Zacznę od sprostowania, bo to nieporozumienie pojawia się prawie zawsze: cachaça nie jest brazylijską wódką. To błąd, który popełnia większość Polaków (i nie tylko), sięgających po tę nazwę po raz pierwszy – i błąd, który każdego Brazylijczyka potrafi lekko zirytować. Wódka to spirytus neutralny, destylowany zwykle ze zbóż lub ziemniaków, pozbawiony w założeniu smaku surowca. Cachaça to coś zupełnie innego: destylat ze świeżo tłoczonego soku z trzciny cukrowej, z charakterem, aromatem i historią sięgającą pierwszych dekad kolonialnej Brazylii.
To najchętniej pity mocny alkohol w samej Brazylii i, jak się okazuje, trzeci najpopularniejszy destylat na świecie pod względem spożycia – za wódką i baijiu, chińskim trunkiem zbożowym. Rocznie produkuje się jej w Brazylii ponad 1,4 miliarda litrów, choć eksportuje się z tego zaledwie około 1 procenta, mimo że cachaça trafia do ponad 80 krajów świata. Innymi słowy: to napój, który Brazylia w ogromnej większości wypija sama, w barach zwanych botecos, na weselach, w niedzielne popołudnia i przy niezliczonych okazjach, które w ogóle nie wymagają okazji.
Poniżej znajdziecie historię cachaça – od XVI-wiecznych plantacji trzciny cukrowej, przez zakazy nakładane przez portugalską koronę, po współczesny status chronionego, wyłącznie brazylijskiego produktu – a także praktyczny przewodnik po tym, jak Brazylijczycy ją piją, czym różnią się poszczególne rodzaje i pełny przepis na caipirinhę, oficjalny narodowy koktajl Brazylii.
Cachaça w liczbach
Zawartość alkoholu: od 38% do 48% obj. – tak definiuje ją brazylijskie prawo (dekret z 2003 roku)
Surowiec: świeży, sfermentowany sok z trzciny cukrowej (nie melasa, jak w większości rumów)
Status prawny: produkt uznany za wyłącznie brazylijski przez Stany Zjednoczone (2013) i chroniony jako oznaczenie geograficzne w ramach umowy Mercosur–Unia Europejska
Miejsce w rankingu światowym: trzeci najchętniej pity destylat na świecie, po wódce i baijiu
Produkcja roczna: ok. 1,4 miliarda litrów, z czego eksportuje się zaledwie ok. 1%
Narodowy koktajl: caipirinha, formalnie uznana za typowy brazylijski napój dekretem z 2003 roku
Skąd się wzięła cachaça – najstarszy destylat obu Ameryk
Historia cachaça zaczyna się tam, gdzie zaczyna się cała kolonialna gospodarka Brazylii: na plantacjach trzciny cukrowej. Pierwsze udokumentowane destylacje datuje się na lata 30. XVI wieku, prawdopodobnie w okolicach São Vicente w dzisiejszym stanie São Paulo, choć Pernambuco i Bahia również zgłaszają pretensje do bycia kolebką trunku, z datami sięgającymi nawet lat 1516–1526. Tak czy inaczej, jedno jest pewne: cachaça to pierwszy destylat produkowany na dużą skalę na całym kontynencie amerykańskim – starszy niż rum karaibski, starszy niż jakikolwiek inny lokalny trunek obu Ameryk.
Powstała niejako przy okazji – jako produkt uboczny produkcji cukru w engenhos, kolonialnych cukrowniach napędzanych pracą zniewolonych Afrykanów. To właśnie oni, pracujący przy kadziach z fermentującym sokiem trzcinowym, są uznawani za twórców tego, co dziś znamy jako cachaça. Destylat szybko okazał się praktyczny z zupełnie innego powodu niż smak: w przeciwieństwie do piwa czy wina, świetnie znosił długie rejsy przez Atlantyk, nie psuł się i zajmował mniej miejsca w ładowniach statków. Stał się więc nie tylko napojem, ale i towarem handlowym – a niestety, towarem handlowym w najbardziej mrocznym możliwym sensie. Między XVII a XIX wiekiem cachaça była jedną z walut wymiennych w handlu niewolnikami: szacuje się, że w latach 1710–1830 do samej Luandy w Angoli wysyłano rocznie około 310 tysięcy litrów cachaça, przeznaczonej właśnie na ten cel. To fragment historii trunku, którego nie da się pominąć ani wybielić – cachaça od samego początku była nierozerwalnie spleciona z systemem niewolniczym, zarówno jako produkt pracy zniewolonych ludzi, jak i jako środek płatniczy w handlu nimi.
Popularność trunku wśród biedoty i zniewolonej ludności kolonii szybko zaniepokoiła portugalską koronę – i to z dwóch powodów naraz. Po pierwsze, lokalna produkcja cachaça konkurowała z importowaną z Portugalii bagaceirą, winną gorzałką, którą korona chciała chronić jako źródło dochodów metropolii. Po drugie, władze obawiały się, że tani, mocny alkohol ułatwia bunty wśród zniewolonych i biednych mieszkańców kolonii. Efektem było kilka fal zakazów i podatków nałożonych na produkcję i sprzedaż cachaça w XVII wieku, co – jak to zwykle bywa z prohibicją – nie ograniczyło konsumpcji, tylko wywołało otwarty opór producentów. W 1660 roku doszło do tzw. Revolta da Cachaça (Buntu Cachaça) w Rio de Janeiro, na tyle poważnego, że rok później, 13 września 1661 roku, królowa regentka Luísa de Gusmão formalnie zniosła zakaz. Ta właśnie data – 13 września – jest dziś obchodzona w Brazylii jako Dia Nacional da Cachaça, Narodowy Dzień Cachaça.
Trunek odegrał też swoją rolę w znacznie poważniejszym rozdziale brazylijskiej historii. Był podawany na tajnych spotkaniach Inconfidência Mineira – spisku z 1789 roku, w którym grupa mieszkańców Minas Gerais planowała (nieudanie) oderwanie kolonii od Portugalii, a którego najsłynniejszym uczestnikiem był stracony później Tiradentes. Cachaça, pita w tych okolicznościach, stała się symbolicznie powiązana z pierwszymi brazylijskimi dążeniami niepodległościowymi – z czymś, co w pełni brazylijskie, w opozycji do tego, co narzucane z Lizbony.
Przez większą część swojej historii cachaça pozostawała napojem naznaczonym silnym piętnem klasowym – kojarzonym z biedotą, ze zniewolonymi i wyzwoleńcami, z najniższymi warstwami społecznymi, podczas gdy elity sięgały po importowane wina i koniaki. Dopiero w XX wieku, wraz z umiędzynarodowieniem caipirinhy i rozwojem rzemieślniczej produkcji premium, cachaça zaczęła zdobywać status trunku, którym Brazylia może się szczycić na równi z winem czy szkocką whisky – choć echa tej klasowej historii wciąż da się usłyszeć w niektórych potocznych określeniach.
Skąd wzięła się nazwa – ponad siedemset sposobów, żeby powiedzieć „cachaça”
Sam wyraz „cachaça” ma kilka konkurujących ze sobą teorii pochodzenia, i żadna z nich nie jest jednoznacznie potwierdzona. Jedna wywodzi słowo od hiszpańsko-portugalskich gorzałek winogronowych i słowa cacho (kiść, grono). Inna łączy je z caxaça – terminem odnoszącym się do soku z trzciny podawanego zwierzętom albo do piany powstającej przy pierwszym gotowaniu trzciny. Jeszcze inna teoria wywodzi nazwę od francuskiego czasownika cacher („ukrywać”) – co, biorąc pod uwagę wieki, w których produkcja i picie cachaça były nielegalne, brzmi całkiem sensownie. Jest wreszcie i taka, według której słowo pochodzi od porco cachaço, dzika, którego twarde mięso konserwowano w mocnym alkoholu.
Ciekawsze od samej etymologii jest to, ile ma cachaça przezwisk – szacuje się, że ponad 700 regionalnych synonimów w samej Brazylii, co samo w sobie pokazuje, jak głęboko trunek jest wrośnięty w lokalne kultury. Najpopularniejsze to:
pinga – od kropel skapujących z miedzianego alembika; w Paraty i Minas Gerais oznacza trunek dobrej jakości, w São Paulo bywa używane też w znaczeniu tańszej, prostszej cachaça
aguardente da terra – „gorzałka tej ziemi”, kolonialne określenie odróżniające lokalny trunek od importowanej portugalskiej aguardente do reino
branquinha – „biała, mała”, potoczne określenie niebarwionej cachaça
café-branco – „biała kawa”, eufemizm używany w czasach, gdy jej spożywanie trzeba było ukrywać
birita – ogólne, żartobliwe słowo na mocny alkohol, niekoniecznie tylko cachaça
Dla porównania: to trochę jak z polską wódką, którą też nazywamy na dziesiątki sposobów – „gorzałą”, „setką”, „czystą” – tylko że w Brazylii ta różnorodność nazw jest jeszcze bardziej regionalna i głębiej osadzona w historii.
Cachaça a rum – dlaczego to nie to samo trunek
Skoro już wiemy, że cachaça to nie wódka, warto rozwiać drugie, równie częste nieporozumienie: czy to po prostu brazylijski rum? Odpowiedź brzmi: blisko, ale nie do końca.
Oba trunki powstają z trzciny cukrowej, ale różni je kluczowy szczegół surowca. Rum najczęściej destyluje się z melasy – gęstego, ciemnego produktu ubocznego produkcji cukru, który zostaje po odparowaniu soku i wykrystalizowaniu cukru. Cachaça natomiast, zgodnie z brazylijskim prawem, musi powstawać ze świeżo tłoczonego, sfermentowanego soku z trzciny cukrowej, destylowanego w jednym przebiegu – nie z melasy i nie z redystylowanego spirytusu. To sprawia, że cachaça zachowuje więcej roślinnego, trawiastego, czasem lekko ziemistego charakteru samej trzciny, podczas gdy rum bywa cięższy i bardziej karmelowy.
Różni je też prawo. Brazylijska cachaça musi mieć od 38% do 48% obj. alkoholu – węższy zakres niż w przypadku niektórych rumów czy pokrewnej jej samej aguardente de cana, która może dochodzić do 54% obj. i, w odróżnieniu od cachaça, dopuszcza redystylację. Dodatek cukru też jest ściśle regulowany: standardowa cachaça może zawierać do 6 gramów cukru na litr, a wersje słodzone – od 6 do 30 gramów na litr, powyżej czego napój przestaje być prawnie „cachaça” w ścisłym sensie.
Krótko mówiąc: każda cachaça to w pewnym sensie rodzaj aguardente de cana (gorzałki trzcinowej), ale nie każda gorzałka trzcinowa to cachaça – i żadna cachaça nie jest rumem w klasycznym, karaibskim sensie tego słowa, choć obie kategorie są ze sobą blisko spokrewnione i często stoją obok siebie na tej samej półce sklepowej.
Rodzaje cachaça – biała, złota i ta z małego alembika
Podział, który najbardziej przyda się w praktyce – zwłaszcza jeśli szukacie butelki do zrobienia caipirinhy albo do degustacji – to podział na dwa podstawowe style, plus trzecia oś, dotycząca sposobu produkcji.
Cachaça branca (albo prata/clássica) to wersja niebarwiona, odpoczywająca krótko lub w ogóle nieleżakowana, ewentualnie leżakowana w obojętnych zbiornikach (stal nierdzewna, szkło). To ta wersja trafia najczęściej do caipirinhy – ostra, świeża, z wyraźnym charakterem trzciny, dobrze komponująca się z limonką i cukrem.
Cachaça envelhecida (złota, „ouro”) leżakuje w drewnianych beczkach, co nadaje jej barwę, miękkość i nuty drewna, wanilii czy przypraw. Brazylijskie prawo rozróżnia tu dodatkowo trzy kategorie jakościowe:
envelhecida – minimum 50% zawartości musi leżeć co najmniej rok w drewnianych zbiornikach o pojemności do 700 litrów
premium – 100% zawartości leżakowane minimum rok
extra premium – jak premium, ale minimum trzy lata leżakowania
Rodzaj drewna ma tu ogromne znaczenie smakowe – i to jest coś, czego próżno szukać w rumie czy whisky w takiej różnorodności. Popularne w Brazylii amburana nadaje nuty cynamonu, wanilii i lekkiej goryczki, carvalho (dąb) daje efekt bliższy klasycznym whisky czy koniakom, a rzadziej spotykane jequitibá, bálsamo czy ipê dają jeszcze inne, bardziej lokalne, trudniejsze do opisania nuty.
Trzecia oś podziału dotyczy sposobu destylacji. Cachaça industrial produkowana jest w dużych kolumnach destylacyjnych, na skalę przemysłową – to właśnie ona trafia do najbardziej rozpoznawalnych, budżetowych marek dostępnych właściwie w każdym brazylijskim sklepie. Cachaça artesanal (de alambique) powstaje w małych, tradycyjnie miedzianych alembikach, partiami, często w rodzinnych gorzelniach – to segment, który w ostatnich dekadach zyskał status rzemieślniczy i premium, porównywalny z tym, co stało się z małymi destylarniami whisky czy meskalu. Region Salinas w Minas Gerais i miasto Paraty w stanie Rio de Janeiro to dwa najsłynniejsze centra produkcji rzemieślniczej, obydwa z własnymi oznaczeniami geograficznymi chroniącymi nazwę pochodzenia – podobnie jak szampan czy parmezan w Europie.
Jak pić cachaça jak miejscowy
Tu dochodzimy do sedna tytułowego pytania. Bo o ile w Polsce (i większości świata) cachaça kojarzy się niemal wyłącznie z caipirinhą, o tyle w samej Brazylii to tylko jeden z kilku sposobów, w jaki ludzie po nią sięgają.
Najbardziej autentyczny, „miejscowy” sposób picia to dose pura – czysta setka, podawana w małym kieliszku, bez lodu, popijana powoli, czasem z odrobiną soli albo plasterkiem limonki obok, nie w środku. To rytuał typowy dla botecos – nieformalnych, często rodzinnych barów, które są brazylijskim odpowiednikiem polskiej budki z piwem czy osiedlowego baru, tyle że z dużo bogatszą kulturą wspólnego picia i jedzenia przy stoliku, a nie w biegu. W boteco cachaça pije się zwykle w towarzystwie petiscos – małych przekąsek do dzielenia się, jak chrupiący torresmo (skwarki), prażone orzeszki ziemne, kawałki suszonego mięsa czy paski smażonej linguiça. To bardzo podobne do polskiego zwyczaju „coś do wódki” – z tą różnicą, że w brazylijskim boteco cała ta scena rozgrywa się głośno, towarzysko, często przy piłce nożnej lecącej w telewizorze.
Ważna zasada, którą warto znać: dobrą jakościowo, leżakowaną cachaça (premium, extra premium) pije się czystą, w temperaturze pokojowej, tak jak dobrą whisky czy koniak – żeby poczuć pełnię nut drewna i przypraw. Wrzucanie lodu czy mieszanie jej z sokiem to, w oczach koneserów, trochę jak dolewanie coli do dwudziestoletniej szkockiej – technicznie możliwe, ale mijające się z sensem picia akurat tej butelki. Z kolei cachaça branca, prosta i ostra, świetnie znosi schłodzenie i miksowanie – i właśnie ta wersja trafia do koktajli.
Toast też wygląda tu nieco inaczej niż w Polsce. Zamiast „na zdrowie” Brazylijczycy najczęściej mówią po prostu „saúde!” albo, bardziej swojsko, „tim-tim!” – z charakterystycznym stuknięciem kieliszków. I, w przeciwieństwie do polskiej tradycji picia wódki na raz, do dna, cachaça – nawet w formie dose – częściej sączy się powoli, malutkimi łykami, rozciągniętymi na dłuższą rozmowę przy stoliku.
Przepis na caipirinhę – narodowy koktajl Brazylii
Skoro cachaça sama w sobie jest trunkiem, a nie potrawą, ten przepis to najbardziej praktyczna część tego, „jak pić ją jak miejscowy” – bo caipirinha to koktajl, który w 2003 roku został formalnie uznany brazylijskim dekretem za typowy, narodowy napój kraju, ze ściśle określoną recepturą: cachaça, limonka i cukier, nic więcej.
Czas przygotowania: ok. 5 minut Liczba porcji: 1 drink (przepis łatwo pomnożyć) Poziom trudności: bardzo łatwy Można przygotować wcześniej: nie – caipirinhę robi się i pije od razu, świeżo rozgnieciona limonka szybko traci aromat
Składniki (na 1 drinka)
1 cała limonka – najlepiej brazylijska limão tahiti (odpowiednik naszej zwykłej limonki dostępnej w polskich sklepach), umyta, pokrojona w ćwiartki lub ósemki, z odciętymi końcówkami (są gorzkie)
2 łyżeczki cukru (klasycznie biały cukier trzcinowy, w Polsce świetnie sprawdzi się zwykły cukier biały albo trzcinowy nierafinowany)
50–60 ml cachaça branca (niebarwionej) – w Polsce do kupienia w większych sklepach z alkoholami, na Allegro oraz w sklepach internetowych specjalizujących się w rumach i trunkach z Ameryki Łacińskiej
kruszony lód – dużo, to kluczowy element, nie dodatek
Przygotowanie krok po kroku
Przygotuj limonkę. Umyj ją dokładnie (skórka też trafi do drinka), przekrój na pół, a potem każdą połówkę na 3–4 cząstki. Odetnij i wyrzuć twardy, biały rdzeń pośrodku – jest gorzki i zepsuje smak drinka.
Rozgnieć limonkę z cukrem. Włóż cząstki limonki i cukier bezpośrednio do szklanki typu old fashioned (niskiej, szerokiej). Tłuczkiem barmańskim (albo grubym końcem drewnianej łyżki) rozgniataj energicznie przez około minutę – chcesz wycisnąć sok i olejki eteryczne ze skórki, ale nie roztrzaskać skórki na drobny mus.
Dodaj kruszony lód. Napełnij szklankę kruszonym lodem niemal po brzegi – to nie jest miejsce na oszczędzanie, caipirinha powinna być bardzo zimna i rozcieńczać się delikatnie w miarę picia.
Wlej cachaça. Dodaj 50–60 ml cachaça branca bezpośrednio do szklanki.
Wymieszaj i podawaj. Zamieszaj długą łyżką barmańską od dołu do góry kilka razy, tak żeby cukier się rozpuścił, a smaki połączyły. Podawaj od razu, ze słomką albo bez – w Brazylii częściej pije się ją bez słomki, prosto ze szklanki.
Wskazówki i warianty
Najczęstszy błąd to zbyt delikatne rozgniatanie limonki – jeśli nie wyciśniecie wystarczająco dużo soku i olejków ze skórki, drink wyjdzie płaski i zbyt słodki. Drugi błąd to zbyt mało lodu – caipirinha bez odpowiedniej ilości kruszonego lodu traci swój charakterystyczny, orzeźwiający chłód i szybko robi się ciepława.
Kilka wariantów, które warto znać:
Caipiroska – dokładnie ta sama receptura, ale z wódką zamiast cachaça; popularna wśród Brazylijczyków, którzy wolą neutralniejszy smak
Caipirissima – wersja z białym rumem zamiast cachaça
Caipirinha de frutas – owocowe warianty, najpopularniejsze z truskawkami (morango) albo marakują (maracujá), gdzie część lub całość limonki zastępuje się owocem, zachowując cukier, lód i cachaça
Popularne marki cachaça – od barowej klasyki po rzemieślnicze butelki
Wśród marek przemysłowych, dostępnych właściwie w każdym brazylijskim sklepie i barze, prym wiodą Cachaça 51, Pitú i Velho Barreiro – to one najczęściej trafiają do standardowej caipirinhy w brazylijskich barach, cenowo dostępne i bez pretensji do wykwintności. Nieco wyżej w segmencie plasuje się Ypióca, znana też z leżakowanych wersji.
Segment rzemieślniczy i premium, ten, który w ostatnich dwóch dekadach zaczął podbijać zagraniczne rynki i karty koktajlowe najlepszych barów świata, to marki takie jak Leblon, Sagatiba, Avuá czy Novo Fogo – często produkowane w małych alembikach miedzianych, z leżakowaniem w lokalnym drewnie i świadomym pozycjonowaniem jako trunek do degustacji, a nie tylko do miksowania. W Polsce część z nich (zwłaszcza Leblon i Sagatiba, czasem Novo Fogo) można znaleźć w sklepach specjalizujących się w rumach i trunkach premium oraz w większych sieciach z alkoholami, choć wybór wciąż jest znacznie skromniejszy niż w przypadku rumu czy whisky.
Ciekawostki o cachaça
Cachaça to trzeci najchętniej pity destylat na świecie, zaraz po wódce i chińskim baijiu – choć poza Brazylią mało kto o tym wie, bo aż 99% produkcji zostaje w kraju. Eksportowane 1% trafia jednak aż do ponad 80 krajów, co pokazuje, jak szeroko rozproszona, choć niewielka ilościowo, jest jej międzynarodowa obecność.
W 2013 roku Stany Zjednoczone formalnie uznały cachaça za produkt wyłącznie brazylijski, chroniąc tę nazwę na swoim rynku tak, jak chroni się szampana we Francji czy tequilę w Meksyku – oznacza to, że żaden inny kraj nie może legalnie sprzedawać w USA trunku pod nazwą „cachaça”, jeśli nie powstał w Brazylii. Podobna ochrona negocjowana jest w ramach umowy handlowej Mercosur–Unia Europejska, choć jej pełne wdrożenie na rynku europejskim wciąż jest w toku.
Miasto Paraty, jedno z historycznych centrów produkcji, ma własne muzeum cachaça i coroczny festiwal poświęcony trunkowi, przyciągający tysiące odwiedzających – co pokazuje, jak daleką drogę cachaça przeszła od napoju naznaczonego piętnem biedy i niewolnictwa do przedmiotu lokalnej dumy i turystycznej atrakcji.
Podsumowanie
Cachaça to trunek, w którym da się odczytać niemal całą historię Brazylii naraz: kolonializm i niewolnictwo, opór wobec metropolii, głęboko zakorzenione podziały klasowe i, wreszcie, współczesną dumę z czegoś, co jest w pełni, niepodrabialnie brazylijskie. To nie jest wódka i nie do końca rum – to własna kategoria, z własnymi zasadami, regionami i rytuałami picia, od czystej setki w hałaśliwym boteco po starannie leżakowaną butelkę sączoną powoli jak dobra whisky. Jeśli sięgniecie po nią następnym razem, wiedząc to wszystko, prawdopodobnie posmakuje wam zupełnie inaczej niż za pierwszym razem, kiedy była dla was po prostu „tym, co jest w caipirinhy”.
FAQ – najczęstsze pytania o cachaça
Czy cachaça to to samo co rum? Nie do końca. Rum najczęściej powstaje z melasy, produktu ubocznego produkcji cukru, natomiast cachaça musi być destylowana ze świeżego, sfermentowanego soku z trzciny cukrowej, w jednym przebiegu destylacji. Oba trunki są blisko spokrewnione, ale prawnie i smakowo to odrębne kategorie.
Czy cachaça to brazylijska wódka? Nie – to jedno z najczęstszych nieporozumień. Wódka to spirytus neutralny, zwykle zbożowy lub ziemniaczany, pozbawiony smaku surowca. Cachaça zachowuje wyraźny, roślinny charakter trzciny cukrowej, a jej zawartość alkoholu (38–48% obj.) i sposób produkcji są ściśle określone przez brazylijskie prawo.
Jaka jest różnica między cachaça branca a envelhecida? Cachaça branca (prata) jest niebarwiona i krótko lub wcale nieleżakowana – to ta wersja trafia do caipirinhy. Cachaça envelhecida leżakuje minimum rok w drewnianych beczkach, co nadaje jej kolor i nuty drewna, wanilii czy przypraw – pije się ją zwykle czystą, jak whisky.
Gdzie w Polsce kupić cachaça? W większych sklepach z alkoholami, na Allegro oraz w sklepach internetowych specjalizujących się w rumach i trunkach z Ameryki Łacińskiej. Wybór marek premium (Leblon, Sagatiba, Novo Fogo) jest ograniczony, ale rośnie z roku na rok.
Czy caipirinhę można zrobić z wódką zamiast cachaça? Można, ale wtedy to już nie caipirinha, tylko jej popularny wariant zwany caipiroską – ta sama receptura (limonka, cukier, lód), tylko z wódką zamiast cachaça.
Ile procent alkoholu ma cachaça? Brazylijskie prawo określa dokładny zakres: od 38% do 48% obj. Wersje o wyższej mocy nie mogą być prawnie nazywane cachaça.
Czy cachaça jest droga? Marki przemysłowe (51, Pitú, Velho Barreiro) należą do najtańszych destylatów dostępnych w Brazylii, porównywalnych cenowo z prostą wódką. Cachaça rzemieślnicza i leżakowana bywa jednak równie droga jak dobra whisky czy koniak, zwłaszcza w wersjach extra premium leżakowanych trzy lata i dłużej.
Dlaczego 13 września to Narodowy Dzień Cachaça? Tego dnia w 1661 roku portugalska królowa regentka Luísa de Gusmão formalnie zniosła zakaz produkcji i sprzedaży cachaça, wprowadzony wcześniej przez koronę i wywołujący otwarty bunt producentów – tzw. Revolta da Cachaça.