PEC-PLE: Jak studiować za darmo w Brazylii z darmowym kursem portugalskiego?
Marzysz o studiach w Brazylii, ale nie mówisz po portugalsku? A co byś powiedział, gdybyś mógł przez cały rok uczyć się portugalskiego w Brazylii za darmo, a potem rozpocząć bezpłatne studia licencjackie na jednym z najlepszych brazylijskich uniwersytetów?
To nie sen na jawie – to PEC-PLE, program brazylijskiego rządu, który oferuje polskim licealistom i absolwentom unikalną możliwość: rok intensywnej nauki języka portugalskiego i kultury brazylijskiej, a następnie cztery lata darmowych studiów. Wszystko bez czesnego.
Dlaczego tak mało Polaków o tym wie? Jak wygląda program? Jakie są wymagania? I czy warto zdecydować się na tę przygodę? W tym artykule dowiesz się wszystkiego o PEC-PLE – programie, który może całkowicie zmienić twoje życie.
Czym jest PEC-PLE?
PEC-PLE (Programa de Estudantes-Convênio de Português Língua Estrangeira) to brazylijski rządowy program przygotowawczy dla zagranicznych studentów, którzy chcą studiować w Brazylii, ale nie mają wystarczającej znajomości języka portugalskiego.
Jak działa program?
Program składa się z dwóch etapów:
Etap 1: Rok kursu języka portugalskiego (PEC-PLE)
Trwa około 10-12 miesięcy
Intensywna nauka języka portugalskiego i kultury brazylijskiej
Zajęcia na brazylijskim uniwersytecie
Przygotowanie do egzaminu Celpe-Bras (oficjalny brazylijski certyfikat znajomości języka portugalskiego)
Całkowicie darmowe – bez czesnego
Etap 2: Cztery lata studiów licencjackich (PEC-G)
Po zdaniu egzaminu Celpe-Bras automatycznie przechodzisz do programu PEC-G
Studia licencjackie na brazylijskim uniwersytecie (4-5 lat, w zależności od kierunku)
Całkowicie darmowe – bez czesnego
Dyplom uznawany w Polsce i na całym świecie
Dlaczego PEC-PLE jest wyjątkowy?
W większości krajów, jeśli chcesz studiować w obcym języku, musisz:
Sam nauczyć się języka (płacąc za kursy)
Zdać egzamin certyfikujący (płacąc za egzamin)
Dopiero potem aplikować na studia
W PEC-PLE dostajesz wszystko w jednym pakiecie:
Darmowy kurs języka w kraju docelowym (najlepsza metoda nauki!)
Darmowy egzamin Celpe-Bras
Gwarantowane miejsce na studiach po zdaniu egzaminu
Doświadczenie życia w Brazylii przed rozpoczęciem studiów (co znacznie ułatwia adaptację)
Dlaczego Brazylia oferuje ten program?
Zanim przejdziemy do szczegółów, warto zrozumieć, dlaczego Brazylia – kraj, który sam boryka się z wyzwaniami ekonomicznymi – inwestuje w edukację zagranicznych studentów.
Polityka zagraniczna i współpraca międzynarodowa
Programy PEC-PLE i PEC-G są częścią brazylijskiej polityki zagranicznej mającej na celu wzmocnienie relacji z krajami rozwijającymi się oraz wybranymi partnerami strategicznymi. Brazylia pozycjonuje się jako lider Globalnego Południa i buduje długoterminowe partnerstwa poprzez edukację przyszłych liderów.
Polska, jako partner dyplomatyczny Brazylii, jest objęta programem mimo że jest krajem europejskim. To efekt historycznych relacji i współpracy między krajami.
Soft power i wpływ kulturowy
Edukując zagranicznych studentów, Brazylia buduje swój soft power – wpływ kulturowy i polityczny poprzez edukację. Studenci, którzy kończą brazylijskie uczelnie, wracają do swoich krajów jako ambasadorzy brazylijskiej kultury, języka i wartości.
Promowanie języka portugalskiego
Portugalski to język używany przez ponad 260 milionów ludzi na świecie – w Brazylii, Portugalii, Angoli, Mozambiku i innych krajach. Jest to dziesiąty najczęściej używany język na świecie. Brazylia, jako największy kraj portugalskojęzyczny, ma interes w promowaniu swojej wersji języka na arenie międzynarodowej.
Kto może aplikować do PEC-PLE?
Podstawowe wymagania
Możesz aplikować do PEC-PLE, jeśli:
1. Spełniasz wymagania narodowościowe i rezydencyjne:
Jesteś obywatelem Polski (lub innego kraju partnerskiego)
Mieszkasz poza Brazylią
Nie jesteś obywatelem brazylijskim ani nie masz rodziców Brazylijczyków
Nie masz żadnego typu wizy brazylijskiej ani pozwolenia na pobyt (poza wizą turystyczną)
2. Spełniasz wymagania wiekowe:
Masz minimum 18 lat w momencie rozpoczęcia programu (do lutego/marca 2026)
Nie ma górnej granicy wieku dla PEC-PLE
3. Spełniasz wymagania edukacyjne:
Masz ukończone liceum (lub będziesz miało do końca 2025 roku)
Twoja średnia ocen z liceum wynosi minimum 60% (w polskim systemie to około 3,0)
Nie rozpocząłeś jeszcze studiów licencjackich w swoim kraju
4. Spełniasz wymagania językowe:
Twoja średnia ocen z języka polskiego w liceum wynosi minimum 60%
Nie musisz znać portugalskiego – to właśnie po to jest PEC-PLE!
Nie musisz mieć certyfikatu Celpe-Bras ani certyfikatu z kursu portugalskiego
5. Masz wsparcie finansowe:
Masz rodzinę, opiekuna lub sponsora, który może udokumentować zdolność do wysyłania ci pieniędzy na życie w Brazylii
Szacunkowe koszty życia: 2000-4000 złotych miesięcznie (w zależności od miasta)
6. Zobowiązujesz się do powrotu:
Po zakończeniu studiów wrócisz do Polski (taka jest zasada programu)
Kto NIE może aplikować?
Nie możesz aplikować, jeśli:
Jesteś obywatelem brazylijskim (nawet z podwójnym obywatelstwem)
Masz jakąkolwiek wizę brazylijską lub pozwolenie na pobyt (poza turystyczną)
Ukończyłeś liceum w Brazylii (w całości lub części)
Byłeś już studentem PEC-G lub PEC-PLE i zostałeś wydalony z programu
Zostałeś przyjęty do PEC-G/PEC-PLE w przeszłości, nie zapisałeś się na uczelnię i nie przedstawiłeś usprawiedliwienia
Co program PEC-PLE pokrywa (i czego nie pokrywa)?
Co jest darmowe:
✅ Całe czesne za kurs portugalskiego (rok akademicki)
✅ Dostęp do egzaminu Celpe-Bras (oficjalny certyfikat)
✅ Całe czesne za studia licencjackie (4-5 lat) po zdaniu Celpe-Bras
✅ Dostęp do wszystkich zasobów uniwersytetu – biblioteki, laboratoria, sport, wydarzenia
✅ Możliwość ubiegania się o dodatkowe stypendia na koszty życia (np. stypendium Promisaes)
Czego program NIE pokrywa:
❌ Koszty podróży do Brazylii (bilet lotniczy: około 3000-5000 złotych)
❌ Koszty życia – mieszkanie, jedzenie, transport (około 2000-4000 złotych miesięcznie)
❌ Ubezpieczenie zdrowotne (musisz wykupić prywatnie: około 160-320 złotych miesięcznie)
❌ Materiały do nauki – książki, inne pomoce naukowe
Dodatkowe stypendium Promisaes
Możesz aplikować o stypendium Promisaes, które wynosi około 530 dolarów miesięcznie (około 2100 złotych). To pomoc na pokrycie kosztów mieszkania, jedzenia i transportu.
Ważne: Stypendium Promisaes nie jest gwarantowane dla wszystkich studentów PEC-PLE – liczba stypendiów jest ograniczona i przyznawane są na podstawie konkursu. Dlatego musisz mieć plan finansowy B – wsparcie od rodziny lub inne źródła dochodu.
Które uniwersytety oferują PEC-PLE?
W roku akademickim 2026 18 brazylijskich uniwersytetów oferuje kursy PEC-PLE. Oto niektóre z nich:
Najlepsze uczelnie oferujące PEC-PLE:
Universidade Federal do Rio de Janeiro (UFRJ) – Rio de Janeiro
Najstarsza federalna uczelnia w Brazylii
Lokalizacja w Rio de Janeiro – jedno z najbardziej ikonicznych miast świata
Silna w naukach humanistycznych, inżynierii, medycynie
10 miejsc na PEC-PLE w 2026
Universidade de Brasília (UnB) – Brasília
Uczelnia w stolicy Brazylii
Silna w naukach politycznych, prawie, stosunkach międzynarodowych
Nowoczesne miasto, bezpieczniejsze niż Rio czy São Paulo
15 miejsc na PEC-PLE w 2026
Universidade Federal de Minas Gerais (UFMG) – Belo Horizonte
Jedna z najlepszych uczelni federalnych
Belo Horizonte to trzecie co do wielkości miasto Brazylii, znacznie tańsze niż São Paulo czy Rio
Silna w naukach przyrodniczych, inżynierii, naukach społecznych
20 miejsc na PEC-PLE w 2026
Universidade Federal do Paraná (UFPR) – Curitiba
Curitiba to jedno z najbezpieczniejszych i najbardziej europejskich miast w Brazylii
Klima: chłodniejsze niż w reszcie Brazylii (zimą może być około 10°C)
Silna w inżynierii, naukach biologicznych
8 miejsc na PEC-PLE w 2026
Universidade Federal da Bahia (UFBA) – Salvador
Salvador to stolica stanu Bahia, kolebka kultury afro-brazylijskiej
Piękne plaże, ciepły klimat przez cały rok
Tańsze niż duże metropolie
10 miejsc na PEC-PLE w 2026
Universidade Federal do Rio Grande do Sul (UFRGS) – Porto Alegre
Porto Alegre to najbardziej na południe wysunięte duże miasto Brazylii
Klima: cztery pory roku (zimą może być nawet 0°C!)
Silne wpływy europejskie (włoskie, niemieckie)
15 miejsc na PEC-PLE w 2026
Pełna lista uczelni oferujących PEC-PLE w 2026:
Możesz znaleźć pełną listę uczelni i dostępnych miejsc na oficjalnej stronie PEC-G/PEC-PLE.
Jak wygląda kurs PEC-PLE?
Intensywność kursu
Kurs PEC-PLE to pełnoetatowe studia – zazwyczaj 20-25 godzin zajęć tygodniowo, plus praca domowa i projekty.
Program obejmuje:
Gramatykę portugalską – od podstaw do poziomu zaawansowanego
Konwersacje – praktyka mówienia w różnych sytuacjach
Pisanie – eseje, listy, teksty formalne i nieformalne
Słuchanie – rozumienie różnych akcentów, filmów, podcastów
Czytanie – teksty literackie, naukowe, dziennikarskie
Kulturę brazylijską – historia, muzyka, literatura, zwyczaje
Przygotowanie do egzaminu Celpe-Bras
Celpe-Bras: Co to za egzamin?
Celpe-Bras (Certificado de Proficiência em Língua Portuguesa para Estrangeiros) to oficjalny brazylijski certyfikat znajomości języka portugalskiego, uznawany przez wszystkie brazylijskie uniwersytety i wiele instytucji międzynarodowych.
Egzamin składa się z dwóch części:
Część pisemna (3 godziny) – czytanie tekstów i pisanie odpowiedzi, esejów
Część ustna (20 minut) – rozmowa z egzaminatorem na różne tematy
Egzamin Celpe-Bras ma cztery poziomy:
Sem certificação (nie zdany)
Intermediário (średniozaawansowany) – to poziom, którego potrzebujesz do PEC-G
Intermediário Superior (wyższy średniozaawansowany)
Avançado (zaawansowany)
Jak wygląda typowy dzień studenta PEC-PLE?
8:00-12:00 – Zajęcia z gramatyki, słownictwa, konwersacji
12:00-14:00 – Przerwa obiadowa (w Brazylii to długa przerwa!)
14:00-17:00 – Zajęcia z kultury, pisania, przygotowania do Celpe-Bras
Wieczorem – Praca domowa, spotkania z kolegami z kursu, eksploracja miasta
Weekendy – Czas wolny na zwiedzanie, poznawanie brazylijskiej kultury, integrację ze społecznością
Proces aplikacji: krok po kroku
Kalendarz na rok 2026
30 czerwca – 25 lipca 2025 – Wypełnienie formularza pre-inscrição online
4 – 25 lipca 2025 – Złożenie dokumentów w Ambasadzie Brazylii w Warszawie Październik 2025 – Ogłoszenie wstępnych wyników
Listopad 2025 – Ogłoszenie końcowych wyników
Luty/Marzec 2026 – Rozpoczęcie kursu PEC-PLE w Brazylii
Krok 1: Wypełnij formularz pre-inscrição online
Pierwszym krokiem jest wypełnienie formularza online na stronie brazylijskiego Ministerstwa Edukacji.
W formularzu musisz:
Podać swoje dane osobowe
Wybrać opcje uczelni dla PEC-PLE (możesz wybrać do 5 opcji, uszeregowanych według preferencji)
Wybrać opcje kierunków studiów dla PEC-G (do których przejdziesz po ukończeniu PEC-PLE)
Ważne: Musisz aplikować zarówno na PEC-PLE, jak i na PEC-G w tej samej aplikacji. Wybierasz uczelnie dla kursu portugalskiego, a także kierunki studiów, na które chcesz się dostać po zdaniu Celpe-Bras.
Krok 2: Przygotuj dokumenty
Musisz przygotować następujące dokumenty:
1. Świadectwo maturalne (oryginał i kopia)
Jeśli jeszcze nie masz matury, musisz przedstawić zaświadczenie ze szkoły, że ukończysz liceum do końca 2025 roku
2. Świadectwo z ocenamiz liceum (oryginał i kopia)
Ze wszystkich trzech lat liceum
Z widocznymi ocenami z wszystkich przedmiotów
3. Dokumenty tożsamości:
Twój akt urodzenia lub dowód osobisty (oryginał i kopia)
Akt urodzenia lub dowód matki (oryginał i kopia)
Akt urodzenia lub dowód ojca (oryginał i kopia)
Ważne: Wszystkie dokumenty muszą zawierać imiona rodziców, datę i miejsce urodzenia
4. Zaświadczenie lekarskie (oryginał)
Wystawione w 2026 roku
Z podpisem i pieczątką lekarza
Potwierdzające, że jesteś zdolny do studiowania za granicą
Informujące o ewentualnych problemach zdrowotnych, lekach, które przyjmujesz na stałe
Informujące o ewentualnej niepełnosprawności
5. Oświadczenie o odpowiedzialności finansowej (Termo de Responsabilidade Financeira - TRF)
Wypełnione przez rodzica, opiekuna lub sponsora
W języku portugalskim (szablony dostępne na stronie ambasady)
Z podpisem poświadczonym notarialnie
6. Dowody dochodów sponsora/rodzica
Zaświadczenie o zarobkach, wyciągi bankowe, umowa o pracę
Sponsor musi wykazać miesięczny dochód minimum około 6000-8000 złotych (lub oszczędności pokrywające cały okres studiów)
7. Dokument tożsamości sponsora/rodzica
Kopia dowodu osobistego lub paszportu
8. Termo de Compromisso para Inscrição (TCI)
Twoje zobowiązanie do przestrzegania zasad programu
Wypełnione i podpisane przez ciebie
Ważne o dokumentach:
Dokumenty w języku polskim muszą być przetłumaczone na portugalski, angielski, francuski lub hiszpański (tłumaczenie niepoświadczone jest wystarczające)
Oryginały (poza TRF, TCI i zaświadczeniem lekarskim) zostaną ci zwrócone
Ambasada może poprosić o dodatkowe dokumenty lub legalizację
Krok 3: Umów się na wizytę w Ambasadzie Brazylii
Ambasada Brazylii w Warszawie
Adres: ul. Senatorska 32, 00-092 Warszawa
Telefon: +48 22 627 10 58
Email: Sprawdź aktualny kontakt na stronie ambasady
Ważne:
Umów się z wyprzedzeniem – ambasada ma ograniczone godziny przyjęć
Zapytaj, czy możesz złożyć dokumenty osobiście, czy wysłać je pocztą
Upewnij się, że masz wszystkie wymagane dokumenty
Krok 4: Złóż dokumenty
Złóż wszystkie dokumenty w wyznaczonym terminie (4-25 lipca 2025). Ambasada sprawdzi kompletność dokumentów i prześle twoją aplikację do Brazylii.
Krok 5: Czekaj na wyniki
Październik 2025 – Wstępne wyniki
Jeśli zostaniesz zakwalifikowany, musisz potwierdzić swoją akceptację do 31 października 2025
Listopad 2025 – Końcowe wyniki
Jeśli zostaniesz ostatecznie przyjęty, otrzymasz instrukcje od wybranego uniwersytetu
Krok 6: Wiza studencka
Po otrzymaniu akceptacji musisz złożyć wniosek o wizę studencką (VITEM IV) w Ambasadzie Brazylii w Warszawie.
Dokumenty do wizy:
Paszport ważny minimum 6 miesięcy
List akceptacyjny z uniwersytetu
Dowód środków finansowych
Ubezpieczenie zdrowotne
Opłata wizowa (około 400-500 złotych)
Wiza studencka pozwala na pobyt w Brazylii przez cały czas trwania kursu PEC-PLE i studiów PEC-G.
Życie w Brazylii podczas PEC-PLE
Koszty życia
Brazylia jest stosunkowo tania w porównaniu do Polski, choć ceny rosną w ostatnich latach. Oto szacunkowe miesięczne koszty życia studenta:
Mieszkanie:
Akademik (jeśli dostępny): 400-1000 złotych
Pokój we współdzielonym mieszkaniu: 800-1600 złotych
Samodzielne mieszkanie (kawalerka): 1200-2400 złotych
Jedzenie:
Gotowanie w domu: 400-800 złotych
Jedzenie na mieście: 600-1200 złotych
Stołówka uniwersytecka: bardzo tania (około 8-15 złotych za posiłek)
Transport:
Bilet miesięczny (ze zniżką studencką): 160-240 złotych
Uber/taxi: tanie (przejazd po mieście: 15-40 złotych)
Ubezpieczenie zdrowotne:
Prywatne ubezpieczenie: 160-320 złotych miesięcznie
Inne wydatki (rozrywka, telefon, internet): 240-400 złotych
Razem: około 2000-4000 złotych miesięcznie, w zależności od miasta i stylu życia.
Najdroższe miasta: São Paulo, Rio de Janeiro, Brasília Najtańsze miasta: Belo Horizonte, Salvador, Porto Alegre, Curitiba, miasta w północno-wschodniej Brazylii
Bezpieczeństwo
Brazylia ma wyższy poziom przestępczości niż Polska, szczególnie w dużych miastach. Jednak większość studentów zagranicznych przeżywa swój czas w Brazylii bez poważnych problemów.
Zasady bezpieczeństwa:
Nie noś wartościowych przedmiotów na widoku (drogiego telefonu, biżuterii, laptopa)
Unikaj niektórych dzielnic, szczególnie po zmroku
Korzystaj z Ubera zamiast chodzenia pieszo w nocy
Nie opieraj się podczas napadu – oddaj pieniądze/telefon
Bądź świadomy otoczenia
Słuchaj rad lokalnych znajomych
Uczelnie zazwyczaj znajdują się w bezpieczniejszych dzielnicach i mają własne służby bezpieczeństwa.
Adaptacja kulturowa
Brazylijska kultura różni się od polskiej:
Brazylijczycy są:
Bardziej ekspresyjni i głośni
Bardzo towarzyści i otwarci
Mniej punktualni (słynny "horário brasileiro" – brazylijski czas)
Bardziej spontaniczni i elastyczni
Różnice kulturowe:
Dystans osobisty jest mniejszy – Brazylijczycy stoją bliżej, dotykają więcej
Gesty mogą znaczyć co innego (np. pokazywanie kciuka w górę to "OK")
Jedzenie jest ważne społecznie – długie lunche, churrascos (grille)
Muzyka i taniec są wszędzie – samba, forró, funk
Rodzina jest bardzo ważna – Brazylijczycy często mieszkają z rodzicami do ślubu
Praca podczas PEC-PLE
Wiza studencka zazwyczaj nie pozwala na pracę w pierwszych latach studiów. Możesz pracować nieformalnie:
Korepetycje z języków obcych (angielski, polski!)
Tłumaczenia
Praca zdalna dla polskich firm
Po pewnym czasie możesz aplikować o pozwolenie na pracę w niepełnym wymiarze
Po PEC-PLE: Przejście do PEC-G
Co się dzieje po ukończeniu kursu?
Po ukończeniu roku kursu PEC-PLE musisz:
1. Zdać egzamin Celpe-Bras na poziomie Intermediário
Egzamin odbywa się zazwyczaj w październiku/listopadzie
Jeśli zdasz, otrzymujesz certyfikat
Jeśli nie zdasz, możesz powtórzyć egzamin (zazwyczaj w kwietniu następnego roku)
2. Przejść do programu PEC-G
Po otrzymaniu certyfikatu Celpe-Bras automatycznie przechodzisz do programu PEC-G
Zapisujesz się na kierunek studiów, który wybrałeś podczas aplikacji
Rozpoczynasz studia licencjackie (4-5 lat)
3. Kontynuować bezpłatne studia
Całe czesne nadal jest darmowe
Możesz nadal aplikować o stypendium Promisaes
Studiujesz razem z brazylijskimi studentami
Co jeśli nie zdam Celpe-Bras?
Jeśli nie zdasz egzaminu Celpe-Bras za pierwszym razem:
Możesz powtórzyć egzamin w następnej sesji (zazwyczaj po 6 miesiącach)
Uniwersytet może pozwolić ci zostać na kursie dłużej lub zaproponować dodatkowe wsparcie
Jeśli nie zdasz egzaminu po kilku próbach, możesz stracić miejsce w programie
Statystyki: Większość studentów PEC-PLE zda Celpe-Bras za pierwszym lub drugim razem, szczególnie jeśli poważnie podchodzą do nauki.
Korzyści z PEC-PLE
1. Opanujesz język portugalski na najwyższym poziomie
Uczenie się języka w kraju, gdzie się nim mówi, to najefektywniejsza metoda. Po roku intensywnej nauki w Brazylii:
Będziesz mówić płynnie po portugalsku
Zrozumiesz brazylijską kulturę od środka
Będziesz miał certyfikat Celpe-Bras, uznawany na całym świecie
Portugalski to język 260 milionów ludzi – w Brazylii, Portugalii, Angoli, Mozambiku, Gwinei Bissau, Timor Wschodnim. To dziesiąty najczęściej używany język na świecie.
2. Łatwiejsza adaptacja do studiów
Studenci, którzy przechodzą przez PEC-PLE, są znacznie lepiej przygotowani do studiów niż ci, którzy przychodzą bezpośrednio do PEC-G:
Znają już system edukacyjny brazylijski
Mają znajomych i sieć wsparcia
Znają miasto i kulturę
Są pewni siebie w języku
3. Międzynarodowe doświadczenie i sieć kontaktów
Podczas PEC-PLE poznasz:
Studentów z całego świata (Afryka, Ameryka Łacińska, Azja)
Brazylijczyków z różnych środowisk
Profesorów i mentorów
To sieć kontaktów na całe życie – w biznesie, nauce, dyplomacji.
4. Bezpłatna edukacja na światowym poziomie
Brazylijskie uniwersytety oferują edukację na wysokim poziomie w wielu dziedzinach. Po ukończeniu PEC-G będziesz miał dyplom uznawany w Polsce i na całym świecie.
5. Doświadczenie życia w fascynującym kraju
Brazylia to jeden z najbardziej różnorodnych krajów na świecie:
Od Amazonii po Rio de Janeiro
Od samby po sertanejo
Od plaż po metropolie
Od faweli po luksusowe dzielnice
Rok w Brazylii to szansa na poznanie kraju, którego większość ludzi widzi tylko z wakacji.
Wyzwania i trudności
1. Bariera językowa na początku
Pierwsze tygodnie w Brazylii będą trudne. Nawet jeśli znasz trochę portugalskiego, brazylijski akcent, szybkość mówienia i slang mogą być przytłaczające. Przygotuj się na frustrację i cierpliwość.
2. Tęsknota za rodziną
Brazylia jest daleko od Polski – lot trwa około 12-14 godzin (z przesiadką), bilety są drogie (3000-5000 złotych w obie strony). Oznacza to, że nie wrócisz do domu na każde święta.
Różnica czasowa (4-5 godzin) może utrudniać kontakt z rodziną.
3. Presja egzaminu Celpe-Bras
Cały rok PEC-PLE prowadzi do jednego momentu: egzaminu Celpe-Bras. Jeśli nie zdasz, możesz stracić miejsce w programie PEC-G. To stresujące, ale większość studentów zda za pierwszym lub drugim razem, jeśli poważnie podchodzi do nauki.
4. Koszty życia
Choć studia są darmowe, musisz pokryć koszty życia. Nawet jeśli dostaniesz stypendium Promisaes (530 dolarów), to może nie wystarczyć na wszystkie wydatki. Rodzina musi być gotowa wspierać cię finansowo.
5. Biurokracja
Brazylijska biurokracja może być frustrująca – długie kolejki, niejasne procedury, zmieniające się przepisy. Rejestracja na uczelni, otworzenie konta bankowego, uzyskanie numeru CPF (odpowiednik PESEL) – wszystko wymaga cierpliwości.
Często zadawane pytania
Czy muszę znać portugalski, żeby aplikować do PEC-PLE?
Nie! To właśnie jest cały sens PEC-PLE – program jest dla osób, które nie znają portugalskiego. Musisz tylko mieć dobrą średnią z języka polskiego w liceum (minimum 60%), co pokazuje, że potrafisz uczyć się języków.
Czy po PEC-PLE mam zagwarantowane miejsce na studiach?
Tak, jeśli zdasz egzamin Celpe-Bras na poziomie Intermediário. Po otrzymaniu certyfikatu automatycznie przechodzisz do programu PEC-G i zapisujesz się na kierunek, który wybrałeś podczas aplikacji.
Ile osób dostaje się do PEC-PLE?
W 2026 roku jest około 150-200 miejsc na PEC-PLE we wszystkich uniwersytetach brazylijskich. Konkurencja zależy od kraju – z Polski aplikuje zazwyczaj kilkanaście osób rocznie, więc szanse na przyjęcie są stosunkowo wysokie, jeśli spełniasz wymagania.
Czy mogę wybrać dowolny kierunek studiów po PEC-PLE?
Podczas aplikacji do PEC-PLE musisz jednocześnie wybrać kierunki studiów dla PEC-G. Dostępne kierunki zależą od uniwersytetu. Niektóre popularne kierunki to: inżynieria, medycyna, prawo, stosunki międzynarodowe, administracja biznesu.
Ważne: Kierunki medyczne i niektóre inżynierskie mogą mieć dodatkowe wymagania lub ograniczoną liczbę miejsc dla zagranicznych studentów.
Co jeśli zmienię zdanie i nie chcę studiować w Brazylii po PEC-PLE?
Jeśli ukończysz PEC-PLE, ale zdecydujesz nie kontynuować do PEC-G, możesz wrócić do Polski. Jednak brazylijski rząd może zażądać zwrotu kosztów kursu, ponieważ zainwestował w twoją edukację oczekując, że ukończysz studia.
Czy mogę pracować podczas PEC-PLE?
Oficjalnie nie. Wiza studencka zazwyczaj nie pozwala na pracę w pierwszych latach. Możesz pracować nieformalnie (korepetycje, tłumaczenia) lub zdalnie dla polskich firm, ale to szara strefa.
Czy brazylijski dyplom jest uznawany w Polsce?
Tak. Brazylijskie dyplomy są uznawane w Polsce zgodnie z międzynarodowymi umowami. Możesz pracować w Polsce z brazylijskim dyplomem, choć w niektórych zawodach regulowanych (jak lekarz, prawnik) może być wymagana nostryfikacja.
Czy po studiach mogę zostać w Brazylii?
Program zakłada, że po studiach wrócisz do swojego kraju. Jednak w praktyce wielu absolwentów PEC-G znajduje pracę w Brazylii i zostaje. Musisz zmienić wizę ze studenckiej na pracowniczą, co wymaga znalezienia pracodawcy, który cię zatrudni.
Praktyczne kroki: jak zacząć?
Krok 1: Sprawdź, czy spełniasz wymagania
Przeczytaj dokładnie tę stronę i upewnij się, że:
Masz wystarczającą średnią z liceum (minimum 60%)
Masz wsparcie finansowe od rodziny/sponsora
Jesteś gotów na rok życia w Brazylii
Krok 2: Wybierz uniwersytety i kierunki studiów
Przejrzyj listę uczelni oferujących PEC-PLE i listę kierunków dla PEC-G.
Zadaj sobie pytania:
W jakim mieście chcę mieszkać?
Jaki kierunek studiów mnie interesuje?
Jaki jest koszt życia w tym mieście?
Czy uczelnia ma dobrą reputację w mojej dziedzinie?
Krok 3: Skontaktuj się z Ambasadą Brazylii w Warszawie
Umów się na wizytę lub wyślij email z pytaniami. Ambasada pomoże ci zrozumieć proces i wymagania.
Ambasada Brazylii w Warszawie:
Adres: ul. Senatorska 32, 00-092 Warszawa
Telefon: +48 22 627 10 58
Sprawdź aktualne dane kontaktowe na stronie ambasady
Krok 4: Przygotuj dokumenty z wyprzedzeniem
Niektóre dokumenty (tłumaczenia, legalizacje) mogą zająć czas. Zacznij zbierać dokumenty przynajmniej 2-3 miesiące przed terminem aplikacji.
Krok 5: Przygotuj się finansowo
Nawet jeśli studia są darmowe, będziesz potrzebować pieniędzy na:
Bilet do Brazylii (3000-5000 złotych)
Pierwsze miesiące życia (5000-10000 złotych)
Wiza i dokumenty (1000-2000 złotych)
Porozmawiaj z rodziną o finansowym wsparciu. Stwórz budżet i plan oszczędzania.
Krok 6: Naucz się podstaw portugalskiego (opcjonalnie, ale zalecane)
Choć nie musisz znać portugalskiego, żeby aplikować, podstawowa znajomość języka bardzo pomoże:
Ułatwi adaptację po przyjeździe
Pokaże twoją motywację w aplikacji
Pomoże w codziennych sytuacjach przed rozpoczęciem kursu
Darmowe zasoby:
Duolingo (aplikacja)
YouTube (kanały jak "Portuguese with Leo", "Speaking Brazilian")
Spotify (podcasty po portugalsku)
Podsumowanie: Czy PEC-PLE jest dla ciebie?
PEC-PLE to nie dla każdego. Wymaga odwagi, elastyczności, cierpliwości i gotowości do wyjścia ze strefy komfortu. Ale dla osób, które są gotowe na wyzwanie, może być transformującym doświadczeniem życiowym.
PEC-PLE jest dla ciebie, jeśli:
✅ Marzysz o studiach za granicą, ale nie stać cię na drogie czesne
✅ Chcesz nauczyć się portugalskiego i poznać brazylijską kulturę
✅ Jesteś gotów na życie z dala od rodziny przez 5-6 lat
✅ Jesteś elastyczny i potrafisz adaptować się do nowych sytuacji
✅ Masz wsparcie finansowe od rodziny na koszty życia
✅ Interesujesz się Ameryką Łacińską i chcesz budować karierę międzynarodową
PEC-PLE nie jest dla ciebie, jeśli:
❌ Nie jesteś gotów uczyć się nowego języka od podstaw
❌ Zależy ci na maksymalnym komforcie i bezpieczeństwie
❌ Nie lubisz ciepłego klimatu, dużych miast, hałasu
❌ Nie masz wsparcia finansowego na koszty życia (2000-4000 zł/miesiąc)
❌ Nie chcesz być daleko od rodziny przez kilka lat
❌ Wolisz "bezpieczniejsze" opcje studiów w Europie
Pamiętaj: PEC-PLE to wyjątkowa okazja, z której korzysta bardzo niewielu Polaków. Jeśli zdecydujesz się na tę drogę, będziesz częścią małej, ale rosnącej społeczności polskich studentów w Brazylii – i możesz być pewien, że twoje CV będzie się wyróżniać.
Rok nauki portugalskiego w Brazylii + cztery lata darmowych studiów = pięć lat, które mogą zmienić twoje życie.
FAQ – Najczęściej zadawane pytania
Czym jest program PEC-PLE? PEC-PLE (Programa de Estudantes-Convênio de Português Língua Estrangeira) to brazylijski rządowy program oferujący darmowy roczny kurs języka portugalskiego w Brazylii dla zagranicznych studentów, którzy następnie przechodzą do programu PEC-G (bezpłatne studia licencjackie). Program pokrywa całe czesne za kurs portugalskiego i przygotowuje do egzaminu Celpe-Bras, który jest wymagany do rozpoczęcia studiów.
Czy muszę znać portugalski, żeby aplikować do PEC-PLE? Nie, to właśnie jest główna zaleta PEC-PLE – program jest stworzony dla osób, które nie znają portugalskiego. Musisz tylko mieć dobrą średnią ocen (minimum 60%) z języka polskiego w liceum, co pokazuje, że potrafisz uczyć się języków. Cały pierwszy rok spędzisz ucząc się portugalskiego od podstaw.
Ile kosztuje program PEC-PLE? Sam program jest całkowicie darmowy – nie płacisz czesnego ani za kurs portugalskiego, ani za studia licencjackie później. Jednak musisz sam pokryć koszty życia w Brazylii (około 2000-4000 złotych miesięcznie), bilet lotniczy (3000-5000 złotych) i ubezpieczenie zdrowotne (160-320 złotych miesięcznie). Możesz aplikować o stypendium Promisaes (około 530 dolarów miesięcznie), ale nie jest ono gwarantowane.
Jakie są wymagania, żeby aplikować do PEC-PLE? Musisz: (1) być obywatelem Polski i mieszkać poza Brazylią, (2) mieć minimum 18 lat, (3) mieć ukończone liceum ze średnią minimum 60%, (4) nie być studentem studiów licencjackich w Polsce, (5) mieć średnią z języka polskiego w liceum minimum 60%, (6) mieć rodzinę/sponsora, który udokumentuje zdolność do wysyłania ci pieniędzy na życie w Brazylii, (7) zobowiązać się do powrotu do Polski po studiach.
Co się dzieje po ukończeniu kursu PEC-PLE? Po roku kursu zdajesz egzamin Celpe-Bras (oficjalny brazylijski certyfikat znajomości portugalskiego). Jeśli zdasz egzamin na poziomie Intermediário, automatycznie przechodzisz do programu PEC-G i rozpoczynasz 4-5 letnie bezpłatne studia licencjackie na kierunku, który wybrałeś podczas aplikacji. Całe czesne jest nadal darmowe.
Na jakich uczelniach mogę studiować w ramach PEC-PLE? W 2026 roku około 18 brazylijskich uniwersytetów oferuje kursy PEC-PLE, w tym najlepsze uczelnie federalne jak UFRJ (Rio de Janeiro), UnB (Brasília), UFMG (Belo Horizonte), UFPR (Curitiba), UFBA (Salvador) i UFRGS (Porto Alegre). Możesz wybrać do 5 opcji uczelni według preferencji podczas aplikacji. Po ukończeniu PEC-PLE będziesz studiować na tej samej lub innej uczelni w ramach PEC-G.
Kiedy mogę aplikować i kiedy rozpoczyna się program? Aplikacje na PEC-PLE 2026 są przyjmowane między 4 a 25 lipca 2025 roku w Ambasadzie Brazylii w Warszawie (najpierw musisz wypełnić formularz online między 30 czerwca a 25 lipca). Wyniki ogłaszane są w październiku/listopadzie 2025, a kurs rozpoczyna się w lutym/marcu 2026 roku w Brazylii.
Czy po studiach mogę zostać w Brazylii czy muszę wrócić do Polski? Program zakłada, że po studiach wrócisz do Polski. Jednak w praktyce wielu absolwentów znajduje pracę w Brazylii i zostaje, zmieniając wizę studencką na pracowniczą. Brazylijskie dyplomy są uznawane w Polsce, więc możesz też wrócić i pracować z brazylijskim wykształceniem. Wybór należy do ciebie, choć oficjalnie program zakłada powrót do kraju pochodzenia.