Studia w Brazylii dla Polaków: jak się dostać, stypendia i wymiana
Tak, Polak może studiować w Brazylii i da się to zrobić na kilka sposobów: przez rządowy program PEC-G (studia pierwszego stopnia), przez egzamin wstępny albo wynik egzaminu ENEM na uczelni publicznej, przez uczelnię prywatną za czesne, przez wymianę z polskiej uczelni, a na poziomie magisterskim i doktoranckim przez stypendia CAPES, w tym program PEC-PG. Uczelnie publiczne w Brazylii są bezpłatne, ale zajęcia odbywają się prawie zawsze po portugalsku, więc większość ścieżek zaczyna się od certyfikatu Celpe-Bras albo innego potwierdzenia znajomości języka.
Ten poradnik porządkuje wszystkie drogi na studia w Brazylii w zależności od tego, na jakim etapie jesteś: jako maturzysta, jako student polskiej uczelni albo jako absolwent, który myśli o magisterium lub doktoracie. Znajdziesz w nim wymagania, terminy, kwestie wizowe, uznawanie dyplomów i typowe błędy, które kosztują kandydatów najwięcej czasu. Jeśli szukasz informacji o samym wyjeździe do Brazylii bez studiów, pisałam o tym w poście o formalnościach przed wyjazdem do Brazylii.
Studia w Brazylii w skrócie
Kto może studiować: obywatel Polski, na kilku ścieżkach: PEC-G (studia pierwszego stopnia), egzamin wstępny lub ENEM, uczelnie prywatne, wymiana z polskiej uczelni, PEC-PG (magisterium i doktorat).
Ile kosztują studia: uczelnie publiczne są bezpłatne, prywatne pobierają czesne. Utrzymanie na miejscu zawsze pokrywasz sama lub sam, także w programach rządowych.
Język: portugalski. Typowy dowód znajomości języka to certyfikat Celpe-Bras, który w Polsce można zdawać w Lublinie.
Wiza: turystycznie Polacy mogą przebywać w Brazylii do 90 dni bez wizy. Na dłuższe studia potrzebna jest wiza studencka VITEM IV.
Praca: wiza studencka nie jest wizą do pracy. Praktyki związane z kierunkiem są możliwe, o zwykłym zatrudnieniu zdecydują przepisy imigracyjne.
Dyplom w Polsce: brazylijski dyplom studiów pierwszego stopnia pozwala kontynuować naukę na studiach drugiego stopnia w Polsce, a formalny polski odpowiednik ustala nostryfikacja.
Czy Polak może studiować w Brazylii?
Może, ale trzeba wiedzieć, że nie ma jednej ścieżki, którą podąża każdy. Brazylia oferuje kilka zupełnie różnych dróg, a wybór zależy od tego, czy masz już maturę, czy studiujesz w Polsce, ile masz lat, czy znasz portugalski i jaki masz budżet.
Najczęściej spotykane ścieżki to:
PEC-G: rządowy program bezpłatnych studiów pierwszego stopnia na uczelniach w Brazylii.
Egzamin wstępny (vestibular) lub ENEM plus SISU: zwykła rekrutacja, w której mogą brać udział także cudzoziemcy.
Uczelnie prywatne: dostępne bez programów rządowych, ale za czesne.
Wymiana studencka: semestr lub rok z polskiej uczelni, na podstawie umowy z uczelnią brazylijską.
PEC-PG i inne stypendia CAPES: magisterium i doktorat ze stypendium.
Bezpośrednia aplikacja na magisterium lub doktorat: każdy program podyplomowy ma własne zasady naboru.
Poniżej omawiam każdą z nich po kolei.
Jak wygląda szkolnictwo wyższe w Brazylii
Zanim wybierzesz ścieżkę, warto zrozumieć system, bo różni się od polskiego bardziej, niż się zwykle zakłada.
Według Censo da Educação Superior 2024, czyli spisu przeprowadzanego przez brazylijski instytut Inep, w Brazylii działa 2 561 uczelni: 317 publicznych (federalnych, stanowych i miejskich) i 2 244 prywatne. Studiuje w nich ponad 10 milionów osób, a około 80 procent z nich wybrało uczelnie prywatne. To ważna różnica w porównaniu z Polską: w Polsce bezpłatne studia dzienne w języku polskim na uczelniach publicznych są normą, w Brazylii natomiast bezpłatnych miejsc jest stosunkowo mało, a konkurencja o nie jest duża.
Struktura studiów też wygląda inaczej. Według opracowania NAWA o systemie szkolnictwa wyższego Brazylii kształcenie obejmuje kilka poziomów:
Studia krótkie (tecnólogo) trwają od 2 do 3 lat i mają charakter zawodowy.
Studia pierwszego stopnia (graduação) trwają od 3 do 6 lat, zależnie od kierunku. Medycyna i kierunki inżynierskie zajmują zwykle od 5 do 6 lat. Najczęstszy dyplom to bacharelado, ale są też licenciatura (dyplom nauczycielski) i inne typy.
Magisterium (mestrado) w profilu akademickim trwa 2 lata i kończy się obroną pracy, w profilu zawodowym trwa minimum rok.
Doktorat (doutorado) trwa od 2 do 4 lat i wymaga tytułu mestre z profilu akademickiego.
Rekrutacja na studia pierwszego stopnia opiera się na świadectwie ukończenia szkoły średniej oraz na egzaminie wstępnym, czyli vestibular, który organizują same uczelnie. Coraz częściej uczelnie biorą pod uwagę wynik ENEM, ogólnokrajowego egzaminu kończącego liceum. Jeśli chcesz zrozumieć, jak ten egzamin działa i dlaczego ma tak duże znaczenie dla brazylijskich osiemnastolatków, opisałam to w osobnym poście o systemie edukacji w Brazylii i ENEM.
Warto też wiedzieć, że większość kursów na brazylijskich uczelniach jest prowadzona po portugalsku. Wyjątkiem są kierunki filologiczne i pojedyncze kursy w innych językach, które uczelnie ogłaszają co roku osobno, więc na studia po angielsku nie ma co liczyć jako na regułę.
Część I: dla maturzystów i osób szukających studiów pierwszego stopnia
Program PEC-G: bezpłatne studia na uczelniach w Brazylii
PEC-G (Programa de Estudantes-Convênio de Graduação) to program prowadzony wspólnie przez brazylijskie ministerstwa spraw zagranicznych i edukacji. Umożliwia obcokrajowcom bezpłatne studia pierwszego stopnia na uczelniach brazylijskich, w większości publicznych. Powstał w 1965 roku, a wybór kierunku nie jest ograniczony do wybranych dziedzin.
Program jest adresowany do obywateli państw, z którymi Brazylia ma umowy o współpracy edukacyjnej, kulturalnej lub naukowej. Brazylijskie uczelnie opisują go jako program dla krajów rozwijających się, a wśród studentów dominują osoby z Afryki i Ameryki Łacińskiej. Polska pojawiała się jednak w ofercie: w 2020 roku Ambasada Brazylii w Warszawie informowała za pośrednictwem NAWA o naborze do PEC-G na rok akademicki 2021, prowadzonym przez jej wydział kultury. Ponieważ lista krajów jest ustalana w drodze umów i może się zmieniać, przed rozpoczęciem przygotowań sprawdź jej aktualny stan w Ambasadzie Brazylii w Warszawie.
Kandydat na PEC-G, według opisów uczelni i oficjalnych ogłoszeń, powinien spełniać takie warunki:
ukończyć szkołę średnią lub być w trakcie jej kończenia, z dobrymi wynikami (uczelnie wspominają o średniej ocen na poziomie co najmniej 60 procent),
mieć skończone 18 lat, przy czym preferowani są zwykle kandydaci do 23 roku życia (część opisów podaje 25 lat, a dokładny warunek znajdziesz w ogłoszeniu naboru),
posiadać certyfikat znajomości portugalskiego Celpe-Bras albo dostać się do wersji programu z rocznym kursem języka,
wykazać środki na utrzymanie w Brazylii,
zobowiązać się do powrotu do kraju po studiach, aby wykorzystać zdobytą wiedzę zawodowo.
Zgłoszenia przyjmują ambasady i konsulaty Brazylii w krajach uczestniczących. Kandydat wypełnia wstępną rejestrację online, potem składa dokumenty. Uczelnie i przydział na kierunek wynikają z procesu selekcji prowadzonego przez oba ministerstwa. W edycji na rok akademicki 2027, opisywanej w ogłoszeniu nr 22 z 25 marca 2026 roku, wstępna rejestracja trwała od 31 marca do 9 maja 2026 roku, a pula wynosiła do 1 400 miejsc. Według opisów wyniki miały być ogłaszane od 14 września 2026 roku. Kolejne edycje ogłaszane są cyklicznie, więc warto śledzić stronę programu PEC prowadzoną przez brazylijskie Ministerstwo Edukacji.
PEC-PLE: gdy nie masz jeszcze certyfikatu
Osoby bez certyfikatu Celpe-Bras mogą trafić do wariantu PEC-PLE (Português como Língua Estrangeira). Uczestnik przyjeżdża do Brazylii z rocznym wyprzedzeniem, przechodzi bezpłatny kurs portugalskiego i kultury brazylijskiej, zdaje egzamin Celpe-Bras i dopiero potem zaczyna studia w ramach PEC-G. Dla porządku zaznaczam, że PEC-PLE to nie program dla absolwentów, jak bywa czasem opisywane, tylko kurs językowy przygotowujący do PEC-G. Czy dla kandydatów z Polski ten wariant jest w danym roku dostępny, powinna potwierdzić ambasada.
Co daje PEC-G, a czego nie daje
PEC-G oznacza bezpłatną naukę, ale nie finansuje życia na miejscu. Utrzymanie i zakwaterowanie pozostają po stronie studenta. Istnieją programy wsparcia dla studentów PEC-G, jak PROMISAES czy stypendia zasługowe, ale nie warto na nich opierać budżetu, bo zależą od wyników i dostępnych środków.
Egzamin wstępny i ENEM: zwykła rekrutacja dla cudzoziemców
Nie musisz korzystać z programu rządowego, żeby dostać się na brazylijską uczelnię publiczną. Uczelnie, jak Uniwersytet Federalny Santa Catarina (UFSC), wprost podają, że cudzoziemcy mogą przystępować do egzaminu wstępnego i do ENEM. Wynik ENEM można wykorzystać w systemie SISU, czyli ogólnokrajowym systemie rekrutacji na uczelnie publiczne, w którym kandydaci wybierają kierunki i uczelnie na podstawie swoich punktów.
W praktyce ta ścieżka jest jednak wymagająca z kilku powodów. Konkurencja o miejsca na bezpłatnych uczelniach jest duża. Egzamin jest po portugalsku i sprawdza wiedzę z pełnego zakresu przedmiotów licealnych, a wypracowanie (redação) wymaga swobodnego pisania argumentacyjnego w tym języku. Do tego część miejsc jest zarezerwowana kwotami (cotas), na przykład dla absolwentów szkół publicznych, więc warto zapytać wybraną uczelnię, jak zasady rekrutacyjne wyglądają w przypadku kandydatów z zagranicznym świadectwem. Wymagane dokumenty, takie jak świadectwo maturalne z apostille i tłumaczeniem, uczelnie określają samodzielnie.
Uczelnie prywatne
Uczelnie prywatne to kierunek, który wybiera większość brazylijskich studentów, i jedyna droga, gdy nie kwalifikujesz się do programów rządowych albo nie dostaniesz się na uczelnię publiczną. Podstawowa wada to czesne, które różni się bardzo mocno w zależności od uczelni, miasta i kierunku. Konkretnych kwot nie podaję, bo różnią się między uczelniami i zmieniają się z roku na rok, dlatego cennik zawsze sprawdzaj bezpośrednio u wybranej uczelni.
Przy wyborze uczelni prywatnej warto sprawdzić w bazie e-MEC (rejestr uczelni prowadzony przez brazylijskie Ministerstwo Edukacji), czy uczelnia i kierunek mają uprawnienia, oraz przeczytać zasady uznawania zajęć i wymagania dotyczące wizy.
Wiza i formalności: co musisz załatwić przed wyjazdem na studia
Polacy mogą przebywać w Brazylii turystycznie do 90 dni w ciągu 180 dni bez wizy. Na studia trwające dłużej potrzebna jest wiza studencka VITEM IV, którą składa się w konsulacie Brazylii i która zwykle wymaga, według opisów kancelarii imigracyjnych i uczelni, następujących dokumentów:
ważny paszport,
potwierdzenie przyjęcia lub zapisu na brazylijską uczelnię,
dowód posiadania środków na utrzymanie,
ubezpieczenie zdrowotne na cały okres pobytu,
zaświadczenie o niekaralności z apostille,
dokumenty o wykształceniu, z apostille i tłumaczeniem.
Dokładną listę i opłaty konsulat podaje na swojej stronie, więc traktuj powyższe jako orientacyjne. Po przyjeździe trzeba zarejestrować się w Policji Federalnej, według opisów w ciągu 90 dni, by dostać dokument pobytowy (CRNM). Jeśli chcesz zobaczyć, jak wygląda pełna lista formalności podróżnych, czyli paszport, szczepienia i ubezpieczenie, opisałam je w poście o formalnościach przed wyjazdem do Brazylii, a jeśli planujesz dłuższy pobyt, przydaje się też ebook „Brazylia dla początkujących", czyli mój przewodnik dla osób, które jadą do Brazylii po raz pierwszy.
Jedno ostrzeżenie: wiza studencka nie jest wizą do pracy. Opisy prawne mówią, że praktyki związane z kierunkiem są dopuszczalne, a zwykłe zatrudnienie wymaga zgodnych z przepisami zezwoleń. Zanim zaplanujesz budżet na pracę w trakcie studiów, zapytaj konsulat lub Policję Federalną.
Certyfikat Celpe-Bras: jak zdać egzamin z portugalskiego w Polsce
Celpe-Bras to oficjalny brazylijski egzamin sprawdzający biegłość w języku portugalskim dla osób, dla których nie jest on językiem ojczystym. Organizuje go Inep, a certyfikat ma cztery poziomy: średniozaawansowany, średniozaawansowany wyższy, zaawansowany i zaawansowany wyższy.
Według informacji Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie ten ośrodek jest jedynym akredytowanym do przeprowadzania egzaminu w Polsce. Egzamin odbywa się dwa razy w roku, a konkretne terminy każdorazowo ustala Inep. W edycji 2026/2 część zagraniczna przypada na 24 do 27 listopada 2026 roku, ale rejestracja zakończyła się 6 sierpnia, więc kolejna okazja będzie w następnej edycji. Opłata podawana przez UMCS to 85 euro, jednak przed rejestracją sprawdź aktualną kwotę. Na wyniki czeka się około trzech miesięcy, a certyfikat generowany jest elektronicznie.
Jeśli portugalskiego dopiero się uczysz, plan warto rozpisać z zapasem. Certyfikat jest wymagany na wielu ścieżkach, a egzamin odbywa się tylko dwa razy w roku, więc jedna pominięta rejestracja to pół roku opóźnienia. Jeśli zastanawiasz się, czy do nauki wystarczy Ci hiszpański, pisałam o tym w poście o hiszpańskim w Brazylii i o tym, jaki język jest w Brazylii.
Część II: dla studentów, którzy już studiują w Polsce. Wymiana studencka do Brazylii
Jeśli studiujesz w Polsce, najprostsza i najtańsza droga do Brazylii prowadzi przez wymianę organizowaną przez Twoją uczelnię. Kilka polskich uczelni, między innymi Politechnika Wrocławska i UMCS, publikuje oferty wyjazdów do Brazylii, a w minionych latach Politechnika Rzeszowska wskazywała w ramach Erasmus+ z krajami partnerskimi (KA171) uczelnie takie jak Uniwersytet w São Paulo (USP) i Uniwersytet Federalny w Ouro Preto (UFOP).
Kluczowe jest to, że wymiana zależy od umów Twojej własnej uczelni. Erasmus+ z krajami spoza Europy (KA171) i umowy dwustronne mają ograniczone pule miejsc, które różnią się między uczelniami, a część uczelni w ogóle nie ma partnerów w Brazylii. Dlatego pierwszym krokiem jest sprawdzenie listy partnerów w biurze współpracy międzynarodowej Twojej uczelni.
Typowa ścieżka wygląda tak:
Sprawdzenie wymagań: średnia ocen, poziom językowy (często angielski lub portugalski), liczba ukończonych semestrów.
Przygotowanie dokumentów: CV, list motywacyjny, wyciąg ocen.
Złożenie zgłoszenia w terminie ogłoszonym przez biuro wymiany.
Kwalifikacja: rozmowa lub ocena formalna, zależnie od uczelni.
Ustalenie programu zajęć z opiekunem, aby zaliczenia były uznane po powrocie.
Wiza, mieszkanie i ubezpieczenie: tu obowiązują zasady z części o formalnościach powyżej. Przy krótkich pobytach do 90 dni wiza nie jest potrzebna, przy semestrze lub roku potrzebna jest VITEM IV.
Wymiana daje kilka realnych korzyści: często obejmuje wsparcie finansowe, uczelnia pomaga w części formalności, a zaliczone przedmioty można uznać w Polsce. Program zajęć trzeba jednak zawsze uzgodnić przed wyjazdem, a nie po powrocie.
Jeśli zamiast studiów interesuje Cię praktyka lub wolontariat, pisałam o tym w poście o wolontariacie w Brazylii. Praktyki dla studentów ostatnich lat i absolwentów oferuje też Ambasada RP w Brasílii, więc warto zajrzeć na jej stronę.
Część III: magisterium i doktorat w Brazylii. Stypendia CAPES i PEC-PG
Dla absolwentów istnieją dwie drogi: aplikacja bezpośrednio do wybranego programu podyplomowego oraz aplikacja przez stypendia rządowe. Każdy program magisterski i doktorski w Brazylii ma własne zasady naboru, więc podstawą jest kontakt z konkretnym programem, często także z potencjalnym opiekunem naukowym. Bazy programów, które można przeszukiwać, to Sucupira (prowadzona przez CAPES) i e-MEC.
PEC-PG: stypendium CAPES na magisterium i doktorat
PEC-PG (Programa de Estudantes-Convênio de Pós-Graduação) to program zapewniający studentom z krajów partnerskich bezpłatne studia magisterskie lub doktoranckie na uczelniach publicznych oraz stypendium. Według informacji o edykcie CAPES z 2025 roku program obejmował 74 kraje (29 z Afryki, 28 z Ameryki Łacińskiej i Karaibów, 10 z Azji i 7 z Europy), wśród których była także Polska. Program jest prezentowany także na stronie NAWA, w zakładce stypendiów i grantów z zagranicy.
Edycja z 2025 roku oferowała 650 stypendiów: 100 na pełny doktorat (do 48 miesięcy), 350 na doktorat sandwich (od 6 do 10 miesięcy) i 200 na pełne magisterium (do 24 miesięcy). Wysokość stypendium wynosiła 2 100 reali miesięcznie na magisterium i 3 100 reali na doktorat, plus 400 reali dodatku zdrowotnego. Uczestnikom przysługuje też bezpłatne studiowanie, dostęp do publicznej opieki zdrowotnej (SUS) i wsparcie na powrót do kraju po zakończeniu.
Kandydat musi być obywatelem kraju uczestniczącego, nie może mieć obywatelstwa brazylijskiego ani prawa do niego i nie może mieć stałego pobytu w Brazylii. Przed aplikacją trzeba mieć ukończone studia niższego stopnia (na doktorat magisterskie). Zgłoszenia przyjmowane są wyłącznie przez platformę CAPES, a program wiąże się z zobowiązaniem powrotu do kraju po zakończeniu studiów (według opisów na określony czas). Warto też pamiętać, że w edycji z 2025 roku nabór trwał od 14 sierpnia do 29 września (magisterium i pełny doktorat) oraz od 1 października do 30 grudnia (doktorat sandwich). Terminy w kolejnych latach mogą się różnić, więc śledź stronę CAPES.
Inne drogi: stypendia i współpraca uczelni
Poza PEC-PG istnieją także programy współpracy uczelni, jak podwójne dyplomy (co-tutela), które pozwalają zrobić doktorat pod opieką promotorów z dwóch krajów, oraz staże doktoranckie i podoktorskie prowadzone przez konkretne uczelnie i programy. Ich zasady różnią się zależnie od uczelni, więc najskuteczniejszą strategią jest napisanie do wybranego programu podyplomowego i do promotora, którego badania są Ci bliskie.
Uznawanie dyplomów: brazylijski w Polsce i polski w Brazylii
Brazylijski dyplom w Polsce
Według opracowania NAWA dyplom studiów pierwszego stopnia uzyskany w Brazylii, który daje tam prawo do dalszej nauki na studiach drugiego stopnia, uprawnia do kontynuacji kształcenia na studiach drugiego stopnia w Polsce. Dyplom magistra (mestre) umożliwia z kolei m.in. podjęcie nauki w szkole doktorskiej i ubieganie się o nadanie stopnia doktora.
Jeśli chcesz w Polsce posługiwać się polskim odpowiednikiem tytułu, potrzebna jest nostryfikacja, którą przeprowadzają uprawnione jednostki polskich uczelni. Dyplomy podyplomowe typu MBA czy Certificado de Especialização nie podlegają formalnemu uznaniu. Pełne informacje znajdziesz na stronach NAWA i Ministerstwa Nauki (ENIC/NARIC).
Polski dyplom w Brazylii
Jeśli planujesz pracę w Brazylii w zawodzie regulowanym, polski dyplom trzeba zrewalidować (revalidação) przez platformę Carolina Bori prowadzoną przez brazylijskie Ministerstwo Edukacji. Rewalidację licencjatów i innych dyplomów studiów pierwszego stopnia przeprowadzają uczelnie publiczne, magisteriów i doktoratów uczelnie publiczne lub prywatne akredytowane przez CAPES, a dla medycyny obowiązuje odrębna procedura z egzaminem Revalida. Opłaty i czas procedury zależą od uczelni.
Ile kosztują studia w Brazylii i co jest bezpłatne
Podział wygląda tak: nauka na uczelniach publicznych jest bezpłatna, na prywatnych płatna. Utrzymanie, czyli mieszkanie, jedzenie, transport i ubezpieczenie, jest po Twojej stronie, także w PEC-G. Wyjątkiem są stypendia PEC-PG i CAPES, które wypłacają miesięczne środki.
Brazylia jest krajem dużych różnic regionalnych, więc koszty życia w São Paulo i Rio de Janeiro różnią się od tych w mniejszych miastach uniwersyteckich. W ramach wizy studenckiej konsulaty wymagają potwierdzenia środków na utrzymanie, a według opisów kancelarii chodzi orientacyjnie o kwotę równą jednemu brazylijskiemu minimalnemu wynagrodzeniu miesięcznie na czas studiów. Dokładną kwotę zawsze podaje konsulat.
Najczęstsze błędy przy planowaniu studiów w Brazylii
Zakładanie, że studia będą po angielsku. Zdecydowana większość kursów odbywa się po portugalsku.
Poleganie na starych informacjach. Programy takie jak PEC-G i PEC-PG mają corocznie nowe ogłoszenia, terminy i listy krajów. Informacje sprzed kilku lat mogą być nieaktualne.
Spóźnienie z Celpe-Bras. Egzamin odbywa się dwa razy w roku, a wyniki przychodzą po około trzech miesiącach.
Założenie, że wiza studencka pozwala pracować. Nie jest wizą do pracy.
Studiowanie na wizie turystycznej. Turystycznie można przebywać do 90 dni, dłuższe studia wymagają wizy VITEM IV.
Nieweryfikowanie, czy uczelnia i kierunek są legalne. W przypadku uczelni prywatnych sprawdź bazę e-MEC.
Brak rozmowy z własną uczelnią przed wymianą. Zaliczenia trzeba uzgodnić przed wyjazdem.
Jak zacząć: plan działania
Ustal cel: pełne studia, semestr wymiany czy magisterium lub doktorat.
Sprawdź aktualną ofertę: dla PEC-G Ambasadę Brazylii w Warszawie, dla PEC-PG stronę CAPES i NAWA, dla wymiany biuro współpracy międzynarodowej swojej uczelni.
Zaplanuj portugalski: wybierz termin Celpe-Bras i policz czas nauki wstecz.
Przygotuj dokumenty z apostille i tłumaczeniami: świadectwa, dyplomy, zaświadczenie o niekaralności.
Sprawdź wizę w konsulacie i zaplanuj środki na utrzymanie.
Zadbaj o ubezpieczenie zdrowotne na cały okres pobytu.
Podsumowanie: studia w Brazylii są możliwe, ale wymagają planu
Studia w Brazylii są w zasięgu Polaków, ale nie są jedną prostą ścieżką. Bezpłatne miejsca na uczelniach publicznych wymagają języka, cierpliwości i pilnowania terminów. Wymiana studencka jest najłatwiejszym pierwszym krokiem, a PEC-PG i inne stypendia CAPES dają realną szansę na magisterium lub doktorat z finansowaniem. Kluczem jest sprawdzanie informacji w oficjalnych źródłach i pilnowanie terminów, bo cały system opiera się na cyklicznych naborach.
Jeśli chcesz na bieżąco śledzić takie tematy, zapraszam Cię do zapisania się na mój newsletter Brasletter. Codzienne polsko-brazylijskie życie i praktyczne wskazówki pokazuję też na Instagramie @brazyliada.
FAQ: najczęstsze pytania o studia w Brazylii
Czy studia w Brazylii są darmowe dla Polaków? Uczelnie publiczne w Brazylii są bezpłatne, a PEC-G umożliwia bezpłatne studia pierwszego stopnia obcokrajowcom z krajów uczestniczących. Uczelnie prywatne pobierają czesne. Utrzymanie na miejscu pokrywasz we własnym zakresie, z wyjątkiem stypendiów takich jak PEC-PG.
Czy trzeba znać portugalski, żeby studiować w Brazylii? Tak. Zajęcia prowadzone są niemal wyłącznie po portugalsku, a wiele ścieżek wymaga certyfikatu Celpe-Bras. W Polsce egzamin można zdawać w Lublinie. Dla części kandydatów PEC-G istnieje wariant PEC-PLE z rocznym kursem językowym w Brazylii.
Czy można studiować w Brazylii po angielsku? Rzadko. Uczelnie podają, że kursy prowadzone są po portugalsku, z wyjątkiem filologii i pojedynczych kursów w innych językach ogłaszanych co roku. Przed aplikacją sprawdź ofertę konkretnego programu.
Czy Polak potrzebuje wizy na studia w Brazylii? Na pobyt turystyczny do 90 dni wiza nie jest potrzebna. Na studia trwające dłużej potrzebna jest wiza studencka VITEM IV, którą składa się w konsulacie Brazylii, a po przyjeździe trzeba zarejestrować się w Policji Federalnej.
Czy można pracować na wizie studenckiej w Brazylii? Wiza studencka nie jest wizą do pracy. Praktyki związane z kierunkiem są możliwe, ale zwykłe zatrudnienie wymaga zgodności z przepisami imigracyjnymi. Przed podjęciem pracy zapytaj konsulat lub Policję Federalną.
Czy studia w Brazylii są uznawane w Polsce? Brazylijski dyplom studiów pierwszego stopnia pozwala kontynuować naukę na studiach drugiego stopnia w Polsce. Jeśli chcesz używać polskiego odpowiednika tytułu, potrzebna jest nostryfikacja. Dyplomy podyplomowe typu MBA nie podlegają formalnemu uznaniu.
Jak wyjechać na wymianę studencką do Brazylii? Zacznij od biura współpracy międzynarodowej swojej uczelni i sprawdź, czy ma umowy z uczelniami brazylijskimi, na przykład w ramach Erasmus+ z krajami partnerskimi. Potem składasz dokumenty w terminie rekrutacji i uzgadniasz program zajęć przed wyjazdem.
Jakie stypendia na studia w Brazylii są dostępne dla Polaków? Dla studiów pierwszego stopnia jest to PEC-G, a dla magisterium i doktoratu PEC-PG prowadzony przez CAPES, z miesięcznym stypendium. W edycji z 2025 roku obejmował on Polskę wśród 74 krajów uczestniczących. Aktualne edycje sprawdzaj na stronach CAPES, Ministerstwa Edukacji i NAWA.