznych" zdjęć.
Lepiej odpuścić, jeśli:
szukasz egzotycznej przygody, a nie wiedzy o ludziach,
nie chcesz akceptować nawet niewielkiego ryzyka,
zamierzasz iść samodzielnie, bez kontaktu z kimś ze społeczności,
masz w planach wschód słońca na wzgórzu nad faweli bez wiedzy o trasie zejścia.
Fawele to żywe społeczności, nie muzea. Mieszkańcy mają prawo do prywatności i godności, a ryzyko, o którym tu piszę, ponoszą codziennie, nie tylko podczas wizyt turystów.
Fawela to nie atrakcja, tylko czyjś dom, więc najlepszy turysta to taki, który najpierw pyta, a dopiero potem patrzy.
Jeśli planujesz podróż do Brazylii, w moim ebooku „Brazylia dla początkujących" zebrałam praktyczne wskazówki o bezpieczeństwie, transporcie i przygotowaniach, a na Instagramie @brazyliada pokazuję, jak wygląda codzienne polsko-brazylijskie życie. Możesz też zapisać się na mój miesięczny newsletter Brasletter.
FAQ: najczęstsze pytania o odwiedzanie faweli
Czy odwiedzanie faweli jest bezpieczne? Zorganizowane wycieczki z lokalnymi przewodnikami są dla większości turystów zwykle bezproblemowe, ale nigdy nie są w pełni bezpieczne: w 2026 roku turyści utknęli podczas policyjnych operacji na wzgórzach nad Vidigalem i Santa Marta. Brytyjskie MSZ odradza wszystkie fawele, także wycieczki, więc decyzja należy do Ciebie.
Czy mogę zwiedzać fawele samodzielnie, bez wycieczki? Nie jest to polecane. Łatwo się zgubić, ryzyko kradzieży jest wyższe, a operacje policyjne mogą wybuchnąć bez ostrzeżenia. Jeśli już, rób to tylko w dzień, z kimś ze społeczności, bez wartościowych rzeczy i po sprawdzeniu bieżącej sytuacji w aplikacji Fogo Cruzado.
Która fawela w Rio jest najbezpieczniejsza dla turystów? Najczęściej polecane są Vidigal, Santa Marta i Rocinha, bo mają najwięcej zorganizowanych wycieczek i przywykły do turystów. Nie oznacza to jednak, że są wolne od ryzyka: w 2026 roku doszło tam do strzelanin z udziałem grup turystów.
Czy turystyka w fawelach jest etyczna? To sporne. Krytycy mówią o „safari po biedzie" i braku zgody mieszkańców, zwolennicy o zatrudnieniu i edukacji. Klucz to wybór wycieczek prowadzonych przez mieszkańców, pytanie o zgodę przed zdjęciem i szacunek dla prywatności.
Ile kosztuje wycieczka do faweli? Zwykle od kilkudziesięciu dolarów od osoby, np. ok. 50 dolarów za dwugodzinną wycieczkę przez Civitatis, zależnie od długości i zakresu. Są też wycieczki oparte na napiwkach, ale tym bardziej sprawdź opinie i sposób działania organizatora.
Czy mogę robić zdjęcia w fawelach? Tak, ale zawsze pytaj o zgodę przed fotografowaniem osób. Nie fotografuj dzieci bez zgody rodziców, nie fotografuj sytuacji, które mogą być upokarzające, ani osób, które mogą być związane z grupami przestępczymi. Posłuchaj też przewodnika, bo w niektórych miejscach fotografowanie jest niewskazane.
O której porze dnia najlepiej odwiedzić fawelę? W ciągu dnia, np. między 10:00 a 16:00, i nie po zmroku. Pamiętaj, że popularne wschody słońca na wzgórzach nad fawelami okazały się w 2026 roku momentem, w którym uwięzieni zostali turyści, więc wybieraj organizatora z planem awaryjnym.
Co zrobić, gdy w faweli zacznie się strzelanina? Nie biegnij, trzymaj się przewodnika i wykonuj jego polecenia. Połóż się lub schowaj za murem, z dala od okien, i poczekaj, aż sytuacja się uspokoi. Zadzwoń pod numer alarmowy 190 (policja), jeśli potrzebujesz pomocy.