Chiny są od 2009 roku największym partnerem handlowym Brazylii, a w 2025 roku wymiana między oboma krajami sięgnęła rekordowych 171 mld dolarów. Chiny kupują prawie 29% brazylijskiego eksportu, ale według klasyfikacji Brazylijsko-Chińskiej Rady Biznesu (CEBC) około 78% tego, co Brazylia im sprzedaje, to surowce rolne i wydobywcze: soja, ropa, ruda żelaza i wołowina. Dlatego odpowiedź na pytanie z tytułu brzmi: to jednocześnie partnerstwo, które daje Brazylii pieniądze, rynek i inwestycje, i zależność, której ryzyka przyznają nawet jego zwolennicy.
Jeśli szukasz prostego wyroku, takiego tu nie znajdziesz, bo ekonomiści, dyplomaci i politycy w samej Brazylii się o to spierają. Dla jednych relacja z Pekinem to naturalna przeciwwaga dla Stanów Zjednoczonych i szansa na rozwój. Dla innych to powtórka starego schematu, w którym Brazylia dostarcza surowce, a przemysłowe towary kupuje z zewnątrz.
W tym wpisie zebrałam aktualne dane (z lat 2025 i 2026), pokazuję, co Brazylia sprzedaje Chinom i co od nich kupuje, jak wyglądają chińskie inwestycje (łącznie z fabryką BYD w Bahii), gdzie w tym wszystkim są Stany Zjednoczone i Amazonia, a na koniec porównuję sytuację Brazylii z Polską. Argumenty obu stron przedstawiam po równo, żeby każdy mógł wyrobić sobie własne zdanie.
W pigułce:
Handel: w 2025 roku wymiana Brazylia-Chiny wyniosła ok. 171 mld USD (o 8,2% więcej niż rok wcześniej), z czego eksport Brazylii to ok. 100 mld, a import z Chin ok. 70,9 mld USD.
Nadwyżka: Brazylia ma z Chinami nadwyżkę handlową (ok. 29 mld USD w 2025 roku, siedemnasty rok z rzędu).
Struktura: soja, ropa, ruda żelaza, wołowina i celuloza to razem ok. 87% wartości sprzedaży do Chin.
Inwestycje: w 2025 roku Chiny zainwestowały w Brazylii ok. 6,1 mld USD, o 45% więcej niż rok wcześniej, a Brazylia wróciła na pierwsze miejsce światowego rankingu chińskich inwestycji.
Szlak Jedwabny: Brazylia nie przystąpiła formalnie do chińskiej inicjatywy Pasa i Szlaku, ale w 2024 roku podpisała z Chinami 37 umów i deklarację o „wspólnej przyszłości".
USA: amerykańskie cła z 2025 roku popchnęły część brazylijskiego eksportu w stronę Chin, ale pod koniec 2025 roku Waszyngton zniósł je dla wielu produktów rolnych.
Amazonia: wylesianie spada (najniższy poziom od 11 lat), ale osłabienie tzw. moratorium sojowego budzi obawy naukowców.
Skąd się wzięło: jak Brazylia i Chiny się zbliżyły
Stosunki dyplomatyczne od 1974 roku
Brazylia nawiązała stosunki dyplomatyczne z Chińską Republiką Ludową w 1974 roku, w czasie dyktatury wojskowej. W pełni zimnej wojny było to zaskakujące posunięcie, bo wiele państw Zachodu nie uznawało wtedy władz w Pekinie. Brazylijska dyplomacja kierowała się pragmatyzmem: kontakty z każdym, niezależnie od ustroju.
Przez kolejne dwie dekady relacje były jednak skromne. Dominowała polityka i symbole, a handel był niewielki. Stany Zjednoczone i Europa pozostawały głównymi partnerami Brazylii.
Boom surowcowy po 2000 roku
Prawdziwa zmiana przyszła na początku XXI wieku. Chińska gospodarka rosła w tempie dochodzącym do 10% rocznie i potrzebowała ogromnych ilości rudy żelaza (do produkcji stali), soi (na paszę dla zwierząt hodowlanych) i ropy. Ceny surowców na świecie szły w górę, co dla eksporterów takich jak Brazylia było znakomitą koniunkturą.
Do tego doszła polityka rządu Luli z lat 2003-2010, który stawiał na współpracę państw rozwijających się między sobą (tzw. współpracę Południe-Południe) i rozwijał kontakty z Pekinem. Efekt widać w liczbach: w 2000 roku wymiana wynosiła ok. 2 mld dolarów, w 2009 roku Chiny wyprzedziły Stany Zjednoczone jako największy partner handlowy Brazylii, a w 2023 roku przekroczyła ona 150 mld USD.
BRICS: symbol wspólnego frontu
Brazylia i Chiny należą też do BRICS, grupy dużych gospodarek wschodzących, która zaczęła spotykać się na szczytach w 2009 roku (obok nich Rosja, Indie, a później m.in. RPA). W lipcu 2025 roku Brazylia gościła szczyt BRICS w Rio de Janeiro. Praktyczne znaczenie tego bloku bywa oceniane różnie, ale dla Brazylii to platforma, na której występuje jako głos Globalnego Południa.
Przy okazji sprostowanie do częstej pomyłki: Argentyna, zaproszona do BRICS pod koniec 2023 roku, w 2024 roku formalnie odmówiła członkostwa, więc nie jest częścią grupy.
Jak wygląda dziś wymiana handlowa Brazylia-Chiny
Dane za 2025 rok (CEBC, na podstawie statystyk brazylijskiego rządu) pokazują, że relacja jest większa niż kiedykolwiek, choć z niuansami. Całkowita wymiana wyniosła ok. 171 mld USD, o 8,2% więcej niż w 2024 roku. Chiny odpowiadają za ok. 28,7% brazylijskiego eksportu, więcej niż jakikolwiek inny kierunek.
Co Brazylia sprzedaje Chinom
Eksport do Chin wyniósł w 2025 roku ok. 100 mld USD. To o 6% więcej niż rok wcześniej, ale nie rekord: w 2023 roku było to ok. 104 mld USD. Pięć głównych pozycji wygląda tak:
Soja: ok. 34,5 mld USD, czyli 34,5% wartości eksportu do Chin. Chiny kupują ok. 79% brazylijskiej soi (liczone wolumenem).
Ropa naftowa: ok. 20,1 mld USD (20,1%). Chiny odbierają ok. 45% brazylijskiego eksportu ropy.
Ruda żelaza: ok. 19,5 mld USD (19,5%). Do Chin trafia ok. 67% brazylijskiej rudy żelaza, a jednym z głównych dostawców jest firma Vale.
Wołowina: ok. 8,8 mld USD (8,8%). Chiny kupują ponad połowę (53,2%) brazylijskiego eksportu wołowiny.
Celuloza: ok. 4,1 mld USD (4,1%).
Według klasyfikacji CEBC przemysł wydobywczy odpowiada za 41,4% eksportu do Chin, rolnictwo za 36,4%, a przemysł przetwórczy za 22,1%. To właśnie ten układ jest sednem krytyki: Brazylia sprzedaje głównie surowce i produkty rolne.
Co Brazylia kupuje od Chin
Import z Chin to w 2025 roku rekordowe ok. 70,9 mld USD (o 11,5% więcej niż w 2024 roku). Brazylia kupuje przede wszystkim:
samochody elektryczne i hybrydowe (marka BYD miała w 2024 roku ok. 61% brazylijskiego rynku aut elektrycznych),
sprzęt telekomunikacyjny i elektronikę: telefony, routery, anteny, podzespoły,
maszyny i urządzenia elektryczne, w tym części samochodowe,
chemikalia, farmaceutyki i nawozy (w 2025 roku Chiny wyprzedziły Rosję jako największy dostawca nawozów do Brazylii),
platformy wiertnicze, np. zakupy wartości ok. 2,7 mld USD na początku 2025 roku.
Nadwyżka: dobra wiadomość z haczykiem
W handlu z Chinami Brazylia ma nadwyżkę. W 2025 roku wyniosła ona ok. 29,1 mld USD i było to już siedemnaste z rzędu nadwyżkowe zestawienie. To argument zwolenników relacji: Brazylia zarabia na niej więcej, niż wydaje.
Krytycy odpowiadają, że liczy się też jakość wymiany. Sprzedawanie ton soi i rudy w zamian za maszyny i elektronikę oznacza, że wartość dodana powstaje poza Brazylią. Dodatkowo nadwyżka maleje, gdy import rośnie szybciej niż eksport, a tak właśnie było w 2025 roku (import +11,5%, eksport +6%).
Chińskie inwestycje w Brazylii
Chiny nie tylko kupują, ale i inwestują. Według CEBC w 2025 roku wartość chińskich inwestycji w Brazylii wyniosła ok. 6,1 mld USD, o 45% więcej niż rok wcześniej i najwięcej od 2017 roku. Brazylia wróciła dzięki temu na pierwsze miejsce światowego rankingu kierunków chińskich inwestycji (10,9% całości), przed USA (6,8%) i Gujaną (5,7%). W poprzednich latach pozycja Brazylii w tym zestawieniu się wahała: raz była pierwsza, raz piąta.
Co przyciągało chiński kapitał?
Energetyka: elektrownie, w tym odnawialne, oraz linie przesyłowe. To największy sektor.
Górnictwo: inwestycje w tej branży w 2025 roku potroiły się.
Motoryzacja: ok. 15,8% całości. Marki BYD i GWM przejęły dawne fabryki zachodnich producentów.
Technologie, logistyka i usługi cyfrowe: m.in. e-commerce, dostawy jedzenia i sieci gastronomiczne.
Przykład: fabryka BYD w Camaçari (Bahia)
Najlepiej widoczny symbol tych inwestycji to zakład BYD w Camaçari w stanie Bahia, otwarty w październiku 2025 roku. W lipcu 2026 roku firma świętowała tam 100 tysięcy wyprodukowanych aut. Zatrudnia ok. 5,5 tys. osób (jak podaje firma, 93% z Bahii), a zapowiedziana inwestycja to 5,5 mld reali.
Jest tu jednak niuans. Fabryka na razie montuje auta z półfabrykatów sprowadzanych z Chin (tzw. zestawy SKD), a od lipca 2026 roku brazylijskie cła na takie zestawy wynoszą 35%. BYD zapowiada stopniowe zwiększanie lokalnej produkcji (spawanie, tłoczenie, lakierowanie), z celem około 50% lokalnej zawartości do końca roku, ale harmonogram się przesuwa. Zwolennicy widzą w tym transfer technologii i miejsca pracy, a krytycy pytają, czy to rzeczywiście produkcja, czy tylko montaż.
Korzyści i ryzyka inwestycji
Zwolennicy podkreślają, że Brazylia ma ogromne potrzeby w infrastrukturze i energetyce, a inwestorzy z Zachodu nie zawsze je zaspokajają. Krytycy zwracają uwagę, że chińskie firmy zyskują udziały w strategicznych sektorach, takich jak energetyka, górnictwo czy telekomunikacja, i pytają, jakie to ma znaczenie dla suwerenności kraju. Pytanie to pozostaje otwarte, a warto pamiętać, że do Brazylii płynie też kapitał z USA i Europy, więc chińskie inwestycje to tylko jeden z kilku strumieni.
Brazylia między USA a Chinami
Dwa supermocarstwa i brazylijska równowaga
Przez cały XX wiek Stany Zjednoczone były dla Brazylii najważniejszym partnerem. Wzrost Chin dał jej alternatywę: można negocjować, porównywać oferty i nie opierać się na jednym kierunku. Brazylijska dyplomacja nazywa to polityką równej odległości od obu mocarstw. Pisałam już szerzej o dawnych relacjach z Waszyngtonem w poście o historii brazylijsko-amerykańskiego partnerstwa.
Kolejne rządy podchodziły do tego różnie:
Lula i Dilma (2003-2016): mocny nacisk na współpracę z Chinami i BRICS.
Temer (2016-2018): zwrot ku USA, ale z utrzymaniem relacji z Chinami.
Bolsonaro (2019-2022): kampanię w 2018 roku prowadził z krytyką Chin, jednak po objęciu władzy relacje utrzymał, bo brazylijski agrobiznes żyje ze sprzedaży do Chin.
Lula (od 2023): w 2023 roku niemal od razu pojechał do Pekinu i stawia na świat wielobiegunowy, a jednocześnie próbuje zachować dobre relacje z Waszyngtonem.
Więcej o tych politykach znajdziesz w moich postach o Jairze Bolsonaro i Dilmie Rousseff. Cła Trumpa i przesunięcie handlu w stronę Chin
W lipcu 2025 roku administracja Donalda Trumpa ogłosiła wysokie cła na brazylijskie towary (łącznie 50%: 40% dodatkowo do 10% stawki bazowej). W listopadzie 2025 roku, podpisanym 20 listopada rozporządzeniem, USA zwolniły z dodatkowych 40% dziesiątki produktów rolnych, w tym kawę, sok pomarańczowy i wołowinę. Według danych cytowanych przez brazylijską prasę nadal ok. 22% brazylijskiego eksportu do USA podlegało cłom ustalonym w lipcu 2025 roku.
Wymiana z USA wyniosła w 2025 roku ok. 83 mld USD, czyli mniej niż połowę wolumenu z Chinami, a zakupy amerykańskie spadły o 6,6%. Analitycy zwracali uwagę, że cła zachęciły Brazylię do szukania nowych rynków i zwiększyły sprzedaż do Chin, zwłaszcza soi, bo w czasie sporu handlowego z USA Chiny przez pewien czas wstrzymały zakupy amerykańskiej soi.
Sytuacja szybko się jednak zmienia. W 2026 roku, po załagodzeniu napięć USA-Chiny, Chiny znów kupują więcej amerykańskiej soi, a eksport brazylijskiej soi ma spaść o ok. 10 mln ton. Analityk Niklas Weins, cytowany w serwisie Dialogue Earth, ocenia, że Pekin chce być mniej zależny od Brazylii, którą uważa za dostawcę wysokiego ryzyka. Zależność nie jest więc jednostronna: Chiny też dywersyfikują dostawców.
Chiński Pas i Szlak, Huawei i Tajwan
Pas i Szlak. W lipcu 2024 roku Lula mówił o przygotowywaniu propozycji przystąpienia do chińskiej inicjatywy infrastrukturalnej. Ostatecznie podczas wizyty Xi Jinpinga w Brazylii w listopadzie 2024 roku Brazylia do niej formalnie nie przystąpiła. Zamiast tego oba kraje podpisały deklarację o budowaniu „wspólnoty wspólnej przyszłości", uzgodniły „synergie" chińskiej inicjatywy z brazylijskimi programami (m.in. programem przyspieszenia wzrostu PAC, planem Nowa Brazylijska Industria i planem transformacji ekologicznej) i podpisały 37 umów, m.in. w rolnictwie, energetyce jądrowej i technologiach satelitarnych. Brazylia jest więc jednym z państw BRICS, które nie są formalnymi uczestnikami inicjatywy (wcześniej zrobiły tak Indie). To poprawka do częstego twierdzenia, że Brazylia „nieoficjalnie jest już w Pasie i Szlaku": formalnie nie jest.
Huawei i 5G. Przez kilka lat spierano się o udział Huawei w brazylijskich sieciach 5G. Waszyngton ostrzegał przed ryzykiem szpiegostwa, ale władze w Brasílii zapowiadały aukcję częstotliwości bez ograniczeń ze względu na kraj pochodzenia dostawcy i Huawei nie został z niej formalnie wykluczony.
Co mówią krytycy, a co zwolennicy
Argumenty krytyków
Wzorzec „farma Chin". Krytycy uważają, że Brazylia sprzedaje tanie surowce, a kupuje drogie wyroby przemysłowe, co przypomina dawny model kolonialny i uzależnia ją od jednego klienta. Chiny kupują 79% brazylijskiej soi i ponad połowę wołowiny.
Deindustrializacja. Udział przemysłu przetwórczego w gospodarce spada od lat, a tani import z Chin miałby ten proces przyspieszać.
Strategiczne sektory. Obawy dotyczą rosnącej obecności chińskich firm w energetyce, górnictwie i telekomunikacji.
Brak wzajemności. Brazylijskim firmom trudniej działać w Chinach niż chińskim w Brazylii.
Środowisko. Popyt na soję i wołowinę przyczynia się do wylesiania (więcej poniżej).
Ryzyko jednego rynku. Przykład 2026 roku pokazuje, że decyzje Pekinu, np. o zakupach amerykańskiej soi, od razu wpływają na brazylijskich rolników. Chiny wprowadziły też w 2026 roku mechanizm ochronny dla wołowiny: kontyngent 1,106 mln ton dla Brazylii, a powyżej dodatkowe cło 55%.
Argumenty zwolenników
Rynek i miejsca pracy. Eksport do Chin utrzymuje miliony miejsc pracy w rolnictwie, górnictwie i logistyce, a rynek chiński jest największy na świecie.
Kapitał i infrastruktura. Chińskie inwestycje wypełniają lukę w finansowaniu energetyki i przemysłu.
Przeciwwaga. Drugi duży partner wzmacnia pozycję negocjacyjną wobec USA i Europy, co było widać podczas sporu o cła w 2025 roku.
Technologia. Samochody elektryczne, energetyka odnawialna i sprzęt telekomunikacyjny mogą przyspieszyć modernizację.
Nadwyżka handlowa. Brazylia nie ma deficytu w handlu z Chinami.
Co na to ekonomiści
Wielu ekonomistów zwraca uwagę, że spadek znaczenia przemysłu w Brazylii ma też przyczyny krajowe: wysokie koszty prowadzenia działalności (podatki, biurokracja, logistyka), niskie inwestycje i niska produktywność. Dlatego spór nie sprowadza się do pytania „czy Chiny szkodzą", tylko do tego, czy Brazylia potrafi wykorzystać relację do przebudowy własnej gospodarki. Sama Brazylia próbuje to robić: wspomniany plan Nowy Przemysł Brazylii i cła na samochody montowane z zestawów to próby wymuszenia większej produkcji na miejscu.
Amazonia: tam, gdzie interesy się ścierają
Soja i wołowina są jednymi z głównych motorów wylesiania w Brazylii, a Chiny to największy odbiorca obu. W 2025 roku kupiły ponad 85 mln ton brazylijskiej soi, najwięcej od dekady. Nie znaczy to, że za wylesianiem stoi wyłącznie chiński popyt: produkcja trafia też do Europy i na rynek krajowy, a decyzje o wycince podejmują brazylijscy właściciele ziemscy i firmy.
Dobra wiadomość jest taka, że wylesianie spada. Według systemu PRODES brazylijskiego instytutu INPE w okresie sierpień 2024 do lipiec 2025 w Amazonii wycięto 5796 km² lasu, o 11% mniej niż rok wcześniej. To najniższy wynik od 11 lat i trzeci spadek z rzędu. Lula obiecał dojść do zerowego wylesiania do 2030 roku.
Bardziej niepokojąca jest sytuacja tzw. moratorium sojowego, dobrowolnego porozumienia największych firm handlowych z 2006 roku, według którego nie kupują one soi z terenów Amazonii wylesionych po lipcu 2008 roku. W 2025 roku sprawą zajął się urząd antymonopolowy CADE, stan Mato Grosso przyjął ustawę ograniczającą ulgi podatkowe dla firm przystępujących do takich porozumień, a w styczniu 2026 roku z paktu wyszło stowarzyszenie Abiove. Moratorium formalnie nie zostało zniesione, ale traci siłę. Naukowcy ostrzegają, że może to oznaczać wzrost wylesiania w kolejnych latach, a Europa nadal wymaga weryfikacji pochodzenia soi.
Co z Chinami? Wbrew tezie, że Pekin „kupuje bez pytań", analitycy zauważają, że chińskie władze zaczynają zwracać uwagę na ryzyko reputacyjne i klimatyczne związane z pochodzeniem soi, bo zmiany klimatu zagrażają też chińskiemu bezpieczeństwu żywnościowemu. Brazylia pracuje nad własnym systemem monitorowania i śledzenia pochodzenia produktów. Pisałam już o Amazonii w osobnym poście, a o polityce klimatycznej Brazylii w tekście o COP30 w Belém.
Polska i Brazylia: jak wygląda relacja z Chinami
Skoro piszę o Brazylii dla polskiego czytelnika, warto porównać oba przypadki, bo są odwrotne.
Brazylia sprzedaje Chinom dużo surowców i ma z nimi nadwyżkę handlową (ok. 29 mld USD w 2025 roku). Chiny odpowiadają za ok. 28,7% jej eksportu.
Polska kupuje w Chinach znacznie więcej, niż tam sprzedaje. Według analizy serwisu money.pl w pierwszych 11 miesiącach 2025 roku Chiny odpowiadały za ok. 15,5% polskiego importu, a polski eksport do Chin spadł o 6,1%. Deficyt handlowy z Chinami wzrósł z niemal 44 do ok. 50 mld euro. Głównym partnerem handlowym Polski pozostają Niemcy.
Obie gospodarki mają więc z Chinami relację asymetryczną, ale w przeciwnych kierunkach: Brazylia zależy od chińskiego popytu na surowce, a Polska od chińskich towarów przemysłowych. Więcej o relacjach między Brazylią a Polską pisałam w poście o współpracy handlowej i dyplomatycznej obu krajów.
Inne kraje Ameryki Łacińskiej
Brazylia nie jest wyjątkiem, bo Chiny są jednym z głównych partnerów handlowych wielu państw regionu. Kilka przykładów:
Chile: jeden z największych eksporterów miedzi na świecie, a Chiny to jego główny odbiorca. Struktura jest podobna jak w Brazylii: surowce za produkty przemysłowe.
Peru: chiński koncern COSCO zbudował głębokowodny port Chancay, otwarty w listopadzie 2024 roku, który skraca drogę towarów między Ameryką Południową a Azją.
Argentyna: ma duże chińskie inwestycje w energetyce i infrastrukturze, ale pod rządami Javiera Milei odmówiła wstąpienia do BRICS.
Stany Zjednoczone obserwują tę obecność z niepokojem, uważając Amerykę Łacińską za swoją tradycyjną strefę wpływów. Rządy regionu często mówią natomiast, że Chiny oferują pieniądze i handel bez politycznych warunków, które wcześniej towarzyszyły amerykańskiej pomocy. O blokach handlowych regionu pisałam w poście o Mercosurze.
Co dalej: scenariusze, o których mówią analitycy
Nikt nie wie, jak ta relacja będzie wyglądać za dziesięć lat, ale w debacie przewijają się cztery scenariusze:
Kontynuacja obecnego modelu. Handel dalej rośnie, struktura pozostaje podobna: surowce za towary przemysłowe, przy rosnących chińskich inwestycjach.
Rebalansowanie. Brazylia wykorzystuje inwestycje i dostęp do surowców, by wymusić więcej przetwórstwa na miejscu, np. w samochodach elektrycznych, i dywersyfikuje eksport. Wymaga to konsekwentnej polityki przemysłowej.
Dywersyfikacja rynków. Brazylia zwiększa sprzedaż do Europy, Indii, Azji Południowo-Wschodniej, Bliskiego Wschodu i Afryki, m.in. dzięki umowie UE-Mercosur, której losy wciąż się wyjaśniają.
Głębsza integracja z Chinami. Brazylia coraz mocniej wiąże się z chińskimi inicjatywami i rozliczeniami w juanach. To scenariusz, który wywołałby sprzeciw USA.
Który z nich się sprawdzi, zależy od polityki wewnętrznej Brazylii (w 2026 roku kraj wybiera prezydenta, o czym pisałam w tekście o wyborach), od relacji USA-Chiny i od decyzji samego Pekinu, który, jak pokazuje przykład soi i wołowiny, też zabezpiecza się przed zbytnią zależnością.
Podsumowanie: strategiczne partnerstwo czy uzależnienie?
Relacja Brazylii z Chinami jest dziś jedną z najważniejszych relacji gospodarczych tego kraju. Daje rynek zbytu, nadwyżkę handlową, inwestycje i pole manewru wobec USA. Jednocześnie struktura wymiany (prawie 80% sprzedaży to surowce i produkty rolne), koncentracja na kilku produktach i rosnąca obecność chińskich firm w kluczowych branżach sprawiają, że nawet zwolennicy tej relacji mówią o ryzyku zależności.
Do tego dochodzą kwestie, których nie da się rozstrzygnąć w jednym wpisie: czy chińskie inwestycje przerodzą się w prawdziwą produkcję w Brazylii, czy wylesianie będzie dalej spadać mimo osłabienia moratorium sojowego i jak zmieni się układ sił USA-Chiny. Warto śledzić te trzy wątki, bo od nich zależy, czy za kilka lat bardziej adekwatne będzie słowo „partnerstwo", czy „uzależnienie".
Brazylia i Chiny to nie historia o dobrych i złych, tylko o tym, kto na czym zarabia i kto za to płaci.
Jeśli lubisz takie wpisy o brazylijskiej gospodarce i polityce, zapisz się do mojego miesięcznego newslettera Brasletter, a na Instagramie @brazyliada pokazuję, jak wygląda codzienne polsko-brazylijskie życie.
FAQ: najczęstsze pytania o relacje Brazylii z Chinami
Kiedy Chiny stały się największym partnerem handlowym Brazylii? W 2009 roku, kiedy wyprzedziły Stany Zjednoczone. Od tego czasu pozostają numerem jeden. Wymiana wzrosła z ok. 2 mld USD w 2000 roku do ok. 171 mld USD w 2025 roku.
Co Brazylia eksportuje do Chin? Głównie surowce i produkty rolne: soję (ok. 34,5% wartości eksportu do Chin), ropę naftową (ok. 20%), rudę żelaza (ok. 19,5%), wołowinę (ok. 8,8%) i celulozę (ok. 4,1%). Według klasyfikacji CEBC przemysł wydobywczy i rolnictwo odpowiadają razem za ok. 78% eksportu do Chin.
Co Brazylia importuje z Chin? Przede wszystkim wyroby przemysłowe: samochody elektryczne i hybrydowe, sprzęt telekomunikacyjny, elektronikę, maszyny, części samochodowe, chemikalia, farmaceutyki, nawozy i platformy wiertnicze. Import w 2025 roku wyniósł rekordowe ok. 70,9 mld USD.
Czy Brazylia ma deficyt handlowy z Chinami? Nie, ma nadwyżkę: w 2025 roku wyniosła ona ok. 29,1 mld USD, siedemnasty rok z rzędu. Krytycy zwracają jednak uwagę na strukturę wymiany (surowce za produkty przemysłowe) i na to, że import rośnie szybciej niż eksport.
Ile Chiny inwestują w Brazylii? W 2025 roku ok. 6,1 mld USD (o 45% więcej niż w 2024 roku), według Brazylijsko-Chińskiej Rady Biznesu. Największe sektory to energetyka, górnictwo i motoryzacja. Brazylia była w tym roku światowym numerem jeden pod względem chińskich inwestycji.
Czy Brazylia należy do chińskiej inicjatywy Pasa i Szlaku? Formalnie nie. W listopadzie 2024 roku, podczas wizyty Xi Jinpinga, Brazylia nie przystąpiła do inicjatywy, ale podpisała deklarację o wspólnej przyszłości i 37 umów oraz uzgodniła „synergie" z własnymi programami rozwojowymi.
Czy chiński popyt powoduje wylesianie Amazonii? Pośrednio tak: soja i wołowina należą do głównych motorów wylesiania, a Chiny są największym odbiorcą obu. Jednak o wycince decydują przede wszystkim brazylijscy producenci, a wylesianie w Amazonii spada (w okresie sierpień 2024 do lipiec 2025 o 11%, do 5796 km²). Naukowcy ostrzegają jednak przed skutkami osłabienia moratorium sojowego.
Jak cła Trumpa wpłynęły na relacje Brazylii z Chinami? W 2025 roku cła na brazylijskie towary skłoniły eksporterów do szukania innych rynków i zwiększyły sprzedaż do Chin, zwłaszcza soi. W listopadzie 2025 roku USA zniosły dodatkowe 40% dla wielu produktów rolnych, a w 2026 roku Chiny wróciły do zakupów amerykańskiej soi, więc część tego efektu może być przejściowa.